دانلود پایان نامه ارشد با موضوع اضافه وزن، رژیم غذایی، درصد چربی بدن، هورمون رشد

واقع مجموعه‌ای از عضلات،چربی و استخوان‌ها،بافت همبند؛وترها ترکیب بدن را تشکیل می‌دهند(گائینی و رجبی،1378).
تعریف عملیاتی ترکیب بدن: ترکیب بدن در تحقیق حاضر شامل وزن،درصد چربی ،توده چربی، توده بدون چربی و شاخص توده بدن می‌باشد.
تعریف مفهومی توده چربی بدن1(FM): درصدی از توده کل بدن می‌باشد و از چربی تشکیل شده است(گائینی و دبیدی روشن).
تعریف عملیاتی توده چربی بدن: در تحقیق حاضر با ضرب کردن درصد چربی در وزن بدن،وزن چربی بدن محاسبه شد.
درصد چربی بدن ×وزن بدن=وزن چربی (FM)
تعریف مفهومی توده بدون چربی 2(LBM):اغلب به بافت خالص یا توده خالص بدن(LBM) گفته می‌شود،از جمله:عضله،استخوان،اندام‌ها،مایعات و هر گونه بافت دیگری که فاقد بافت چربی و لیپید است(گائینی و دبیدی روشن).
تعریف عملیاتی توده بدون چربی:در تحقیق حاضر با کم کردن وزن چربی از وزن کل بدن وزن بدون چربی محاسبه شد.
وزن چربی – وزن بدن=(LBM) وزن بدون چربی
تعریف مفهومی شاخص توده بدن3(BMI): یکی از شاخص‌های مهمی که از آن برای تعدیل قد و وزن بدن استفاده می‌شود.یکی از روش‌های ساده برای تعیین اضافه وزن،محاسبه‌ی شاخص توده‌ی بدن است.شاخص توده‌ی بدن،نسبت وزن بر حسب کیلوگرم به مجذور قد (بر حسب متر)است(گائینی و رجبی،1387).
تعریف عملیاتی شاخص توده بدن: در تحقیق حاضر شاخص توده بدن از تقسیم وزن به کیلوگرم به مربع قد به متر محاسبه شد.
) شاخص توده بدن BMI) = (متر) / وزن(کیلوگرم) 〖^2〗قد
تعریف مفهومی فعالیت هوازی:تمرین هوازی تمرینی است که با اجرای آن، کارایی دستگاه‌های تولید انرژی به روش هوازی، افزایش یابد و باعث افزایش استقامت قلبی- تنفسی شود و همچنین آن دسته از فعالیت‌های ورزشی است که ضربان قلب و مصرف اکسیژن را افزایش می‌دهد مثل دویدن،شنا کردن و غیره(پارکینسون،2004) و به طور مستمر و طولانی مدت و با شدت نسبتاً پایین انجام می‌شوند و بیشتر از چربی به عنوان منبع انرژی تمرین استفاده‌امی شود (گائینی و رجبی،1387).
تعریف عملیاتی فعالیت هوازی: منظور از فعالیت هوازی در این پژوهش 8 هفته دویدن به شکل تناوبی،3 جلسه در هفته و هر جلسه 45 دقیقه و با شدت 75 درصد ضربان قلب بیشینه می‌باشد.

فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق

مقدمه
به طور کلی،ترکیب بدن ارزیابی می‌شود تا وضعیت آمادگی و تندرستی فرد مشخص و کنترل شود.این ارزیابی،ضمناً به طراحی برنامه‌های تمرینی ورزشکاران کمک می‌کند.به خوبی معلوم شده است که درصد زیاد چربی بدن(توده‌ی خالص کمتر در بدن)با بیشتر شدن خطر بیماری قلبی،دیابت،پرفشار خونی(هیپرتانسیون)،سرطان،چربی خون زیاد و دیگر مشکلات وابسته به سلامتی همراه است،از طرف دیگر،درصد زیاد توده‌ی خالص بدن و توده‌ی کم چربی،با موفقیت‌های ورزشی و تندرستی کامل توأم می‌باشد.با توجه به اهداف تحقیق حاضر که تأثیر تمرین هوازی را بر روی وزن و درصد چربی بدن دختران نوجوان برآورد می‌کند از این رو ابتدا مبانی نظری در خصوص چاقی و اضافه وزن و علل و عوارض آن، ترکیب بدن ،چربی ضروری و غیر ضروری و فعالیت هوازی و انواع آن و تأثیر ورزش بر چربی و وزن بدن ارائه خواهد شد. سپس مروری بر پیشینه تحقیق ارائه خواهد شد.

چاقی و اضافه وزن
چاقی عبارت از مقدار بیش از حد متوسط چربی موجود در بدن است. این موضوع به نوبه خود بستگی به محتوای چربی موجود در هر یک از سلول‌های چربی و کل تعداد این سلول در بدن دارد. متوسط درصد چربی در مردان و زنان به ترتیب 15 و 25 درصد است و چنانچه درصد طبیعی چربی بدن مردان و زنان جوان از مقادیر مذکور تجاوز نماید غیرطبیعی تلقی می‌شود و نشانه چاقی است(خالدان،1382).
امروزه چاقی یکی از معضلات بهداشتی در کشورهای جهان به شمار می‌رود.با توجه به توسعه شهرنشینی،صنعتی شدن جوامع افزایش رشد اقتصادی و جهانی شدن بازار،تغییرات سریعی در الگوی رژیم غذایی و شیوه زندگی مردم ایجاد شده است در نتیجه،این تغییرات منجر به افزایش شیوع چاقی و بیماری‌های مزمن مربوط به رژیم غذایی در افراد بالغ و همچنین جمعیت جوان شده است(زالیلا و همکارانش،2006).
یکی از راه‌های کاهش جرم،کم کردن میزان غذای مصرفی است.کاهش روزانه 250 تا 500 کیلو کالری از انرژی مصرفی روزانه‌امی تواند به کاهش و ایجاد جرم دلخواه منجر شود.کاهش جرم بیش از 9/0 کیلوگرم در هفته از طریق رژیم غذایی توصیه نمی‌شود.چون سایر مکانیسم‌های تولید انرژی غیر از مواد چربی را فعال خواهد کرد.وقتی افراد چاق از رژیم کم کالری استفاده می‌کنند،بافت بدون چربی کاهش می‌یابد که منجر به تعادل منفی نیتروژن می‌شود که در پی آن خستگی و مشکلات روانی به وجود می‌آید.در واقع با رژیم غذایی جرم چربی و جرم بدون چربی کاهش می‌یابد(ویلمور و کاستیل،1999).
روش دیگری که برای کاهش جرم استفاده می‌شود،فعالیت‌های بدنی روزانه است(شرمان،2000) ورزش صحیح می‌توان از کاتابولیسم مواد پروتئینی جلوگیری کرد و بر شدت تجزیه‌ی کر بو هیدرات‌ها و چربی‌ها افزود.علاوه بر این تحقیقات نشان می‌دهند که میزان متابولیسم تا حدود 24 ساعت بعد از فعالیت بدنی بالا خواهد بود به ویژه وقتی فعالیت از نوع هوازی یا با شدت نسبتاً زیاد انجام شود.اما دست کم دو ماه لازم است تا پس از ورزش هر نوع کاهشی در بافت چربی به وجود آید،ترکیب رژیم غذایی و رزش به منظور کاهش جرم توصیه می‌شود(هیل و هم
کارانش،2001).
گرچه افراد چاق اضافه وزن دارند باید بین چاقی و اضافه وزن تفاوت قائل شد. هنگامی که گفته می‌شود شخص اضافه وزن دارد این امر بیانگر اضافه بودن وزن شخص نسبت به ساختار استخوانی و قد اوست این وزن اضافی ممکن است به دلیل چربی اضافی و یا وزن بیشتر عضلانی باشد، بنابراین باید مشخص شود که اضافه وزن هر شخصی مربوط به چه موارد و عواملی است .یکی از روش‌های ساده برای تعیین اضافه وزن، محاسبه شاخص توده بدن (BMI) است. شاخص توده بدن نسبت وزن بر حسب کیلوگرم به مجذور قد (بر حسب متر) است. به هر حال باید توجه داشت که شاخص توده بدن، تنها یک شاخص خام برای اضافه وزن است و نباید از آن برای برآورد میزان چربی بدن استفاده کرد. (گائینی و رجبی،1387).نمرهBMI کمتر از 20 به منزله کم وزن،نمره20 تا 9/24 به منزله وزن مطلوب نمره 25 تا30 به منزله‌ی اضافه وزن و نمره‌ی بیشتر از 30 به منزله‌ی چاق در نظر گفته‌امی شود.(گائینی و دبیدی روشن،1387).برای برخورداری از وزن مطلوب، باید درصد چربی بدن را به حد مطلوب برسانیم (گائینی و رجبی، 1387 ) .
علل چاقی
چاقی پدیده‌ای است که از تعامل عوامل پیچیده‌ای چون ژنتیک و اجزای رفتاری به وجود می‌آید. اجزای رفتاری نیز به نوبه خود شامل فعالیت بدنی و رژیم غذایی است که تحت تأثیر زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی و محیطی قرار دارد(دانیلز و همکارانش،2005).طی دهه‌های گذشته هزینه انرژی در بچه‌ها کاهش پیدا کرده است( تیولد و همکارانش،2007) و الگوی فعالیت بدنی در نوجوانان نیز تغییر کرده که نتیجه افزایش زمان صرف شده برای تماشای تلویزیون،سرگرم شدن با بازی‌های ویدیویی و اینترنت و افزایش انرژی دریافتی و همچنین کاهش مدت زمان برای فعالیت بدنی در مدارس و جوامع است(جانسون و همکارانش،2004).
دلایل اضافه وزن ناشی از فقر حرکتی و مصرف غذاهای چرب و غیره مفید مانند ساندویچ، دریافت زیاده از حد انرژی، فشارهای درونی، استرس‌ها، نگرانی‌ها، کم کاری غده تیروئید، هیپوفیز، هیپوتالاموس، اختلال در عملکرد سیستم کنترل اشتها، تغییرات هورمونی بعد از سن بلوغ و یائسگی است. افرادی که از رژیم‌های غذایی بی ارزش اما پرکالری استفاده‌ می‌کنند 40 درصد از افرادی که از رژیم‌های غذایی حاوی سبزیجات، میوه‌ها، شیر و مواد غذایی کم چرب و حاوی فیبر فراوان استفاده می‌کنند در معرض اضافه وزن قرار دارند (گائینی، 1387).
عوارض چاقی و اضافه وزن
افزایش توده‌ی بدنی و چاقی در نوجوانی یکی از مشکلات تندرستی است که در کشورهای صنعتی و کشورهای در حال توسعه به سرعت در حال گسترش است و بار سنگینی از بیماری‌ها،مرگ‌های زودرس و هزینه‌های مالی را به جوامع تحمیل می‌کند.از طرفی چاقی در سنین نوجوانی به عنوان یک عامل پیش بینی کننده‌ی مهم به شمار می‌آید و پیشگیری و درمان آن از اهمیت بالایی برخوردار است(بارش و همکاران،2000).چاقی با مشکلات سلامتی و پزشکی بی شماری همراه است. چاقی در بیماری‌هایی مثل پرفشار خونی، افزایش کلسترول خون ، دیابت ،بیماری تنفسی و برخی انواع سرطان سهم اصلی دارد و یک عامل خطر مستقل برای بیماری‌های قلبی عروقی به شمار می‌رود ( گائینی و دبیدی روشن، 1387).
