پایان نامه تحلیل محتوای کیفی و استدلال استقرایی

دانلود پایان نامه

تحلیل محتوا یک تکنیک کیفی تحقیق است که به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. به جای آنکه یک روش منفرد باشد، کاربردهای متداول تحلیل محتوا سه رویکرد متمایزی را براساس درجه نقش استدلال استقرایی نشان می دهد: قراردادی، هدایتی، تلخیصی. همه این سه دیدگاه برای تفسیر معنا از محتوای داده های متن ، مورد استفاده قرار می گیرند ، بنابراین بر الگوی مبتنی بر اصول طبیعی توافق دارند . تناقضات اصلی میان رویکردها شامل رمزگذاری طرحها ، اساس رمزها ، و مخاطراتی که در برابر قابلیت اطمینان است می باشد . در تحلیل محتوای قراردادی، طبقه بندی های رمزگذاری به طور مستقیم از داده متن اقتباس شده است. این رویکردی است که برای تکوین نظریه زمینه ای استفاده می شود. با یک رویکرد هدایتی، تحلیل با یک نظریه یا یافته های مربوط به تحقیق به عنوان راهنمایی برای رمزهای مقدماتی آغاز می گردد.
بنابراین در طی تحلیل داده ها، محققان خودشان را در اطلاعات غرق می کنند و به موضوعات اجازه پدیدار گشتن از آنها را می دهند. معمولا هدف این رویکرد معتبر کردن یا گسترش دادن یک چارچوب عقلی و ذهنی یا تئوریک می باشد . روش سوم ، تجزیه و تحلیل فشرده شده محتوا می باشد که با شمارش کلمات و یا مفهوم روشن و آشکار همراه است، بنابراین تحلیل را برای گنجاندن معانی و موضوعات پنهان بسط می دهند. هدف این رویکرد کاوش کردن کاربرد کلمات، نشانگرها در یک روش قیاسی می باشد.
6-1-3- شرایط کلی تحلیل محتوای کیفی
در ابتدای استفاده از این تکنیک ، دانشمندان بیشتر به بررسی کیفی محتواها می پرداختند. امروزه نیز با انواع شیوه های کمی، تحلیل های کیفی همچنین مورد استفاده است. در اینگونه بررسی های کیفی، هدف آنست که تاثیر متن های مورد نظر بر روی گیرنده پیام (خواننده، شنونده، بیننده) سنجیده شود و این از آن طریق انجام می گیرد که محقق بار ارزشی مفاهیم و عبارتهای بکار برده شده را بررسی و شمارش می کند.
به عبارت دیگر یک شیوه مهم و معمول از تکنیک تحلیل محتوا به شمارش مفاهیم و پیامهایی می پردازد که فرستنده پیام ابراز داشته است. گاه تعداد این پیامها خود گویای یک مطلب خاص هستند که در شرایط عادی جلب توجه نمی کنند، اما مخاطب را بطور ناخودآگاه تحت تاثیر قرارمی دهد و گاه نسبت تعداد این پیامها با تعداد پیامهای دیگر مقایسه می شود و از آن طریق اطلاعاتی بدست می آید.
بنابراین شرایط کلی تحلیل محتوای کیفی به این ترتیب است:
1-6-1-3- تعیین چهارچوب تئوریکی :
دراینجا محقق می بایست ابتدا چهارچوب تئوریکی داشته باشد، که براساس آن فرضیه ها و متغیرهای خود را مشخص سازد و سپس در پی یافتن روشی برآید که برای سنجش آن متغیرها مناسب باشند.
2-6-1-3- نمونه گیری :
به اقتضای مسئله مورد بررسی، محقق باید متن هایی را گردآوری کند که در آنها بتوان مسئله مورد بررسی را به نحو قابل تعمیم ، تحلیل نمود. انتخاب این نمونه ها همواره به اقتضای مسئله مورد بررسی خواهد بود.
3-6-1-3- واحد محتوا :
پس از نمونه گیری، نوبت به تعیین واحدهای سنجش می رسد . این واحدها می توانند لغات ، جمله ها ، سرمقاله ها … باشند که ما می خواهیم بار ارزشی آنها را بسنجیم و یا براساس محتوایشان آنها را طبقه بندی کنیم.
4-6-1-3- واحد کاربردی در تحلیل محتوا :
تقریبا همه بررسی های تحلیل محتوایی یکی از پنج واحد زیر را بکار برده اند:
الف) کلمه یا نماد : معمولا کوچکترین واحدی است که در پژوهش تحلیل محتوای بکار می رود. به نظر می رسد کلمه ها و نمادها گسترده ترین کاربرد را در بررسی های ” سبک ” ” روان درمانی ” ” بازرسی ادبی ” داشته اند.
