وجود رابطه و اهل بیت(ع)

دانلود پایان نامه

متن غایب:


أَلَمْ أَقُل لَّکُمْ إِنِّی أَعْلَمُ غَیْبَ السَّمَاوَاتِ (بقره/33).
ترجمه: آیا به شما نگفتم که من نهفته آسمانها و زمین را مى‏دانم.
متن غایب:
امام صادق(ع): و العُجبُ نَباتٌ حَبُّها الْکفرُ وَ اَرضها النّفاق، وَ ماوءُها الْبَغی، وَ اَغصانُها الجَهلُ، وَ وَرَقُها الضَّلالهُ و ثَمَرُها اللّعنهُ و الخُلُودُ فی النّارِ فَمَنِ اختارَ العُجُبَ فَقَد بَذَرَ الکفرَ وَ زَرعُ النَّفاقَ، وَ لابُدَّ لَهُ مِن، أنْ یثْمِر (مجلسی، 1382ش، ج72: 320).
ترجمه: امام صادق(ع) فرمود: عجب گیاهی است که بذر آن کفر، و زمین آن نفاق، و آب آن تعدی و تجاوز، و شاخه های آن جهل، و برگهای آن گمراهی، و میوهی آن لعنت و خلود در آتش جهنم است. لذا هر کس که عجب اختیار کند در جان خود بذر کفر پاشیده و تخم نفاق کشت کرده است، و چنین کسی ناچار چنان ثمر و میوه را خواهد داشت.
عملیات بینامتنی: دیکالجن در این فراز شعر خویش که خطاب به بکر بن دهمرد میسراید، چنین بیان میدارد که ظلم و غرور و خودپسندی باعث فساد مرتکبینش میشود، در واقع ظلم همان هلاک آدمی است. با دقّت در این بیت از شعر شاعر میتوان چنین بیان کرد که وی در مصراع اوّل از سبک قرآن کریم برای خطاب قرار دادن مخاطبش سود برده است، پس رابطهی بینامتنی مصراع اول این بیت با کلام وحی از نوع اسلوبی است، و در مصراع دوم از این بیت که به نکوهش رذایل اخلاقی همچون ظلم و غرور، پرداخته، که برای این کار از مضمون کلام امام صادق(ع) سود برده که خود این را میرساند که رابطهی بینامتنی از نوع نفی متوازی است، همچنین واژگان کلیدی «البَغی و العُجب»، موجود در متن حاضر وجود رابطهی بینامتنی از نوع نفی جزئی را میرساند.
متن حاضر:
هُمُ لِمَن وَالاهُمُ أَمَانُ
إِذ کَانَ فِیهِم یَکمُلُ الإِیمَانُ
(دیکالجن،1412هـ :140)
ترجمه: اهل بیت(ع) برای کسی که ایشان را دوستشان داشته باشد، مایهی آرامش و اطمینان هستند و کسانی هستند که با وجودشان دین تکمیل میگردد.
متن غایب:
قال رسول الله(ص) : مَن کُنتُ مَولاهُ، فَعَلِیُّ مَولاهُ، اَللَّهُمَّ وَالِ مَن وَالاهُ و عَادِ مَن عَادَاهُ، وَ انصُر مَن نَصَرَه وَ اخذِل مَن خَذَلَهُ (خرمشاهی،1376ش: 110).
ترجمه: پیامبر اکرم (ص) میفرماید: «هر آن کس که من مولای او هستم، علی هم مولای اوست، خداوندا، هر کس که او را دوست بدارد، دوست بدار و هر آن کس که او را دشمن بدارد، دشمن بدار و کسی که او را یاری کند، یاری کن و کسی را که اورا خوار بدارد، خوار بدار».
متن غایب:
الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِینًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِی مَخْمَصَهٍ غَیْرَ مُتَجَانِفٍ لِّإِثْمٍ فَإِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (مائده /3).
ترجمه: امروز دین شما را برایتان کامل و نعمت خود را بر شما تمام گردانیدم و اسلام را براى شما (به عنوان) آئینى برگزیدم و هر کس دچار گرسنگی شود بى‏آنکه به گناه متمایل باشد (اگر از آنچه منع شده است بخورد)، بیتردید خدا آمرزنده مهربان است.
عملیات بینامتنی: این فراز از شعر دیکالجن اشارهای کاملاً صریح به واقعهی غدیر دارد، آنچه در این ماجرا قابل توجه است، نزول دو آیه از قرآن کریم دربارهی این حادثهی بزرگ است. این آیات، آیهی 67 از سورهی مائده ـ «ای پیامبر آنچه از جانب پرودگارت به سوی تو نازل شده ابلاغ کن و اگر نکنی پیامش را نرساندهای و خدا تو را از گزند مردم نگاه میدارد، آری خدا گروه کافران را هدایت نمیکند»ـ معروف به «آیهی تبلیغ » و آیهی سوم از همین سوره ـ «امروز دین شما را برایتان کامل و نعمت را بر شما تمام گردانیدم و اسلام را برای شما به عنوان آیین برگزیدم» ـ معروف به آیهی «اکمال» است. شاعر در این بیت از قصیدهی خود که در مدح اهل بیت(ع) سروده است، با زبانی پر نغز به بیان موضوع اعلامِ رسمیِ ولایتِ علی(ع) و توجّه و اهتمام به این مسأله پرداخته است. این در حالی است که تک تک ابیات این قصیده، خود نشانگر اهتمام و توجّه شاعر برجستهی شیعی، دیکالجن الحمصی، به امر مهم غدیر میباشد. و چنین ابیاتی را که در مورد اهل بیت(ع) سروده، خود نمایانگر ارادت راستین دیکالجن به ایشان است. جملهی «هُمُ لِمَن وَالاهُمُ أَمَانُ»، ذهن را به این مطلب سوق میدهد، که منظور از جمله همان امر مهم ولایت اهل بیت(ع) میباشد، که پیامبر(ص) آنرا در راه بازگشت از آخرین حجاش با قاطعیت مطرح نمود. در مصراع دوم از این بیت به مسألهی تکمیل ایمان که همان دین است اشاره دارد، که این امر با ابلاغ رسمی و علنی جانشینی علی(ع) تحقق یافت. جملهی «فِیهِم یَکمُلُ الإِیمَانُ»، دقیقاً به این مسأله اشاره دارد. رابطهی بینامتنی این بیت از قصیدهی شاعر با کلام وحی و کلام رسول اکرم(ص)، هم از نوع نفی جزئی، و هم از نوع نفی متوازی است؛ چرا که واژگان کلیدی «وَالاهُم و یَکمُل و الإِیمَان»، ذهن را به سوی متن غایب سوق میدهد، که نفی جزئی است، همچنین شاعر با الهام گرفتن از مضمون متون غایب و استفادهی کاملاً آگاهانه از آن و به کار بستن آن در شعر خویش نفی متوازی را نمایانگر است.
روابط بینامتنی علم یا شخصیت
متن حاضر: