دانلود تحقیق در مورد تاریخ ادبیات فارسی و ارزشهای اجتماعی

دانلود پایان نامه

.
دانشعامه ، متأثر از دادههاییاست که به صورت ناهمگون، پراکنده ، بدون دقّت نظر در میان عوام رایج است، و اینگونه دادهها، با دانشهای واقعیمانند: پزشکی، زمین شناسی، جانورشناسی، و مانندآن پیوند دارد. بخش دیگر یعنی هنر عامه، مهمتر از دانش عامه است. زیرا دانش عامه دامنه سخت محدود و متناسب با همان ادراک نخستین دارد و هزاران سال است که به صورت دیرین خویش باقی مانده است. در صورتی که هنرهای گوناگون، از منبع جوشان و خلاق قریحه سرچشمه میگیرد و هر روز گسترش مییابد.
زبانزدها از نظر ساختار دستوری نیز قابل بررسی است، با بررسی بعمل آمده از زبانزدهای منطقه لشتنشاء اکثر قریب به اتفاق این زبانزدها جنبه خبری و گزارشی دارند و کمتر به صورت آمرانه، یا انشایی است، ولی روی هم رفته، نقش مقاصد آمرانه و ناهیانه را نشان میدهد به گونهای که ناخودآگاه واقعیتهای زشت و زیبا را بیان میکنند و به دنبال آن تصمیمگیری را به آدمها واگذار میکنند. زبانزدها از مهمترین انواع و شاید تنها نوع زبانی و ادبی است که گزارش آن همیشه مساوی است با دستور و امر نهی کردن به چیزی، «مثلها و تمثیلها نه تنها محکوم وسرزنش میکنند، بلکه به دارندگان معایب تذکر و بیدارباش نیز میدهند» (کوراوغلی، خ [بی تا] ، 80)
« فولکلور یا فرهنگ توده آشنایی به پرورش معنوی مردم عوام است در برابر پرورش مردم تحصیل کرده یک ملت متمدن، ادبیات عامیانه، شامل افسانههای دیو و پری، داستانهای حوادث زندگی، اشعار و ترانههای عامیانه، ضربالمثلها و احیاناً نمایشنامهای که برای سرگرمی و تفنن مردم به کار میرفته است؛ امروزه جزئی از بخشهای فرهنگ به شمار میآید. ادبیات عامیانه به طور شفاهی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و گاه به صورت مکتوب درآمده است و لیکن باید به این نکته توجه داشت که هرچند در مورد ادبیات عامیانه و ادب رسمی در نزد ملل اروپایی، شفاهی بودن صرف دلیل عامیانه بودن ادبیات است و مکتوب و مدّون بودن آن دلیل رسمی بودن، در مورد ادبیات فارسی این نکته صدق نمیکند. زیرا مقدار قابل توجهیاز آثارادب عوام برای آنکه در دسترس مردم قرار گیرد، تدوین و نوشته شده و بسیاری از آنها حتی به چاپ رسیده است و ادبیات امروز ایران بخشی از میراث مکتوبش اختصاص به طبقاتی دارد که دارای فرهنگ و معرفت رسمی نبودهاند» (روانپور، 1374: 118)
تحقیق اصلی در این پایان نامه به صورت میدانی انجام گرفته است، البته این نوع پژوهش مشکلات خاصخود را نیز به همراه دارد وآن شناختن و یافتن افرادی که اهل ذوق و قریحه باشند، و علاوه بر آن با ادبیات عامیانه وفولکلور آشنایی داشتهباشند
ازآقایان: محمد دعایی،60 ساله، دارای مدرک دیپلم، ونیک بخش 63ساله، دفتردار مدرسه راهنمایی، دارای مدرک دیپلم، و سرکارخانم مهناز سحرخیز،47 ساله، مدیر آموزشگاه، با مدرک لیسانس، محمد محمودی با مدرک فوق لیسانس، و سایردوستان وآشنایانی که درامر تحقیق وجمع آوری زبانزدهای منطقه لشت نشاء با این جانب همکاری داشتهاند، صمیمانه تشکر کنم. در کناراینها از کتاب«جا دکفته گبان» «علی اکبر مرادیان گروسی» نیز استفاده شده است. پس از بررسی زبانزدهای گرد آوری شده، چنین نتیجهگیری شد ، که غالب زبانزدهای کتاب مذکور، ازنظرگویش وطرز بیان و َادای کلمات، وافعال به نوعی با زبانزدهای گردآوری شده متفاوتند، ولی از نظر انتقال مفاهیم والقای آن به خواننده بسیار شبیه به هم هستند.
گویشها نقش به سزایی در انتقال مفاهیم دارند. «این گویش به طور سنتی به دو گونه شرقی، لاهیجان، لنگرود، رودسر، آستانه، وغیره، غربی رشت، انزلی، خشکبیجار، لشت نشاء، صومعه سرا وغیره تقسیم میشود؛ اما تنوع اقلیمی، اجتماعی و فرهنگی در گیلان به شکلی است که هریک از این گونههای زبانی تنوع درونی نیز دارند، به نحوی که در گونه غربی میتوان گویش مردم رشت و حومه آن را از دیگر مناطق متمایز کرد.» (مدرسی، 1368: 5)
با بررسی دقیقتر میتوان یک نوع چند گویشی وتأثیرپذیری در زبانزدهای این منطقه مشاهده کرد. مثلًا :گویش دهستان بالاگفشه با گویش محلات منطقه لشت نشاء«ولم» در بعضی موارد باهم متفاوتند. مثال: فعل آمدن، را« اَماَرَه» تلفظ میکنند، درحالی که در دهستان بالاگفشه «َامُورَه» وبه همین قیاس در شهرستان رشت «اَمَاندَره» تلفظ میکنند. همچنان که عمده قرض گیریها از زبانهای عربی، ترکی، روسی به صورت گسترده در زبان فارسی صورت گرفته است. بنابراین چنین استنباط میگردد که، دراین زبانزدها نوعی قرضگیری درگویش گیلکی بوجود آمده است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   ابوسعید ابوالخیر و بایزید بسطامی

