مقاله کشورهای توسعه یافته و سازمان بهداشت جهانی

دانلود پایان نامه

همزمان با وقوع پدیده گردوغبار غلظت برخی فلزات سنگین ازجمله سرب تا3درصد افزایش می یابد. غلظت عناصری مانندآلومینیوم، آهن، پتاسیم، منیزیم به بیش از500 میکروگرم در مترمکعب می رسد وغلظت عناصر منگنز، باریم، وانادیوم بین 100-500 میکروگرم درمترمکعب می رسد(2004:1189.Holms).
گردوغبار باعث تخریب73 درصدکل مراتع جهان، افت توان خاک در 47درصد از نقاط خشک جهان، غیرقابل استفاده شدن 50 تا70 هزارکیلومتر مربع از اراضی حالخیز درسال،42 میلیارد دلار خسارت به محصولات کشاورزی جهان می شود.
پدیده گردوغبار حائز اهمیت جهانی است زیراذرات گردوغبار ازطریق جذب وپراکنده نمودن انرژی خورشید بر دمای هوا اثر می گذارند، همچنین ازتشکیل ابرها جلوگیری نموده واز این طریق برغلظت دی اکسید کربن وگوگردموجود درجو اثر می گذارند (ریگ ول،2003:118) انتقال مواد ناشی ازاین پدیده تا مسافت های بسیار طولانی می تواندبرخصوصیات خاک محل ته نشست نیز اثرگذار باشد. ذرات معدنی که باطوفان های گردوغبار حمل می شوند می توانند بطورجهانی منتقل می شوندو اثرات عمده ای بر روی اقلیم جهانی بگذارند ( بیشوپ،2002:76 ؛ بوسک،1999:987).

