منبع مقاله با موضوع استان تهران، شهر تهران، جذب جمعیت، توسعه اقتصادی

گردیده که تحوالت جمعیتی و ا رات آن بر محدوده در روند بررسی و عیت ایداری اجتماعی محدوده و قضاوت در مورد این و عیت تعیینکننده است.تمرکز باالی جمعیت در محدوده ظرف چند ده نیازهای اجتماعی شدیدی را برای اس گویی به این جمعیت ایجاد نموده و به تبی این تمرکز رشد و توسعه شدید بر محدوده حاکم شده است اما توسعه ای که با تامین نیازهای اجتماعی سازگار نباشد ایدار نیست.و اصوم مسلم توسعه انسانی سازمان ملل بر تأمین این نیازها به منظور شکلگیری توانمندی ها در راه مراصد سازنده تأکید دارد.در ادامه عوامل جذب جمعیت به تدصیل مورد ارزیابی قرار میگیرند.
-۱-۶-۵-۴ عوامل طبیعی و اقلیمی
این عوامل به صورت موقعیت مناس طبیعی و قرارگیری اکثریت بخشهای جمعیت ذیر منشره محدوده موردمشالعه در دشتهای وسیی و با ارتداع مناس در کنار عوامل مساعد، زمین، خاک، و امکانات اقلیمی آب و هوا و منابی آب که به رونق کشاورزی کمک بسیار نموده است و مجموعاً مکانی مناس جهت تمرکز و رشد جمعیت که از طرفی دارای ریشههای تاریخی نیز میباشد؛ گردیده است.خصلت ییالقی بودن در محدوده شهرستان کرج در مواردی به تمرکز گروهی مهاجران انجامیده است.
-۲-۶-۵-۴ عوامل اجتماعی ـ اداری ـ سیاسی
تاری یکصدساله اخیر کشور نشان میدهد که حکومت ها همواره در میان دو مساله متضاد قرار گرفته بودند.از یکطرف اعمام سیاست عدم تمرکز و دادن اختیارات بیشتر به بخشهای مختلف کشور در امور محلی و از طرف دیگر تمرکز قدرت و اختیارات در مرکز ااز جمله تهران و در سلسله مرات بعدی
مراکز شهرستانهاد. خشر اعمام سیاست عدم تمرکز از نظر حکومتها قشی تدریجی رابشه نراط مختلف کشور و نهایتاً تجزیهطلبی آنها بوده ولی حداقل تجربه دهههای اخیر کشور نشان داد که یکی از مشکالت تمرکزگرایی نسنجیده، دید آمدن نراط شهری یا کانونهای جمعیتی عظیم و به عبارت دیگر کانون های قدرت سیاسی بشدت متراکم انسبت به سایر نراط کشورد چون تهران میباشد که نه تنها وجودشان به قیمت فریرتر شدن نراط دیگر کشور و جذب سرمایه و نیروی انسانی ماهر و غیرماهر آن نراط تمام خواهد شد، بلکه در درون خود باالترین حد تضادهای اجتماعی را نیز میتواند مشرح سازند و هرگاه بدون شناخت و بصورت اقدامی مو عی سعی در جلوگیری از رشد و در عین حام محدود ساختن این نراط شهری بزرگ شود. نیروی جاذبه آنها به کانونهای جمعیت مجاورشان منترل میشود. مسائل ترکی و ساخت جمعیت و یا الگوی سکونت ناهمگن و فاقد انسجام و مهارگسیخته محدوده مورد مشالعه مخصوصاً کرج و شهرکهای اطرافش دیدهای مو عی نیست بلکه عامل اصلی آن را باید در وجود قدرتهای جاذبه شدید اقتصادی ـ اجتماعی تهران از یک طرف و فراموششدگی و وجود ناآرامی و عدم توسعه اقتصادی در نراط دیگر کشور و جنگ در طوم دهههای گذشته جستجو کرد.
از طرف دیگر تمرکز عوامل اقتصادی به دالیل سیاسی در منشره نیز حائز اهمیت بوده است و به دلیل عر ه مشاغل متعدد در بخش خدمات و عدم محدودیت این تمرکز اقتصادی موجبات جذب جمعیت بیشتری به محدوده شده است. مرکزیت شهر تهران به عنوان ایتخت کشور باعث تمرکز اداری کلیه نهادهای دولتی در این استان گردیده که این مساله بالروه و در ارتباط با سایر عوامل به عنوان عامل مو ری در جهت جذب جمعیت سایر مناطق و یا تثبیت جمعیت و تضعیف عوامل مشوق مهاجرت از محدوده مورد مشالعه بوده است. به دلیل قرارگیری استان تهران در مرکز شبکه ارتباطات جادهای همواره جزو مراکز جاذب جمعیت محسوب شده است.بعد از انرالب و به دلیل ناامن شدن مرزهای کشور به دالیل مختلف، تهران باز به دلیل دور بودن از نراط ناامن و داشتن امکانات متعدد رفاهی و شغلی و همچنین مرکزیت جغرافیایی به صورت کانون رجاذبهتر جمعیتی ظاهر گشت.
