پایان نامه ارشد درمورد اصل دولت کامله الوداد و کشورهای درحال توسعه

دانلود پایان نامه

2-3-4-رفتار ویژه و متفاوت با کشورهای درحال توسعه
با توجه به تفاوت سطح توسعه کشور‌های مختلف عضو سازمان جهانی تجارت و این نکته که بیش از دو سوم اعضای این سازمان کشورهای در حال توسعه‌ می‌باشند، تعجب‌آور نیست که توجه به نیازها و ملاحظات توسعه‌ای آنها از جایگاه ویژه‌ای در تدوین و اجرای مقررات سازمان جهانی تجارت برخوردار باشد.آن دسته از مقررات مربوط به توسعه و یا مفاد موسوم به «رفتار ویژه و متفاوت» با کشورهای در حال توسعه، که در طول چند دهه قبل از تاسیس سازمان جهانی تجارت شکل یافته بودند، از طریق موافقتنامه گات 94، که شامل گات 47 و یک رشته تفاهم نامه‌ها و اصلاحیه‌های جدید می باشد، به سازمان جهانی تجارت منتقل گردیده است. در عین حال دیگر موافقتنامه‌های متشکله سازمان جهانی تجارت نیز هر یک رفتار ویژه و متفاوت با کشورهای در حال توسعه را به اشکال مختلف پیش بینی نموده اند. بطور کلی این مقررات را می‌توان به سه دسته عمده به شرح ذیل تقسیم کرد.
الف: مقررات ناظر بر تسهیل تجارت کشورهای در حال توسعه و کم توسعه یافته ترین کشورها این دسته از مقررات شامل اقدامات یکجانبه کشورهای توسعه یافته در اعطای رفتار ترجیحی به کشورهای در حال توسعه در قالب« نظام عمومیت یافته ترجیحات» ، به استناد « شرط تواناسازی » مصوب 1979، ترجیحات تجاری به کشورهای حوزه های جغرافیایی خاص به استناد معافیتهای موقت از ماده یک گات 94 اصل دولت کامله الوداد ، حذف کامل عوارض گمرکی کالاهای صادراتی کشورهای توسط کشورهای توسعه یافته، امکان ایجاد ترتیبات تجاری جنوب- جنوب با تعدیل شرایط ماده 24 گات، به استناد شرط توانا سازی، و توجه بیشتر به آزادسازی تجاری کالاهای مورد علاقه صادراتی کشورهای در حال توسعه، به استناد فصل چهار گات، می شوند. ب: انعطاف بیشتر برای کشورهای در حال توسعه در پذیرش تعهدات این دسته از مقررات شامل انعطاف در برقراری حمایت برای تاسیس صنایع جدید و اتخاذ اقدامات محدود کننده در زمان بروز مشکل تراز پرداختها،معافیت از برخی مقررات خاص در چارچوب گات 94 و دیگر موافقتنامه‌های متشکله سازمان جهانی تجارت، دوره‌های انتقالی طولانی‌تر برای اجرای تعهدات و انعطافها و معافیتهای گسترده تر برای کشورهای می‌شود ج: ارائه کمکهای فنی به کشورهای در حال توسعه . با توجه به حجم وسیع تعهدات کشورهای در حال توسعه در موافقتنامه‌های مختلف تخصصی سازمان جهانی تجارت، ترتیبات مختلفی باهدف ارائه کمکهای فنی به منظور ایجاد ظرفیتهای تخصصی، سازمانی و حقوقی لازم جهت همگرایی بیشتر کشورهای در حال توسعه در نظام تجاری چند جانبه در موافقتنامه‌های مختلف سازمان جهانی تجارت پیش بینی شده است. علاوه بر این اقدامات یکپارچه و هماهنگی نیز جهت ارائه کمکهای فنی به کشورهای در حال توسعه با همکاری سازمانهای مختلف بین المللی ترتیب داده شده است.
