پایان نامه زندگی روستاییان و داستان کوتاه

دانلود پایان نامه

برخی از طرح ها و قطعه های این مجموعه، به گفته میرعابدینی: «به حدِِّ طرح نرسیده اند و قطعه های توصیفی اند» (میر عابدینی ،587:1386). از میان این قطعات توصیفی می توان به «سلام روستایی»، «شخم»، «آواز کرچی»، «روستا» و «تعارف» اشاره کرد که با زبانی ساده و لحنی شاعرانه گاه از چند خط و جمله کوتاه تجاوز نمی کنند:
«کیف بزرگ من
در دهکده کوچک «پ» چه کارها که نمی کند!
وقتی آن را به دست می گیرم، باران یک سلام روستایی است که بر من می بارد!» (طیّاری،9:1344)
در همه این قطعات و طرح ها، توصیف رسا و زنده طیاری از وضعیّت زندگی روستاییان، نوع خانه های روستایی، وصف کار زنان و مردان برنجکار، فقر و فلاکت، سادگی و صفای مردمان روستا و وضعیّت ارباب و رعیتی جلوه هنری ارزشمندی به اثرش داده است.
شخصیّت هایی که او در این مجموعه جای داده، مردمان روستایی، زنان و مردان شالیکار و کدخدا و ارباب روستا و بچّه هایی هستند که در خانه ارباب ها، فعلگی می کنند و راوی طرح ها نیز، مأمور بهداشتی است که در بازدید از روستاها با افراد مختلف روستا و وضعیّت کار و زندگی و بهداشت شان آشنا می شود و صحبت هایشان را در مورد بهداشت وبیماری -های مختلف می شنود و همین گفتگوهای راوی با روستاییان، اساس بعضی از طرح ها را تشکیل می دهد و در برخی دیگر، طیّاری از همه عناصر طبیعت، روستاییان، شغل هایشان و زندگی شان را توصیف می کند. همان طور که در آغاز کتابش قطعه ای را آورده که بیانگر تمام محتوای کتابش می باشد:
«از برنجزار حرف می زنیم،
از درخت آلوچه قرمز،
پرچین خیس، تبریزی ها و درخت توت …،
و سگی که خودشو میلیسه،
و گاوی که گردنشو به تنه درخت می کشه،
و کلاغ ها، کلاغ ها…» (طیاری،5:1344)
و در حقیقت «کلاغ ها تمثیلی از کسانی اند که دسترنج دهقان را از چنگش می ربایند و او را گرسنه و وامدار بر جا می نهند.» (میرعابدینی،587:1386)
طیّاری دفتر سوّم این مجموعه را، کلاغ ها نامیده و در آن، از زندگی دهقانی که جیره خور اربابان ظالم است، در4 بخش روایت می کند. در بخش اوّل، بازاری هفتگی را به تصویر می کشد و با ظرافت و به شیوه ای تازه از انواع شغل ها، معاملات و کالاها صحبت می کند و گفتگوهای شخصیّت ها را منعکس می کند. و در بخش های بعد، وضعیّت نابسامان زندگی دهقان را تصویر می کند که چگونه به همراه خانواده اش در مزارع برنج کار می کند، اما دریغ از مزدی که کفاف زندگی شان را بکند و حاصل دسترنجش با ظلم و ستم، نصیب اربابان زورگو می شود. سقف خانه اش در حال ریختن است، اما نمی تواند از چوب درختانی که خود برای ارباب کاشته و آبشان داده، استفاده کند و تهدید می شود.
در بخش سوّم و چهارم، طیّاری ضربه نهایی را وارد می کند، به دهقان جرأت و شهامت می دهد، تا حقّ خود رابالأخره می گیرد و با «یک ضربه: تق! پرواز دسته جمعی کلاغ ها» (طیّاری،110،1344) کاری می کند که مرهمی بر زخم ها و دردهای او و امثال او باشد.
سبک خاصّی که طیاری برای این مجموعه و به خصوص در این قسمت آخر برگزیده، علاوه بر کوتاه کردن جملات و زبان و بیان ساده آن، آوردن کلمات نکره بسیاری که در کلاغ ها ذکر کرده و همچنین نوع جمله سازی و گفتگوهای گنگ و مبهم و شخصیّت های نامعلوم، با وجود درونمایه ای با ارزش و نو، اثرش را به نثری ملال آور تبدیل کرده است و مشخصاًَ به لحاظ ترسیم خطوط رنج و مشقت روستاییان و توصیف زندگی و کار مردم شمال، دارای اهمیّت است.