مهاجرت اتباع خارجی به ایران به دنبام نابسامانیها در افغانستان و مسائل داخلی عراق نیز باعث سکونت در منشره به دلیل وجود فرصتهای بیشتر برای اشتغام شده است که خود عامل تأ یرگذار دیگری در رشد شتابان جمعیت و به تبی آن نا ایداری اجتماعی در محدوده مورد مشالعه در طوم دههای گذشته است.
-۳-۶-۵-۴ عوامل اقتصادی
قشربندی منشره در طوم سه دهه در نتیجه تغییر نرش اقتصادی منشره در مریاس ملی تغییر کرده است و رشد و افوم سهم فعالیتهای مختلف در اقتصاد منشره بر قشربندی اجتماعی منشره مو ر بوده است.
تمرکز اداری در استان تهران توام با گسترش صنایی و بازرگانی، تجارت و خدمات ترا ای روزافزون نیروی انسانی را در تمام ردهها از باالترین متخصصین تا حد کارگر ساده به دنبام داشته است.روند توسعه سریی اقتصادی کشور در اواخر دهه ۴۰ و اوائل دهه ۶۰ و ۷۰ میالدی در جهان و حاکم شدن تدکر مرابله با عر ماندگی کشورهای در حام توسعه از طریق رشد شتابان اقتصادی است، را میتوان از جمله عوامل شکلگیری کانونهای جمعیتی در اطراف تهران و محدوده موردمشالعه به دلیل تمرکز فعالیتهای اقتصادی صنعتی دانست.
-۴-۶-۵-۴ عوامل فرهنگی
ویشگیهای فرهنگی هر جامعه متأ ر از او اع طبیعی و اجتماعی و اقتصادی محیشی و محاطیاش میباشد. بنابراین آگاهی یافتن از این ویشگیها مستلزم دستیبابی به آمار و اطالعاتی ملموس و قابل ارتباط با قضیه میباشد.
بررسی او اع و احوام فرهنگی جمعیت بزرگی که در محدوده مورد مشالعه سکونت دارند با توجه به جامعیت معنای فرهنگ، میتواند شامل بسیاری از نمودهای فرهنگی مردم بخشهای مختلف کشور باشد.در منشره محدوده مورد مشالعه بیشترین بخش جمعیتی کشور در مجاورت یکدیگر ساکن شدهاند. به عنوان مثام حدود ۷۵ درصد کل جمعیت شهرستان کرج۳ در استان مرکزی۴ متولد شدهاند و بریه متولدین از سایر نراط کشور میباشند.ترریباً مهاجران استانهای دیگر با نسبتهای متداوتی به تناس جمعیعت استان در این دو شهرستان تمرکز یافتهاند.این مردم هر یک ناقل ویشگیهای فرهنگی ااز قبیل مذاه ، ادیان، آداب و رسوم، زبان و هنرها و طرز تدکر و باور سیاسید از زادگاه خود به این منشره بودهاند.بنابراین یک ترکی بسیار یچیده از این ویشگیها در کانونهای جمعیتی بزرگ منشره محدوده مورد مشالعه منجمله در شهرستان کرج قابل تصور است.
-۵-۶-۵-۴ عوامل مدیریتی و برنامهریزی
با بررسیهای صورت گرفته آشکار گردیده که شهرستان کرج با رشد اندجارآمیر جمعیتی در طوم دهههای گذشته روبرو بوده است و به دالیل مشکالت یش روی برنامهریزان کشور در طوم دهههای گذشته فرصت تهیه طرحهای توسعه یکیارچه برای کل کشور نبوده و طرحهای توسعه اقتصادی منشرهای انجام شده نظیر طرح مجموعه شهری تهران با توجه به نتایجی که یشروی ماست؛ از سیاستهای توزیی سنجیده جمعیت و کارایی الزم برخوردار نبوده است و اکنون کوششهایی در جهت مرابله با آن توسا برنامهریزان کشور در حام انجام است که میتوان به طرحهایی برای دستیابی به توسعه ایدار در منشره شهری تهران اشاره کرد.
توسعه محدوده اطراف منشره تهران در سه دهه گذشته بجز در شهر کرج که تا حدودی دارای طرح جامی بود؛ تابی هیچنوع برنامهای جامی با هدف هدایت و کنترم توسعه هماهنگ کل محدوده نبوده و عمدتاً حاصل اسکان غیررسمی گروههای کمدرآمد در ارا ی حاشیه و اطراف آبادیها و شهرها و راههای اصلی منشره و به رسمیت شناختن مراکز مسکونی و تبدیل آنها به شهرها توسا نهادهای مسئوم، همواره س از شکلگیری بدون برنامه کانونهای جمعیتی و بروز مشکالت و نابسامانیها صورت گرفته بوده است.
