مقاله کنوانسیون های بین المللی و توسعه اقتصادی و اجتماعی

دانلود پایان نامه

از نکات مهم این سند آنکه واژه اقتصاد سبز برای اولین بار بطور رسمی مورد تصویب جامعه بین المللی قرار گرفت و این خود یک موفقیت برای طرفداران محیط زیست محسوب می گردد. کشورهای پیشرفته موافق تصمیم گیری و ارایه رهنمود توسط نظام ملل متحد برای فعالیتهای بانک جهانی و صندوق بین المللی پول و سایر مؤسسات مالی بین المللی مانند تشکیلات جهانی محیط زیست که از نظام و روند تصمیم گیری مستقل و متفاوتی در مواجهه با چالش های جهانی برخوردارند نیستند. آنها برای پذیرش تعهدات بیشتر در زمینه های مالی و انتقال فناوری های پیشرفته، بجز برای حفظ محیط زیست بویژه برنامه های مقابله با پدیده تغییر آب و هوا، از طریق سازوکارهای چندجانبه مقاومت می کنند. نمایندگان اتحادیه اروپا خواهان توجه بیشتر و جدی تر در سند پایانی به حفظ محیط زیست همراه با تعهدات و اهداف کمٌی جدید و جایگزینی یونپ با یک سازوکار قوی جهانی بنام آژانس یا سازمان برای نظارت و اجرای تعهدات در این زمینه بوده اند. این موضع از دیدگاه نظریه پردازان به(سیاست سبز) مشهور است و اتحادیه را در گروه «سبزها» قرار می دهد. نمایندگان اتحادیه با تاکید بر گنجاندن واژه جدید(اقتصاد سبز) در سند سعی داشتند وزن بیشتری به بعد زیست محیطی توسعه پایدار، در مقایسه با توسعه اقتصادی و اجتماعی، داده و توجه به محیط زیست در اقتصاد آینده جهان را بیشتر و پرنگ تر نمایند. درحالی که کشورهای درحال توسعه همچنان افزایش قابل پیش بینی و کافی کمک های مالی و نیز انتقال فناوری های مناسب پیشرفته را با تقبل تعهدات بیشتر از سوی کشورهای صنعتی ثروتمند و لغو شروط غیرقابل توجیه، از راه های دوجانبه و چند جانبه، کمک قابل توجه خارجی به تلاشهای ملی آنان در زمینه های آموزش، ظرفیت سازی، محو فقر، کاهش بیکاری با ایجاد اشتغال، توسعه و رشد بیشتر اقتصادی، و مقابله با بیابانزایی را در اولویت قرار داده بودند. آنها استدلال می کردند که چالش های جهانی همکاری بین المللی را می طلبد.
در مجموع، برگزاری کنفرانس و تصویب سند نهایی، باعث ایجاد یک دیدگاه مثبت و خوشبینی هرچند ضعیف در خصوص همکاری بین المللی در زمینه توسعه پایدار شد که ضعیف یا قوی شدن آن در آینده بستگی به چگونگی و نتایج مذاکرات تمام نشده ای خواهد داشت که قرار است تحت نظارت مجمع عمومی سازمان ملل متحد بزودی از سر گرفته شود (جکسون وهمکاران، پیشین،52_83).
اجلاس کپنهاگ
سران و هیات های نمایندگی 120 کشور، در اجلاس، جهانی تغییرات آب و هوایی در کپنهاگ در سال 2009 دو هفته بر سر چگونگی کاهش گازهای گلخانه ای، به بحث و بررسی پرداختند. تصمیمات پایانی اجلاس کپنهاگ با وجود اینکه نشان از اراده جمعی برای حل مشکلات زیست محیطی دارد، از هیچ تعهد عینی برای حل مشکلات اقلیمی حکایت نمی کند و بر این اساس اختلاف ها میان کشورهای شمال و جنوب در خصوص سهم هر یک از کشورها در تولید گازهای گلخانه ای وتعهدات هر یک از طرفین برای مقابله با گرمایش زمین به قوت خود باقی است. این نشست به علت اختلاف و شکافی که بین کشورهای صنعتی و کشورهای درحال توسعه ایجاد شده بود به اهداف پیش بینی شده دست نیافت و در نهایت توافق نامه ای سیاسی و غیر الزام آور به پیشنهاد آمریکا و همراهی 25 کشور مطرح و به تصویب رسید. توافقنامه مزبور حاصل فرآیند مذاکراتی گروه های کاری تعیین شده از سوی کنفرانس اعضا نبود و بااستفاده از ادبیات و عبارات مبهم و نامشخص، نه تنها تعهدات کمی و سهم معینی برای هر یک از کشورهای صنعتی در نظر نگرفت، بلکه برخلاف انتظار اکثر کشورهای در حال توسعه، مشارکت این دسته از کشورها را در زمینه کاهش انتشار گازهای گلخانه ای خواستار شده است. علی رغم دیدگاه کشورهای جنوب مبنی بر سهم بسیار زیاد کشورهای صنعتی در تخریب محیط زیست و ایجاد فضای نامناسب جوی، کشوردانمارک اسناد و مدارکی ارائه نمود که بر اساس آن، تنها کشورهای درحال توسعه و فقیر مسبب اصلی گرمایش بیش از حد زمین و انتشار زیاد گازهای گلخانه ای معرفی شدند .بر اساس توافقنامه کپنهاگ مقرر شد کمکی به میزان صد میلیارد دلار از سوی کشورهای صنعتی تا سال 2020در اختیار کشورهای در حال توسعه قرار گیرد. لکن شیوه پرداخت، سهم هر یک از پرداخت کنندگان و نحوه تخصیص آن به کشورهای جنوب تعیین نشد در این کنفرانس نیز شکاف روشنی میان منافع جهان توسعه یافته و جهان در حال توسعه بروز یافت(پوراحمدی میبدی،1390:140).
در این اجلاس کشورهای شمال بخصوص آمریکا، اتحادیه اروپا و ژاپن سعی نمودند گناه عدم نیل به توافق جمعی را متوجه قدرت های در حال ظهور مانند چین وهند نمایند. مذاکرات این اجلاس این شائبه را دامن زد که نمایندگان کشورها دست به مانور می زنند تا مواضع قدرت خود را تحکیم کنند و یا اینکه فرصت و موقعیت جدیدی برای دستیابی به برتری در جنگ پایان ناپذیر سیاسی و اقتصادی به دست آوردند. تمام این مسائل باعث شد که رسیدن به هر گونه توافق معنی داری غیر ممکن شود. چرا که هر کشوری سعی می کند زاویه ای برای تامین منافع خود بیاید و بندهایی برای فرار و مستثنی کردن خود در توافقنامه بگنجاند. در نتیجه فرآیند مذ اکرات کپنهاگ، توافقات به دست آمده از سوی سازمان های فعال در زمینه محیط زیست با واکنش منفی روبرو شد. گروه 77 متشکل از 130 کشور در حال توسعه توافقنامه پایانی نشست کپنهاگ را بدترین توافق نامه در طول تاریخ توصیف کرد. سازمان غیردولتی موسوم به دوستان زمین اعلام کرد بیانیه پایانی اجلاس، فاجعه ای برای کشورهای فقیر است. دبیر کل گروه صلح سبز در این باره به طنز گفت: این توافق نامه به سازمان ملل اجازه می دهد سوراخ های لایه ازون را با هواپیمای مخصوص رییس جمهوری آمریکا پیدا کند. شکست کنفرانس سازمان ملل درباره تغییرات جوی گواه این امر است که کشورهای شمال با نفوذ گسترده درسازمان های بین المللی و تعریف قواعد دلخواه خود برای نظام بین الملل سعی دارند سیاست های سرمایه داری خود را مشروعیت بین المللی بخشیده و نهادهای فراملی را در راستای اهداف خود هدایت کنند. در اجلاس کپنهاگ نیز اگرچه بحران محیط زیست فلسفه ی وجودی اجلاس بود، ولی منافع کشورهای شمال در اولویت بالاتری قرار داشت و منافع عینی کشورهای جنوب از حد سخنرانی وتبلیغ فراتر نرفت(پوراحمدی میبدی، پیشین،141).