«طیّاری در قطعه هایش، با چاشنی سمبلیسم، جنبه های گوناگون زندگی روستایی را تصویر می کند. بسیاری از طرح هایش از گفتگوی موجز کارمند و روستایی ساخته شده اند. او برای دست یافتن به اسلوب نگارشی خاص، به ایجاز در معرفی ها روی می آورد و آن قدر در به کارگیری کلمات خسّت می ورزد که نوشته اش گنگ می شود، به خصوص که گفتگوهای کارمند و روستایی، به دلیل بی اعتمادی روستایی به مأمور دولت، اغلب در سطح می ماند.» (میرعابدینی،586:1386) طیّاری در این طرح ها، خواننده را به عمق روستاها، مزارع و کشتزارهای شمال می برد و او را با زندگی مردمی که در فقر و نومیدی و ترس به سر می برند، آشنا می کند و از مسائلی چون نظام ارباب و رعیتی و مشکلاتی که ضرباهنگ زندگی روستایی را مخدوش می کنند، پرده بر می دارد. مضامین عمده این طرح ها، زندگی روستایی، رنج دیدگی، ظلم و ستم اربابان و احتیاج و فقر و درماندگی است.
3-3) بخش سوّم: مجموعه کاکا
سوّمین اثر داستانی طیّاری با عنوان کاکا، در سال 1346 منتشر شد. این مجموعه داستانی، شامل 7 داستان کوتاه و2 نمایشنامه است که به صورت گزارش های مستند و روزانه از گوشه ها و زوایای مختلف جامعه و زندگی انسان ها حکایت می کند و اساس همه داستان ها را گفتگو تشکیل می دهد.
طیّاری در کاکا به دنبال اسلوبی خاص در نویسندگی است و به گفته خودش «معتقد به گونه ای معماری در اثر است و به مسؤلیّت نویسنده در قبال انسان، خانه و اجتماع معترف. او به فرم هم، بدان پایه ارج می نهد که به محتوی. و آن را آمیخته ای از تصویر، ایجاز، عمل، جهش، پرداخت مستقیم به موضوع، حفظ آنیّت و موسیقی ضمنی کلام می داند در مجموعه حاضر _کاکا_آن چه را که در اعتقاد نویسنده است، به چشم می بینید.»(طیاری،1:1346)
با همه توصیفات امّا، طیّاری در این مجموعه داستان های قابل توجهی ندارد، چه به لحاظ ساختمان و فرم و چه به لحاظ محتوا و درونمایه. او «در کاکا، داستان های نمایشی می نویسد و از طریق گفتگو به فضاسازی و معرّفی شخصیّت ها می پردازد.» (میرعابدینی،587:1386) تنها زبان متفاوتی که او در این اثر به کار گرفته، که نثر را به سمت ادبیّت و شعرگونگی کشانده، می تواند شاخصه ای بارز برای این مجموعه محسوب می شود.
3-3-1) کاسبکار
اوّلین داستان از مجموعه کاکا، کاسبکار نام دارد که از دیدگاه اول شخص روایت می شود و گزارشی است از یک سفر کوتاه به شهر فومن.
خلاصه داستان: راوی و همکارش در راه یک مأموریّت دولتی، با یک کاسبکار برخورد می کنند.کاسبکار که خیلی از این کارمندها را در گذر از همین جاده ها می شناخت و با چرب زبانی و تملّق آن ها را به مغازه خود می کشاند، این بار نیز با دیدن راوی و همکارش، سرِ صحبت و دوستی را با آن ها باز کرد، تا خود را به نان و نوایی برساند، اما غافل از این که آنها خود به دنبال نسیه بودند و به قصد این که با دوستی با صاحب مغازه، چیزی گیرشان بیاید، با او به گفتگو نشستند. اما سرانجام، داستان با جداشدن آنها از کاسبکار به پایان می رسد، بدون این که هیچ کدام از دو طرف به هدف خود رسیده باشند.