آلودگی بادی
هرگرم از خاک حاوی 10 به توان 7 باکتری با تنوع 10 هزار نوع باکتری و حاوی 10 به توان 6 نوع قارچ است. عبور گردوغبار ساهارا از مناطق بوکیستی وآهن دار باعث جذب P ، AL ،Ni در سطح ذرات گردوغبار می شود ته نشینی آن ها درمناطقی مانند آمازون مرگ ومیرهای مرتبط یا این عناصر شده اند ودر خوزستان باعث شیوع تب برفکی در بین احشام شده است. تحقیقات نشان داده است که ذرات تیره گردوغبار باعث گرم شدن هوا وذرات روشن باعث سرد شدن هوا می شود.
اکوسیستم دریایی
انتقال گردوغبار در اتمسفر و رسیدن آنها به آب ها باعث ورود فلزات سنگین وسمی زیادی به درون آب دریاها می شود مرجان ها وصخره های مرجانی در اواخرسال1970 درکارائیب کاهش یافته اند ودرسال 1983 تغییرات قابل ملاحظه ای درآن ها دیده شده است. به طوری که پوشش آنها از بین رفته ورو به زوال می باشند(Reheis ،1997:102).
شکل6- نابودی مرجان ها دراثر گردوغبار
یکی ازمنابع اصلی تامین کننده آب شیرین در جهان پوشش برفی در کوهستان ها است.گردوغبار باعث افزایش سرعت ذوب شدن برف وکاهش تداوم پوشش برف،کاهش دبی پایه وافزایش خشکسالی می شود. ورود عناصر سنگین به درون آب ها باعث ایجاد تغییرات وسیعی در بیوژئوشیمیایی محیط دریایی می شود. بیشتر غلظتAL در خلیج فارس دراثر ورود وته نشست گردوغبارها بوده است که باعث ایجاد کشند قرمز در خلیج فارس شده است وهمچنین دراستان خوزستان بین افزایشTDS آب رودخانه کارون با روزهای گردوغباری در استان یک رابطه مستقیم وجود دارد. نشست گردوغبار بر روی منابع آبی موجب کاهش اکسیژن ومرگ آبزیان می شود(واین ،1987:481).
شکل7- ایجاد کشندقرمز درخلیج فارس براثر ریزگردها
اثرات زیانبار ریزگردها بر بهداشت و سلامت انسان
براساس گزارش های سازمان بهداشت جهانی سالانه 500000 نفر دراثر ذرات آلاینده معلق دچار مرگ زودرس می گردند(کولز،22،2003).
دلیل اینکه گردوغبار به عنوان یک مخاطره برای سلامت انسان محسوب می شود ناشی از ترکیبات شیمیایی، عناصر سمی،قطر ذرات یا میکرو ارگانیسم هایی است که این ذرات باخود حمل کرده وباعث بروز مشکلات بسیاری برای مناطق درگیربا این پدیده می شود. به طورنمونه غلظت متوسط کادیوم درگردوغبارهای خاورمیانه بیش از24ppm بوده است(العباس وهمکاران،2010:45).درحالی که حد مجاز این عنصر0.05 میکروگرم درمترمکعب است(who ،2004:79). یا به ازای افزایش هر10 میکروگرم درمترمکعب درغلظت ذرات معلق کوچکتر از10 میکرون درزمان گردوغبار، میزان مرگ ومیر نیز1 درصد افزایش می یابد(لارا وهمکاران،805،2008).
میکروارگانیسم ها وعناصر آلاینده موجود در توفان های گردوغبارسبب بروز وتشدید مشکلاتی مانند آسم،برونشیت،بیماری های تنفسی،مشکلات قلبی عروقی وبروز حساسیت های چشمی می گردند (الهربان والاستاد،2009،177؛ نیلسون، 2005، 1444؛ کلوگ وگریفین،2006،641).
گردوخاک همچنین مکن است دارای میکرو ارگانیسم های زنده مانند باکتری وقارچ باشد ونیز دارای ترکیبات شیمیایی باشد که دربرابر تجزیه ارگانیسم ها مقاومند، آن ها بعد از ایجاد لارو وایجاد ترکیبات زهردار باعث بروز بیماری می شوند(Vine ،1987:175).
اسپرژیلوس قارچی که ازطریق گرد وغبار افریقا به کارائیب رسید باعث مرگ و میرهای گسترده ای شد. میکروبdost borne می تواند به مکان های دور حمل وایجاد یک نوع عفونت جدید در هر ثانیه از روز می نماید. خاک به تنهایی می تواند باعث بیماری به نام سیلیکوزیس شود که ازطریق تنفس ذرات شن وماسه وکوارتز از خاک کویر وارد بدن می شود از علائم این بیماری تنگی نفس، تب وخستگی ودر موارد شدیدتر این بیماری می تواند کشنده باشد.
وجود میکرو ارگانیسم های مختلف همراه با ذرات گردوغبار ازدیگرعوامل منفی برسلامت انسان می باشند.ذرات گردوغبار به دلیل خاصیت جذب زیاد، دارای پتانسیل بالایی برای حمل انواع عوامل بیماریزا هستند. هرگرم خاک بیابان حاوی 107 باکتری است که مشتمل بر 104 نوع باکتری مختلف می باشد(مایر،2004:273).
ازطرف دیگر بیشترین میزان اسپور قارچی،درطوفان های گردوغباری درنواحی گرمسیری106 اسپور در هرمتر مکعب گزارش شده است که مشتمل بر44 جنس و102 گونه می باشد (اکاتا وهمکاران،2007:795).
شکل8- میزان تأثیرگردوغبار بر درصد بروز بیماری درانسان
مطالعات دربسیاری ازکشورهای توسعه یافته جهان ازجمله کانادا،امریکا،ایتالیا ،چین و… صورت گرفته است که نشان می دهد؛ زمین های بایراطراف شهرها وتپه ماسه های خارج از شهرها، اراضی خالی از پوشش گیاهی، دریاچه های خشک وعاری ازگیاهان؛ شخم نادرست اراضی کشاورزی منشأ ریزگردهاست وآنها را همراه خود به سمتی که جهت باد است انتقال می دهد(درایکند،2010:26). مطالعه اثر عصاره ذرات کوچکتر از2.5 میکرون ناشی ازگردوغبار آسیایی برDNA سلولهای ماکروفاژ و ریه موش نشان دادکه این ذرات موجب صدمه به سلول های پوست وایجاد تغییر در ژنهای آنها می گردد (دانگ و همکاران، 2011:152).