ترکیب بدن چیست؟
کاربردی‌ترین تجزیه و تحلیل در مورد ترکیب بدن،بر پایه‌ی تقسیم وزن بدن به دو بخش چربی و بدون چربی است؛بنابراین منظور از واژه‌ی ترکیب بدن،توده چربی و بدون چربی آن است.بخشی از کل وزن بدن که از بافت چربی تشکیل شده است،درصد چربی بدن نامیده می‌شود و میزان چاقی بدن نیز با توجه به همین شاخص ارزیابی می‌شود.بخش دیگر که شامل عضلات،وترها،استخوان‌ها ،بافت همبند و از این قبیل است،بافت بدون چربی نامیده می‌شود.قدیم‌ترین روش‌های اندازه گیری غیرمستقیم ترکیب بدن مانند وزن کشی زیر آب و اندازه گیری ضخامت پوستی نیز بر پایه‌ی همین طرح دو عاملی،بنا نهاده شده است.با توجه به خطرهای تندرستی که با چربی اضافی بدن همراه است،تعیین درصد چربی بدن مهم‌ترین معیار ترکیب بدنی است،متوسط درصد چربی دختران دانشجو20تا25درصد و پسران دانشجو12تا18 درصد است.به هر حال افرادی که به طور منظم در فعالیت‌های جسمانی و ورزشی شرکت می‌کنند،درصد چربی کمتری دارند ،برای مثال ورزشکاران استقامتی مرد،ممکن است8تا12 درصد و دوندگان استقامتی زن،ممکن است 12 تا18 درصد چربی داشته باشند.به هر حال از نظر تندرستی،حد معیار چربی بدن که شخص را در معرض خطر بیماری قرار می‌دهد،برای مردان مساوی یا بیشتر از 25درصد و برای زنان مساوی یا بیشتر از 32درصد است.همچنین توصیه شده است که درصد چربی بدن مردان نباید پایین‌تر از 5 درصد و در زنان پایین‌تر از 8درصد باشد،زیرا مقدار معینی از چربی برای تندرستی لازم است(گائینی و رجبی،1387).
عوامل موثر در ترکیب بدن انسان
در صد نسبی بافت بدون چربی و بافت چربی که ساختار و ترکیب بدن را تشکیل می‌دهند می‌توانند به عنوان معیار ترکیب بدن باشند. عوامل ژنتیکی و محیطی، به ویژه رژیم غذایی و ورزش بر ترکیب بدن اثر می‌گذارد و افراد می‌توانند از دو عامل اصلی محیطی یعنی رژیم غذایی و ورزش برای تنظیم مقدار نسبی بافت‌های بدون چربی و چربی بدن خود استفاده کنند. حفظ و نگهداری ترکیب بدن تا اندازه‌ای به تعادل بین کالری مصرف شده در رژیم غذایی و میزان متابولیک به اضافه مقدار فعالیت جسمی که انجام می‌دهیم مربوط می‌شود. میزان متابولیک، مقدار انرژی‌ای است که در زمان معینی برای ادامه دادن کارکرد بدن مصرف می‌شود. افراد از این نظر با
هم متفاوت هستند. برخی افراد کالری بیشتری نسبت به دیگران برای ادامه زندگی مصرف می‌کنند.