2-3-5-رفتار با کشورهای تازه ملحق شده به سازمان جهانی تجارت
کشورهای در حال توسعه‌ای که پس از تأسیس سازمان جهانی تجارت به آن ملحق شده‌اند با شرایط متفاوتی در مقایسه با اعضای در حال توسعه اولیه این سازمان در زمینه برخورداری از رفتار ویژه و متفاوت روبرو بوده‌اند، به این معنی که برخی از انعطافها و معافیتهای پیش‌بینی شده برای کشورهای در حال توسعه در جریان دور اروگوئه، از جمله دوره‌های انتقالی برای اجرای تعهدات به این دسته از کشورها اعطاء نشده و یا بصورت بسیار محدودی به برخی از آنها اعطاء شده است. بعلاوه این کشورها در جریان مذاکرات الحاق خود به سازمان جهانی تجارت به پذیرش تعهدات مختصری از‌جمله آزاد‌سازیهای گسترده‌تر و عمیق‌تر در حوزه تجارت کالا و خدمات و همچنین قواعد و ضوابط فراتر از تعهدات اعضای اولیه سازمان جهانی تجارت نظیر تعهد به شروع مذاکرات الحاق به موافقت‌نامه‌های اختیاری این سازمان مانند موافقت‌نامه تدارکات دولتی ، ملزم می‌شوند .
2-3-6-:تحولات جدید توسعه ای
برگزاری اجلاس وزرای دوحه در سال 2001 و شروع مذاکرات دور جدید، تحرک جدیدی را برای پیگیری ملاحظات توسعه‌ای کشورهای در حال توسعه فراهم ساخت. اجلاس وزرای دوحه تصمیماتی را مبنی بر گسترش دامنه همکاریهای فنی و ظرفیت سازی به منظور انطباق کشورهای در حال توسعه با موازین و مقررات سازمان جهانی تجارت و استفاده از مزایای نظام تجاری چند جانبه اتخاذ نمود. از دیگر تصمیمات مهم این اجلاس تأکید مجدد بر ارائه کمکهای فنی و تخصصی به کشورهای ال دی سی و تضمین دسترسی بدون عوارض به بازار برای کالاهای صادراتی آنها بود. اجلاس وزرای دوحه همچنین خواستار تقویت مقررات ناظر بر رفتار ویژه و متفاوت با کشورهای در حال توسعه و بررسی تبعات لازم الاجراء ساختن مفاد غیر الزامی این مقررات شد.دنیای پر چا لش کسب وکار ما را مجبور می سازد همسو با دیگر کشورها به سوی جهانی شدن حرکت کنیم لزوم پیوستن جمهوری اسلامی ایران ما را بر آن داشت که بیشتر با سازمان تجارت جهانی آشنا شویم .الحاق هر عضو جدید به سازمان تجارت جهانی که در اداره روابط تجاری خود ، مطابق موافقتنامه های تجاری چند جانبه خود استقلال کامل داشته باشد . طبق شرایطی که میان آن و سازمان تجارت جهانی مورد توافق قرار می گیرد با تصویب دو سوم آرای اعضاء کنفرانس وزیران صورت خواهد گرفت . همچنین خروج 2هردولت عضو از سازمان ، شش ماه پس از اعلام کتبی به دبیر کل ، صورت می گیرد. :فرایند الحاق به سازمان تجارت جهانی فرایندی طولانی و چند مرحله ای است که هر مرحله آن الزامات و شرایط خاص خود را می طلبد . کشوری که خواهان عضویت است ابتدا باید تقاضای عضویت خود را به وسیله دبیر کل سازمان به اطلاع سایر اعضاء برساند . پس از طرح تقاضای این کشور در جلسه شورا و به مجرد اینکه درخواست وی مبنی بر عضویت پذیرفته شد یک گروه کاری جهت رسیدگی به تقاضای عضویت کشور متقاضی تشکیل شده و این کشور گزارشی از سیاستهای تجاری خود تهیه و به این گروه ارائه می دهد .همزمان با اقدامات پیش گفته ، مذاکرات دو جانبه و چند جانبه ای به منظور تعیین شرایط عضویت و حصول توافق میان گروههای کاری صورت می گیرد .