در 16 ژوئیه 1945 عصر اتم آغاز گردید، بشر توانست اتم اورانیوم 235 رابشکافد وازآن درپزشکی، صنعت، کشاورزی، تحقیقات و… استفده کند. تعداد زیادی راکتورهای اتمی برای تولید انرژی الکتریسیته ساخته شد. با ازدیاد منابع تولید اشعه های یونیزان همراه با نزولات جوی رادیواکتیو ناشی از آزمایش سلاح های هسته ای احتمال تماس انسان با آنها افزایش یافت وبرسلامتی محیط زیست اثر نامطلوب گذاشت. قابلیت نفوذ اتم های رادیواکتیو خیلی زیاد است ومی تواند از هوا عبور کرده وضایعاتی در بافت های عمقی ایجاد کند. آلودگی خاک وآب های سطحی وزیرزمینی درنتیجه استخراج وفرایندهای تولید اورانیوم، دفع بی رویه زباله های هسته ای از راکتورهای اتمی وآلاینده های صنایع نظامی است که در دراز مدت صدمات جبران ناپذیری را به محیط زیست وارد می کند. نفوذ تدریجی رادیوم226 به جویبارها ورودخانه ها و ورود آن به زنجیره غذایی موجب دگرگونی در ترکیب خون، سرطان خون وتغییر شکل استخوان ها می شود. آلودگی هسته ای ممکن است ناشی ازبکارگیری سلاح های اتمی، انجام آزمایشات هسته ای چه در خشکی وچه در عمق دریاهاست. که درمجموع برسلامت انسان ها، گیاهان وجانوران تأثیرمی گذارد( حسینی، 1381:112). به همین دلیل معاهدات وکنوانسیون های بین المللی متعددی برای کنترل این نوع از آلودگی وتخریب محیط زیست ایجاد شده است که در ذیل ما اشاره مختصری به سه نمونه ازآن می نماییم.
معاهده آنتارکتیک
این معاهده اولین معاهده ای است که درآن انجام انفجارهای هسته ای ممنوع شده است. این معاهده در اول دسامبر 1959 در واشنگتن به امضاء رسید ودر23 ژوئن 1961 لازم الاجرا گردید. در ماده5 این معاهده آمده است: بند1: هرگونه انفجار هسته ای در قطب جنوب ودفع مواد زائد رادیواکتیو درآن ممنوع است. دربند2 این ماده است؛ هرمعاهده دیگری که در آینده راجع به انفجارهای هسته ای ودفع زباله های هسته ای به امضاء برسد وهمه دولت های متعاهد به آن ملحق شوند، برمنطقه قطب جنوب نیزحاکم خواهد بود( حسینی، پیشین:116).
معاهده منع آزمایش سلاح های هسته ای در جو،ماورای جو وزیر آب
این معاهده که در 5 اوت1963 در مسکو بین امریکا، بریتانیا، ایرلندشمالی، شوروی به امضاء رسید ودر دهم اکتبر همان سال لازم الاجراء شد. به موجب این معاهده طرفین انواع آزمایشات هسته ای به جز آزمایشات زیر زمینی را ممنوع اعلام کردند. در ماده یک این معاهده آمده است: هریک از طرفین این معاهده تعهد می کند که هرگونه آزمایش انفجار سلاح هسته ای یا انفجار هسته ای دیگر در هر محل صلاحیت یا کنترل خود ممنوع کند واز آن جلوگیری به عمل آورد. این محل ها عبارتند از:
در جو وماورای حدود آن شامل ماورای جو یا زیر آب، از جمله آب های سرزمینی یا دریاهای آزاد.
در هر محل دیگری که ذرات رادیو اکتیو حاصل از انفجار در خارج از منطقه تحت کنترل دولتی ایجاد شود( حسینی، پیشین:116).