میزان متابولیک تحت کنترل هورمون‌های مختلفی است؛ لذا به راحتی نمی‌توانیم در کوتاه مدت آن را تغییر دهیم. در مقابل می‌توانیم سطح فعالیت و ورزش خود را به طور روزانه کنترل کنیم (نمازی زاده و اصلان خانی، 1387).در سن بلوغ، ترکیب بدن دختران و پسران تا حد بسیاری از یکدیگر متمایز می‌شود این تمایز یافتگی عمدتاً به دلیل تغییراتی است که در ترشحات غدد درون‌ریز صورت می‌گیرد. قبل از سن بلوغ، هیپوفیز قدمی، هورمون‌های گنادوتروپیک ترشح نمی‌کنند، هورمون‌های گنادوتروپیک شامل FsH (هورمون محرک فولیکولی) و LH ( هورمون لوتئینی) می‌باشند. این هورمون‌ها، غدد جنسی را تحریک می‌کنند(تخمدان‌ها و بیضه‌ها). با این حال، هنگام بلوغ هر دو هورمون از هیپوفیز قدمی ترشح می‌شوند. در زنان، زمانی که FsH و LH به اندازه کافی ترشح شد، تخمدان‌ها رشد کرده و ترشح استروژن شروع می‌شود. در مردان این هورمون‌ها باعث رشد بیضه‌ها شده و لذا تستوسترون ترشح می‌شود. تستوسترون موجب افزایش شکل گیری استخوان‌ها شده و در نهایت به بزرگ شدن استخوان‌ها منتهی می‌شود. به همین ترتیب، باعث افزایش سنتز پروتئین می‌شود و این نیز منجر به افزایش توده عضلانی می‌شود و در نتیجه مردان بالغ نسبت به زنان، درشت‌تر بوده و عضلات زیادتری خواهند داشت. این ویژگی‌ها تا بزرگ‌سالی ادامه می‌یابد. استروژن نیز تأثیر قابل توجهی در رشد بدن دارد( با افزایش دادن پهنای باسن، تحریک رشد پستان‌ها و افزایش تجمع چربی به ویژه در ناحیه ران‌ها و باسن). این افزایش تجمع چربی در ران‌ها و باسن نتیجه افزایش ( L.p.L) لیپو پروتئین لیپاز در این مناطق است (بنیامین و همکاران،2003).
هم بافت چربی و هم کبد محتوی مقدار زیادی آنزیم موسوم به لیپو پروتئین لیپاز هستند. این آنزیم در آندوتلیوم مویرگ‌ها فعال بوده و تری‌گلسیریدهای کیلومیکرو نهایی را که به جدار آندوتلیال می‌چسبد، هیدرولیز کرده و اسیدهای چربی و گلیسرول را آزاد می‌کند. اسیدهای چربی به علت قابلیت اختلاط زیادشان با غشاهای سلولی بلافاصله به داخل سلول‌های چربی بافت چربی و سلول‌های کبدی انتشار می‌یابند اسیدهای چربی پس از ورود به داخل این سلول‌ها مجدداً به تری‌گلسیریدها تبدیل می‌شوند ( شادان، 1375).
هورمون رشد که تحت تأثیر هورمون آزاد کننده آن GHRH که از هیپوتالاموس آزاد می‌شود از هیپوفیز قدمی ترشح می‌شود و موجب رشد تقریباً کلیه بافت‌های بدن که قادر به رشد هستند می‌شود. هورمون رشد موجب پیشبرد بزرگ شدن جثه سلول‌ها و افزایش میتوز همراه با پیدایش تعداد افزایش یافته سلول‌ها و تفکیک اختصاصی بعضی از انواع سلول‌ها از قبیل سلول‌های رشد دهنده استخوان و سلول‌های عضلانی اولیه می‌شود. هورمون رشد پروتئین‌های بدن را افزایش می‌دهد، ذخایر چربی را به مصرف می‌رساند و کربوهیدرات‌ها را حفظ می‌کند. هورمون رشد در بافت‌های سراسر بدن تبدیل اسیدهای چربی به استیل کو آنزیم A و مصرف آن برای انرژی را تشدید می‌کند، بنابراین چربی‌ها در تحت تأثیر هورمون رشد به طور ارجح در مقایسه با هم کربوهیدرات‌ها و هم پروتئین‌ها برای انرژی به مصرف می‌رسند.
عده‌ای از محققین این اثر فراخوانی چربی هورمون رشد را مهم‌ترین عمل آن دانسته‌اند و اثر حفظ کننده پروتئینی و مصرف بیش از حد چربی را مهم‌ترین عاملی می‌دانند که موجب پیشبرد تشکیل پروتئین و رشد می‌شود (شادان، 1375).
هورمون تیروئید که نقش اصلی تعیین میزان سوخت و ساز ر

دیدگاهتان را بنویسید