سپس تنظیم پروتکل الحاق کشور ، و مشخص شدن تعهدات هر کشور در زمینه گشایش بازار کالا و خدمات خود به روی سایر اعضاء انجام می گیرد . در واقع مرحله اول یعنی مذاکرات ، آغاز فرایندی است که در نهایت به عقد موافقتنامه میان دولت متقاضی و سازمان منجر می شود . این مرحله در سازمان تجارت جهانی به مرحله اثبات واجد شرایط بودن موسوم است . وبه مجموعه اطلاعاتی مربوط می شود که هر کشور ( متقاضی عضویت ) باید تهیه کند و در اختیار گروه کاری قرار دهد و به طور عمده شامل گزارش سیاست تجاری ، پرسشها و پاسخهای کتبی مربوط به این گزارش و اسناد و قوانین مورد نیاز است .نتیجه تلاشهای گروه کاری به تهیه اسنادی منجر خواهد شد که شامل گزارش گروه کاری، پروتکل الحاق و جدول تعهدات دسترسی به بازار کشور در مورد کالاها و خدمات است . جدول مذکور توسط دبیر خانه سازمان تهیه می شود . مرحله آخر ، مجمو عه ای است که برای تصویب به شورای عمومی تسلیم می شود . رای گیری در جلسه شورا باید انجام گیرد و عضویت کشور متقاضی منوط به کسب دو سوم آرا است یک ماه پس از تصویب پروتکل توسط پارلمان کشور متقاضی ، عضویت به مرحله اجرا در می آید.(شیروی،79) وضعیت عضویت در سازمان تجارت جهانی : اعضای اصلی ( شامل نمایندگان دوگانه اتحادیه اروپا مشغول تهیه گزارشات برای سازمان و یا تامین شرایط تطبیق اعضایی که کالاها و یا خدماتشان پذیرفته در حال بررسی نظامنامه یا رژیم تجاری اعضای فعلاً ناظر توقف مذاکرات و یا هیچ مذاکره‌ای صورت نگرفته مناطق بی میل عضویت در سازمان تجارت جهانی مستلزم پذیرفتن اصول و معاهدات متعددی است که مورد قبول کشورهای عضو قرار گرفته‌است. این مراحل شامل تقاضای عضویت، پذیرش درخواست (الحاق به عنوان عضو ناظر)، تدوین گزارش سیاست‌های تجاری کشور، تشکیل گروه کاری الحاق و در نهایت مذاکرات دوجانبه و چندجانبه‌ای به‌منظور تعیین شرایط عضویت و حصول توافق برای الحاق می‌باشد. هم اکنون سازمان تجارت جهانی ۱۵۳ عضو دارد ( نزدیک به تمامی ۱۲۳ کشوری که اجلاس اروگوئه شرکت کردند , امروز در این سازمان عضو دائم شده اند ) بیست و هفت بخش از اتحادیه اروپا نیز به عنوان نمایندگان اتحادیه حضور دارند اعضا می بایست در طی مراوداتی با دیگر کشورهای عضو تعامل داشته باشند و لزوم عضویت در سازمان این امر را تایید نمی‌کند که کشورها می‌توانند در منطقه اقلیمی خود خودکفا باشند و یا به استقلال دیگر کشورها صدمه‌ای وارد بیاورند .با توجه به رشد روز افزون صنایع تولیدات معدنی در کشور و افزایش ظرفیت تولید ،برنامه ریزی برای صادرات و تبدیل تهدید های ناشی از پیوستن به سازمان تجارت جهانی به فرصتها ضروری بوده و می توان گفت نتیجه عملکرد درست می تواند به طور خلاصه :
– سبب افزایش درآمد ارزی گردد
– باعث ارتقاء طرح و کیفیت محصولات شود
– کاهش قیمت تمام شده به نفع مصرف کننده و افزایش سطح فروش برای تولید کنندگان را به همراه دارد
– در هماهنگی با آهنگ جهانی شدن و تطبیق با معیارهای سازمان تجارت جهانی موثر است
– ایجاد رقابت و انگیزه می نماید
– سبب ایجاد اشتغال و کاهش بیکاری می گردد و در نهایت افزایش سهم بازار را به دنبال دارد .