1-2 بیان مسأله
زبانزد یا ضرب المثل سخنی است کوتاه که به صورت نظم یا نثر با هدف بیان مفاهیم اخلاقی و حکمت میان مردم رایج است. ارزش شناخت ساختار و محتوای زبانزدها آگاهی از دانش عامه مردم است. شرایط زندگی، خواستهها و آرزوهای مشترک باعث پدید آمدن زبانزدها با بن مایه و محتوای مشترک میشود. با بررسی ساختار زبانزدها میتوان چشم اندازهای نگرش مردم، طبقه بندی گرایشهای قومی، باورها و رویکردهای فرهنگی را نشان داد.
در این پایان نامه تلاش شده است تا از طریق طبقهبندی زبانزدها به مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، اخلاقی، شخصیتی، تقدیر و سرنوشت، ادبی و زبانی منطقه لشت نشاء پرداخته شود. همچنین هر یک از بخش بندی و طبقه بندیهای مورد بحث ما، ممکن است به یکی از جنبههای بالا پیوند بیشتری داشته باشد، که بدان اشاره خواهیم کرد. در فصل چهارم ازاین پایاننامه که مربوط به زبانزدهای لشتنشاء است ابتدا با مقدمهای از مفاهیم به آن فصل وارد شدهایم، سپس به بخش بندی وتحلیل زبانزدها پرداختهایم وآنگاه برای هربخش نتیجهای ارائه شده است. در بخش زبانزدهای اخلاقی، به رویکردهای اخلاق فردی، و اخلاق اجتماعی، حکمت و ویژگیهایی که شامل جنبههای فردی و اجتماعی است میپردازد. ودر بخش زبانزدهای اجتماعی و فرهنگی به موقعیت زن و مرد و نشانههای فرهنگی ارزشهای اجتماعی، خانواده ، مردسالاری و سنّت و روابط درونی و بیرونی، و ارزشهای اجتماعی مانند حیثّیت اجتماعی و آبرو شرف و ستمهای اجتماعی و فردی اشاره میشود، و در بخش زبانزدهای شخصیتی به صفات بد و خوب آدمها و جنبههای منفی و مثبت آنها اشاره میشود، ودر بخش زبانزدهای خرافی به باورهای مردم شناختی، عامیانه و خرافی و گاه مذهبی و غیرمذهبی و گاه بافایده و علمی سخن رفته است. و در بخش زبانزدهای تقدیر و سرنوشت به مفاهیم جبر و اختیار ، تقدیر سنتی، جبر ناتورالیستی و روابط علّی و معلولی آن بحث شده است.
در بخش زبانزدهای اقتصادی، از مفاهیم مربوط به خانواده ، معیشت، کار و تلاش، اقتصاد بومی و حساب و کتاب (برنامه ریزی) گفتگو شده است. این زبانزدها نشان میدهد که خود تا چه میزان جنبه اقناعی دارد و در میان مردم کارکردی منطقی مییابند، زیرا که مستقیماً با مردم و علاقهها و سلیقههای آنها مربوط است. این پایان نامه به بررسی و طبقهبندی، وبیشتراز همه به تحلیل زبانزدهای منطقه لشتنشاء بر اساس اندیشههای گوناگون فرهنگی و اجتماعی، اقتصادی و انسان شناختی میپردازد.

1-3 سوالات تحقیق
آیا زبانزدهای منطقه لشت نشاء با زبانزدهای سایر شهرستانها و استانها شباهتهایی دارد؟
زبانزدهای منطقه لشت نشاء را به چند دسته میتوان طبقهبندی کرد؟
ویژگیهای چشمگیر زبانزدهای منطقه لشت نشاء چیست؟
نقش زنان در زبانزدهای منطقه لشت نشاء چیست؟
رابطۀ‏ میان افسانه و زبانزدها چیست؟

1-4 پیشینۀ تحقیق
از بررسی در آثار به جا مانده پیش از اسلام اینگونه برداشت میشود، که مثل و تمثیل در این دوران وجود داشته است. پس از اندک زمانی بر اثر کاربرد زیاد و متعارف شدن آن نزد عموم مردم، قسمت عمدهای از زبانزدها دچار کاهش معناییگردید و گاهی هم فقط بخش کوتاهی از آن به علت افزایش معنایی مفهوم کامل زبانزد را بیان مینمایند. در تاریخ ادبیات فارسی نخستین بار میرزا احمد حبل(هبل) 1051 هـ- ق همزمان با سلطنت سلطان عبدالله قطب شاه در حیدرآباد دَکن (هندوستان) به ثبت و ضبط زبانزدهای رایج در کتب پیشینیان پرداخت که صرفاً کاری ذوقی بوده است. شامل 1100 مثل در 28 باب بنام (جامعالتمثیل و مجمعالامثال) هبله رودی به چاپ رسیده است. از جمله نمونه تمثیل در آثار مانوی که در تورفان به دست آمده میتواند «افسون حواس پنجگانه» را یاد کرد.