ناتوانی طرحها و برنامههای موجود در ساماندهی سکونت اقشار کمدرآمد، دلیل درونی عدم تحرق این طرحها و برنامهها و در نتیجه موجودیت اسکان غیررسمی، راکندگی جمعیتی، تشدید روند مرکز ـ یرامون و عدم تنوع و قوام و نا ایداری اجتماعی گشته است.
-۶-۶-۵-۴ تحلیل تحوالت نظام اسکان
در روند بررسی تحوالت نظام اسکان جمعیت در محدوده مورد مشالعه به دو الگوی غال در دو مرشی زمانی مختلف برمیخوریم.
نخست تمرکز فعالیتهای اداری، تجاری و صنعتی در شهر تهران و اطراف آن در طوم سامها جمعیت را از نراط مختلف به سمت این شهر جذب کرده و الگوی اسکان متمرکزی را شکل داده است.از آن س از دهه ۴۰ همراه با سیاستهای طرح جامی و برنامهریزی سکونتگاههای جدید در اراف تهران، خصوصاً س از انرالب و سیاستهای تمرکززدایی دولت از یک طرف و احداث شهرکهای جدید و واگذاریهای راکنده زمین به تعاونیها، گرانی زمین در شهر تهران و باالرفتن هزینه زمین در شهرکهای برنامهریزی
۳ . در سال ۱۳۵۵ شهرستان شهریار و بخش بزرگتری از وضع موجود را شامل میشد.
۴ . سال ۱۳۵۵ مشتمل بر شهرستانهای تهران، کرج، اراک، تفرش، خمین، قزوین، ساوه، قم، کاشان و محالت.
شده، همگی باعث رانده شدن گروههای کمدرآمد به حاشیه شهرها و سکونتگاههای قبلی شده و در نهایت الگوی اسکان را از متمرکز به راکنده تغییر داده است.
نتیجهگیری
با بررسیهای انجام گرفته در مورد تحوالت جمعیتی چند دهه گذشته در محدده مورد مشالعه آشکار شده است که این تحوالت ناشی از تحوالت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بوده است که در کل کشور و حتی در فراسوی مرزهای آن اتداق افتاده است و تبعات و ا رات آن در محدوده مورد مشالعه به دلیل قرابت و نزدیکی بیش از اندازه به تهران به عنوان ایتخت کشور آشکار گشته است.
کانونهای جمعیتی در شهرستانهای کرج با بهرهوری از جاذبههای رشد تهران به تدریج به کانونهای جمعیتی بزرگ کشور تبدیل شده اند که در نظام جذب و تمرکز نامشلوب جمعیت در استان تهران سهمی قابل توجه برعهده دارند. سیاستهای دولت در زمینه مسکن از جمله ایجاد شهرکها و شهرهای جدید در منشره، واگذاری زمین به تعاونیهای مسکن در محدوده مورد مشالعه بدون در نظر گرفتن فعالیتهای اقتصادی به منظور اشتغام خانوارهای ساکن در آنها خود موجبات ایجاد کانونهای جمعیتی جدید که بیشتر نرش خوابگاهی را برای کانونهای جمعیتی موجود ایدا مینمایند به همراه سیاستهای حمایتی دولت در واگذاری تسهیالت برای خانوارهایی که سکونت را در این شهرها و شهرکها انتخاب مینمایند؛ خود انگیزه قوی برای مهاجرت به منشره و حتی خالی شدن روستاهای اطراف این مراکز جمعیتی جدید بوده است.
به هر حام این تحوالت حاکی از نوعی رشد بدون برنامه و لجام گسیخته است و به دلیلی که نراط دیگر کشور در این دورههای زمانی بنا بر مسائل مشرح شده گرفتار رکود اقتصادی و مهاجرفرستی بودند؛ در این محدوده که از برتری و ی عمومی نسبت به سایر نراط برخوردار بوده؛ چنین تحوالتی اتداق افتاده است و دلیلی بر توسعه و ایداری تحوالت صورت گرفته نیست.و زیرساختهای ایجاد شده در این محدوده که رفاه نسبی را برای ساکنان به همراه آورده و مهاجر ذیری را افزایش داده است، به دلیل اعمام سیاستهای تمرکزگرا توسا تصمیمسازانی بوده است که دانسته یا ندانسته به ایجاد بازارهای مصرف بزرگ در مکانی ژئو لیتیک همت گماردهاند و

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه ارشد رایگان درباره دانشجویان، رتبه بندی، ارزیابی توان، زمان واکنش

دیدگاهتان را بنویسید