در حال حاضر149 کشور در جهان عضو سازمان تجارت جهانی هستند و حدود 96 درصد کل تجارت جهان در این سازمان انجام می شود و کاهش تعر فه های گمرکی تا 4/0 و حذف سوبسید از شروط اصلی عضویت در این سازمان است .
کشور جمهوری اسلامی ایران باید با هدف جلوگیری از بوجود آمدن یک اجماع جهانی بر ضد کشور ، کسب شرایط بهتر و رفع تبعیض برای راهیابی کالاهای تولیدی داخل به بازارهای جهانی ، استفاده از مکانیزم سازمان تجارت جهانی در حل اختلافات تجاری ، ایجاد جو مساعد برای سرمایه گذاری خارجی در کشور و تطبیق قوانین و مقررات داخل با مقررات سازمان تجارت جهانی و همچنین توسعه امکانات بانکی و جلب سرمایه ،افزایش رقابت در بخشهای مختلف اقتصادی و ارتقای کیفیت محصولات داخلی و بالا بردن جایگاه و حیثیت اقتصادی و بین المللی جمهوری اسلامی ایران در سطح جهان وارد این سازمان شود و قبل از ورود نیز باید مقدمات ورود را آماده سازد و با آمادگی لازم در تمام بخشها وارد شود کشور ما باید تا الحاق به سازمان تجارت جهانی از هم اکنون قوانین و مقررات داخل رابا حذف تدریجی موانع گمرکی و سوبسیدها برای تولید کنندگان داخلی به یک مکان رقابتی تبدیل نماید تا در صورت پیوستن به سازمان ما دچار رکود اقتصادی و ورشکستگی بنگاههای تولیدی داخلی نباشیم .
جمهوری اسلامی یکی از پایه های در آمدی ارزی اش متکی به اقتصاد نفتی بوده که طبق آمار ماهانه اقتصاد ایران حدود 80 درصد بودجه دولت را درآمدهای نفتی تشکیل می دهد . و ما باید قبل از پیوستن به سازمان تجارت جهانی صادرات غیر نفتی را افزایش دهیم و کیفیت کالاهای خود را به حد جهانی بر سانیم . آنچه در کشور اتفاق افتاده درسایه تشویقهای مادی و غیر مادی دولت رخ داده و صادرات نسبت به گذشته رونق نسبی یافته است اما دو مسئله وجود دارد که مورد قبول برای اقتصاد دانان نیست.
اول : فروش در خارج کشور به قیمت پایین تر از بازار داخل صورت می گیرد .
دوم : صادرات موجی است
اکثر کالاهای ایرانی در هر بازار فقط یکبار قابلیت فروش دارند و بار بعدی باید سراغ بازار دیگری رفت یا به عبارتی دیگر بنگاهها کمتر توفیق آن را داشته اند که بازاری را از آن خود کنند یا حداقل سهمی از بازار را به دست آورند و به مرور آن را توسعه دهند صادرات امری پسندیده و اجتناب ناپذیر است ولی اینگونه صادر کردن خطر ناکتر از صادر نکردن است و این مسئله هم به دلیل این است که ما به کمیت محصولات فکر می کنیم وکیفیت را که یک امر ضروری برای رقابت در بازارهای جهانی است نادیده گرفته ایم تاکنون فرصتهای قابل توجهی را از دست داده ایم و بدتراز همه ،اینکه کالای داخل را با مارک خارجی به فروش می رسانیم که ادامه این روند نمی تواند منافع ملی را تضمین کند برای استفاده از فرصتهای حاصل از پیوستن به سازمان تجارت جهانی رعایت دو موضوع الزامی است:
اول : صیانت از بازار داخلی
دوم : حضور مطمئن در بازار خارجی
که پیش نیاز هر دو ، قبل از هر چیز دیگر کیفیت و قیمت کالاست . چطور ممکن است کسی در خانه خود نتواند در برابر رقیب مقاومت کند ولی بیرون از خانه موفق به این کار گردد .