کنوانسیون1972 لندن در خصوص تخلیه فضولات اتمی
درکنفرانس1972 لندن که به دعوت ایمکو تشکیل شد بود درباره مسائل مربوط به تخلیه فضولات اتمی ازطریق کشتی وهواپیما،بطورجامع بحث شد ودر دسامبر1972 در لندن کنوانسیون جلوگیری از آلودگی دریایی بوسیله تخلیه به تصویب رسید واز تاریخ30 اوت 1975 لازم الاجراشد. ماده یک این کنوانسیون مقرر می دارد که دولت های عضو باید به صورت فردی وجمعی، کنترل همه منابع آلودگی دریایی راتشویق کنند وبه ویژه خود رامعتقدسازند که جهت جلوگیری از آلودگی دریا توسط زایدات ومواد دیگری که به سلامت بشر آسیب می رسانند وبه منابع وحیات دریایی وتعادل محیط زیست وارد می کند یابرای بهره برداری های مشروع دیگران از دریا مزاحمت ایجاد می کنند، همه تدابیر عملی را بکار گیرند. متعاقب تصویب کنوانسیون 1972 لندن وکنوانسیون دریای آزاد1985، اعضای این دو کنوانسیون از آژانس بین المللی انرژی اتمی خواستند که تعرفه هایی را برای پس ماندهایی که دفن آنها درآب ها غیر مجاز است وموارد مجاز ارائه دهند. براین اساس آژانس با همکاری سازمان های بین المللی دیگر، ویژگی هایی را درخصوص مواد غیر مجاز دفن آن درآب ها ارائه داد. اعضای کنوانسیون1972 لندن، طی موافقت نامه ای در شانزدهمین اجلاس در سال1993، دفع زباله های هسته ای در دریا را برای همیشه ممنوع ساختند.( حسینی، پیشین،121).
معاهده راجع به اصول حاکم بر فعالیت های دولت در اکتشاف واستفاده از جو خارجی شامل ماه واجرام آسمانی
این معاهده در تاریخ 27 ژانویه 1967منعقد ودر20 اکتبر همان سال لازم الاجرا شد. به موجب این معاهده دولت ها تعهد کرده اند که هیچ چیزی را که حامل سلاح اتمی باشد، درماه وسایر اجرام آسمانی یا ماورای جو قرار ندهند وهیچ سلاحی رانیز در این کرات یا ماورای جوآزمایش نکنند.درسال1974 نیز توافق دیگری بین امریکا وشوروی صورت گرفت که در هر آزمایش، سلاح بیش از150تن منفجر نشود. درسال های اخیر نیز توافق ضمنی بین قدرت های هسته ای مبنی برقطع آزمایشات، به عمل آمده است. آنچه به عنوان بهانه ای برای ممنوع نکردن همه جانبه آزمایش های هسته ای نقل شده، ممکن نبودن اثبات آزمایشات زیر زمینی است، زیرا آنچه درابتدا از چنین آزمایشاتی ناشی می شود یک زلزله است که می تواند به طور طبیعی صورت گرفته باشد. با این تفاوت که چنین آزمایشاتی پس از چندی اثرات مشخصی در سطح زمین ایجاد می کند که ازآثار زلزله های طبیعی متفاوت است(حسینی، پیشین: 117).
بخش دوم
{ ریزگردها }
مقدمه
مساله آلودگی های طبیعی یکی از معضلاتی است که اخیراً حقوق بین الملل را بصورت جدی به خود مشغول داشته است. از میان این نوع آلودگی ها که ادبیات حقوق بین الملل چندان با آن آشنا نیست، مساله گرد و غباری است که از یک کشور به کشور یا کشورهای دیگر وارد می شود. این پدیده مشکلات بسیاری را برای سایر کشورها ایجاد می نماید و در راستای از بین بردن آثار آن ممکن است که هزینه های بسیاری را بر دولت ها تحمیل نماید.
ریزگرد، ذرات معلق کوچک اعم از جامد و مایعی است که در هوا یافت می شوند. درحقیقت این نوع از آلودگی هوا شامل هر نوع ماده شناور در هوا می شود. این ذرات و مواد شناور شامل گرد و غبار، دود و ذرات قابل رویت تا ذرات ریز میکرونی دیگر می شوند ذرات معلق گاهی بصورت ذرات قابل زیست مانند باکتری ها، جلبک ها، کپک ها و هاگ ها هستند وگاهی بصورت ذرات غیر زنده شامل موادی از جمله ترکیبات آلی، فلزات، گردوغبار ونمک های دریایی. محتوای این ذرات نیز از شن های درشت تا فلزات گوناگون، باتوجه به جغرافیای محل و مشخصات خاکها و محیط جغرافیایی را متغیرند. در علم آلودگی هوا گاهی تحت عنوان «آئروسل»از آنها یاد میشود(اسپیدینگ، 1371،22). مواد معلق بطور کلی یا از تجزیه و همپاشی تکه های بزرگ موادتشکیل می شوندویا از تراکم و تجمع ذرات کوچکتر شامل ملکول.