پایان نامه ارشد درمورد امام علی (ع)، رسول خدا (ص)

دانلود پایان نامه

پروردگار ما خداوند یگانه است! سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل مى‏شوند که: نترسید و غمگین مباشید، بشارت باد بر شما به آن بهشتى که به شما وعده داده شده است! »

پیمان و میثاق با خدا نخست بار بود که در محیط دینی حجاز مطرح شد. در این آیات، از پیمان و لزوم وفاداری به آن میان خدا و بندگان سخن به میان آمده و این پیمان حاکی از تعهدی دو سویه است. آیه ذیل نیز که عهد و پیمان را به قالب باب تفاعل(دو سویه) برده است، به خوبی از این حقیقت پرده بر می دارد و از یک پیمان دو طرفه که میان الله و مومنان است سخن می گوید 154:

« مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُواْ مَا عَاهَدُواْ اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضىَ‏ نحَْبَهُ وَ مِنهُْم مَّن یَنتَظِرُ وَ مَا بَدَّلُواْ تَبْدِیلا 155 :
در میان مؤمنان مردانى هستند که بر سر عهدى که با خدا بستند صادقانه ایستاده‏اند بعضى پیمان خود را به آخر بردند (و در راه او شربت شهادت نوشیدند)، و بعضى دیگر در انتظارند و هرگز تغییر و تبدیلى در عهد و پیمان خود ندادند.»

3ـ4ـ4. دیگر صفات اخلاقی و رفتاری پیامبر(ص)
ذیل این عنوان قصد داریم، نگاهی کلی و کلان، از نظرگاه جامع امام علی (ع) به خلق و خوی و رفتار شخصی پیامبر اکرم (ص) بیفکنیم و از این گذر، بسامد صفات اخلاقی پیامبر اکرم (ص) در روایات امام علی(ع) را مرور کنیم. نگاه کلان و همه جانبه به مجموعه صفات اخلاقی پیامبر در کلمات امام علی(ع) چشم اندازی به قدر امکان جامع از وجهه اخلاقی و رفتاری آن پیامبر بزرگ الهی در پیش روی ما می نهد. امام علی(ع) با بیان فصیح و بلیغ خویش، بیان می دارند که پیامبر(ص)چگونه می زیست، چگونه با مردمان رفتار می کرد، چگونه کارهای روزمره خویش را به انجام می رساند و نشست و برخاست او چگونه بود.
از میان مجموعه توصیفات امام علی(ع) از رفتار پیامبر اکرم(ص) می توان به یک معنای کلی دست یافت که بر همه رفتارهای شخصی آن حضرت حاکم است. به عبارت دیگر، با نظر به کلیت رفتارهای آن حضرت، توان گفت که یک پارادیم کلی بر همه آنها سایه افکنده است و مجموعه رفتاری پیامبر(ص) تحت آن شکل و رنگ می گیرند و در این پارادایم دو مؤلفه و اصل مهم با شرح ذیل به چشم می آید:
اول. بی آلایشی رفتاری: پیامبر اکرم (ص) اهل تظاهر و در پی بزرگی کردن و خویشتن را نشان دادن نبود. آن حضرت می کوشید مانند مردم زندگی کند و به گونه ای رفتار نمی کرد که از دیگر مومنان متمایز جلوه کند. از روایات جالب توجه درباره پیامبر(ص) که از امام علی(ع) نقل شده است، چند روایت است که کیفیت نماز گزاردن آن حضرت را گزارش می کند. بنابر این روایات، آن حضرت، نماز خویش را نه طولانی و سنگین بلکه کوتاه اما کامل به جای می آورد و بدین سان، او حتی در ادای عبادات نیز به گونه ای رفتار نمی کرد که با مومنان دیگر متفاوت نماید: « فإنّ رسول اللّه (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم) کان أتمّ النّاس صلاتا و أخفّهم عملا فیها 156: نماز رسول خدا (ص) ، از همه کامل تر و آسان تر ادا می گشت.» غالبا مردان بزرگ، بزرگی خویش را نمی بینند و پیامبر(ص) خود در ذات خویش بزرگ بود و بدین روی، باک نداشت که چون مردمان ساده و عادی زندگی کند و آگاهانه و عامدانه در این راه می کوشید. او به گفته امام علی(ع) بر زمین می نشست و غذا می خورد: « لَقَدْ کَانَ (ص)یَأْکُلُ عَلَى الْأَرْض»157و با غلامان هم غذا می گشت: «کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) یُحِبُّ… الْأَکْلَ عَلَى الْحَضِیضِ مَعَ الْعَبِید»158و وقت غذا خوردن، اولین کسی بود که آغاز می کرد و آخرین کسی که لقمه بر میداشت: « کَانَ إِذَا أَکَلَ مَعَ الْقَوْمِ کَانَ أَوَّلَ مَنْ یَبْدَأُ وَ آخِرَ مَنْ یَرْفَعُ یَدَه‏»159
دوم. اعتدال و میانه روی: پیامبر(ص) در روزگاری مبعوث گشت که جامعه حجاز به لحاظ اخلاقی و رفتاری دچار افراط و تفریط بود و چنانکه پیش از این گفتیم، حتی صفتی مانند سخاوت که کارکرد اصلی آن، آسان ساختن زندگی و بهره مند ساختن همگان از نعمات مادی است، خود به سبب دچار گشتن به آفت افراط، بر سختی زندگی می افزود و هستی و زندگی مادی افراد را به خطر می انداخت.160 بدین روی، پیامبر اکرم(ص) تاکیدی تام بر اعتدال و میانه روی داشت و امام علی (ع) نیز در روایاتی چند بر یادآوری این ویژگی پیامبر(ص) اصرار می ورزد و از آن حضرت با تعابیری مانند « مُعْتَدِلَ الْأَمْرِ غَیْرَ مُخْتَلِف‏ 161 : میانه رو در کارها» می کند و نیز می فرماید: « سِیرَتُهُ الْقَصْدُ 162 : سیره پیامبر(ص)، اعتدال بود» و در سخنی دیگر تاکید می ورزد:
« الْیَمِینُ وَ الشِّمَالُ مَضَلَّهٌ وَ الطَّرِیقُ الْوُسْطَى هِیَ الْجَادَّهُ عَلَیْهَا بَاقِی الْکِتَابِ وَ آثَارُ النُّبُوَّهِ وَ مِنْهَا مَنْفَذُ السُّنَّهِ وَ إِلَیْهَا مَصِیرُ الْعَاقِبَهِ163:
چپ و راست، گمراهى و راه میانه، جادّه مستقیم الهى است که قرآن و آثار نبوّت، آن را سفارش مى‏کند و گذرگاه سنّت پیامبر (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم) است و سرانجام، بازگشت همه بدان سو مى‏باشد.»
توان گفت که اعتدال و میانه روی، وجه مشترک همه صفتهای اخلاقی و رفتاری پیامبر اکرم(ص) است و کلیت نظام رفتاری آن حضرت از این گذر قابل تفسیر و تحلیل است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه درمورد سانتریفیوژ و اطمینان

فصل چهارم :
بعد سیاسی _ اجتماعی عصر پیامبر اکرم (ص)

دیدگاهتان را بنویسید