ب‌) موضوع : از جنبه های بسیاری موضوع یعنی اظهاری واحد درباره چیزی مفیدترین واحد تحلیل است. تقریبا کاربرد این واحد در پژوهش های مربوط به تبلیغات ارزشها، ایستارها، اعتقادات و نظایر آن ضروری است. اشکال عمده آن، این است که معمولا رمزگذاری موضوعها باعث اتلاف زمان می شود. همچنین اشکال دیگر این است که حدود آن به سادگی حدود کلمه، پاراگراف یا عنوان قابل تشخیص است.
ج) شخصیت : اغلب در مورد بررسی هایی که درباره (محتوای) افسانه ها، نمایشنامه ها، فیلمها، برنامه های رادیویی و دیگر اشکال مطالب سرگرم کننده است، از شخصیت متن به عنوان واحد مثبت استفاده می شوند. پژوهش هایی که شخصیت را واحد ثبت قرار می دهند بر تحلیل ویژگی قومی، اجتماعی، اقتصادی، زوجی، روانشناختی دیگر ویژگی های شخصیت ها متمرکز شده است.
د)جمله یا پاراگراف: به دلیل اینکه معمولا واحدهایی دستوری تنظیم جمله یا پاراگراف قابل طبقه بندی در مقوله ای واحد نیستند به ندرت به عنوان واحد ثبت بکار می روند . هنگامی که دقت اندازه گیری مهم باشد، جمله یا پاراگراف به ندرت رضایت بخش است در این مورد احتمالا از کلمه ها یا موضوعها استفاده خواهد شد. از سوی دیگر هنگامی که فقط به اندازه گیری خام ویژگی های محتوا در متن وسیعی از اطلاعات نیاز داشته باشیم احتمالا رمزگذاری جمله ها یا پاراگرافها بسیار سخت انجام می شود.
ه)عنوان: وقتی که قرار است مقاله ای کامل، فیلم، کتاب یا برنامه ای رادیوئی توصیف شود از عنوان برای واحد ثبت استفاده می کنیم. این واحد برای بیشتر پژوهشها بسیار ناخالص است و هنگامی که عنوانها بین دو مقوله قرارمی گیرد ممکن است مشکلاتی ایجاد کند. تحلیل عنوان هنگامی نتایجی به دنبال دارد که با مقوله هایی به کار رود که به خوبی تنظیم شده اند.
5-6-1-3- تهیه طبقه های تحلیل: واحدهای محتوا می بایست نظیر پاسخهای پاسخگویان در تکنیک مصاحبه و یا واحدهای مشاهده در تکنیک مشاهده طبقه بندی شوند. بدین منظور همانند تکنیک مشاهده به طبقاتی نیازمندیم که واحدهای بررسی شده در یک متن را در آن طبقات یا رده ها دسته بندی کنیم. این طبقه بندی خصوصا وقتی مورد نیاز است که ما تحلیل خود را براساس یک تئوری بنا کرده باشیم و بخواهیم متغیرها و فرضیه های خود را بررسی نماییم. طبقات محتواها باید دارای همان شرایطی باشند که در تکنیک مصاحبه و مشاهده نیز در نظر گرفته می شوند.
7-1-3- فرآیند تحلیل محتوای کیفی
فرآیند تحلیل محتوای کیفی اغلب در طول مراحل اولیه جمع آوری داده ها شروع می شود. این درگیری اولیه در مرحله تحلیلی ، به شما کمک می کند که مابین تکوین مفاهیم جمع آوری داده ها ، به عقب و جلو حرکت کنید وممکن است به شما در نشان دادن جمع آوری داده های بعدی به سمت منابعی که برای پرداختن به سوالات تحقیق مفیدتر هستند ، کمک کند. برای حمایت کردن نتایج موثق و معتمد ، تحلیل کیفی محتوا شامل یکسری عملکردهای سیستماتیک و واضح برای پردازش داده ها می باشد. بعضی از مراحل با عملکردهای تحلیل محتوای کمی قدیمی همپوشی دارند. براساس اهداف مورد بررسی و مطالعه شما، تحلیل محتوای شما ممکن است انعطاف پذیرتر واستانداردتر باشد اما بطور کلی می تواند به مراحل زیر تقسیم شود، که با مقایسه داده ها و گزارشات منتشر شده از طریق نوشتن یافته ها در یک گزارش، آغاز می شود.