مقاله رایگان درمورد تاریخ معاصر ایران و توتون و تنباکو

دانلود پایان نامه
در شهر ولوله‌ای می‌افتد هرکس که سواد دارد، از روی آن نسخه‌ای بر می‌دارد. این حرکت نشانگر آغاز یک مبارزه مکتبی علیه استعمار بود.
در این موقع شاه و امین السلطان با استفاده از خواجگان معمم درباری این حکم میرزا را، جعلی قلمداد می‌کنند؛ اما مردم گول نخورده و به مبارزه خود ادامه می‌دهند تا این که امتیاز داخلی دخانیات از طرف شاه لغو می‌شود. علما و مردم به این اکتفا نکرده و خواستار لغو امتیاز خارجی نیز می‌شوند.
پس از حکم میرزا قلیانها شکسته می‌شود و مردم از کشیدن توتون و تنباکو دست می‌کشند و تمام مغازه‌های فروش توتون و تنباکو را می‌بندند و با شرکت رژی نیز معامله نمی‌کنند. این جریان ادامه می‌یابد تا این ک در تاریخ 23 جمادی الاول 1309، اعلانی در کوچه و بازار زده می‌شود:
«بر حسب حکم جناب حجت الاسلام و المسلمین آقای میرزای شیرازی، اگر تا 48 ساعت دیگر امتیاز دخانیات لغو نشود یوم دوشنبه آتیه جهاد است، مردم مهیا شوید.»
شاه بسیار ناراحت می‌شود و خارجیان نیز از ترس جان از تهران و دیگر شهرها فرار می‌کنند. شاه روش خشونت آمیزی پیش می‌گیرد تا بتواند علما را از راه تهدید به حبس و تبعید ساکت کند.
رییس کمپانی رژی به پیش امین السلطان می‌رود و می‌خواهد که امین السلطان، علما را راضی کند و حتی از وی تقاضا می‌کند که میرزای آشتیانی را از تهران تبعید کند. امین السلطان این موضوع را به شاه می‌رساند و پس از اصرار زیادِ امین السلطان، شاه می‌پذیرد و طی نامه‌ای به میرزای آشتیانی این چنین می‌نویسد :«یا بمان و به بالای منبر برو و قلیان بکش، و یا از تهران خارج شو.»
این مصداقی ازنقش ولایت فقیه بود که میرزای شیرازی و سیدحسن مدرس برآن واقف بودند.

فصل اول: دیدگاه حاج میرزا محمدحسن شیرازی، معروف به میرزای شیرازی بزرگ (1230هـ ق ـ 1312هـ ق)
هرچند در مقدمه این بخش، مطالبی از میرزای شیرازی به میان آمد، اما جا دارد مقداری مفصل برخی مطالب بیان شود.
در سال ۱۲۸۱، شیخ مرتضی انصاری دار فانی را وداع گفت، افاضل شاگردان شیخ گرد آمدند و به گفته میرزای آشتیانی ، همگی بر مقدم بودن میرزای شیرازی اتفاق کردند میرزا به سبب تواضع و خاکساری ابتدا از قبول این مهم امتناع می‌نمود،ولی با استماع سخنان دیگران و حکم ایشان مبنی بر وجوب تصدی این امر از جانب استاد، میرزا قبول نمود سال ۱۲۸۸ هنوز فرا نرسیده بود که به زیارت خانه خدا مشرف شد میرزا در این سفر قصد اقامت در مدینه منوره را داشت که این امر میسر نمی‌شود و به نجف باز می‌گردد پس از آن، مجاورت مشهد امام رضا (ع) را نیت می‌کند که آن هم ممکن نمی‌شود تا اینکه بالاخره در شعبان ۱۲۹۰ به سامرا مسافرت می‌کند، و این مسافرت همان هجرت او به سامرا است با هجرت میرزا به سامرا ، خانه علم و مرکز اسلامی و مرجع مردم در امور دین و دنیا شد و خداوند متعال هم بانصرت خویش و بالا بردن مقام میرزا، نام او را در سراسر کره ارض منتشر ساخت.
تحریم تنباکو: یکی از نقاط عطف ومهم تاریخ معاصر ایران ، تحریم تنباکو است که سندگویایی بر رهبری روحانیت مبارز و مقاومت و همبستگی مردم متعهد این سرزمین در پاسداری از ارزشهای اسلامی و دفاع از استقلال و آزادگی است نقش میرزای بزرگ شیرازی (اعلی الله مقامه الشریف) در این حرکت بزرگ، انکارناپذیر است.
امنیت و آسایش زمانی به زوار سامرا سایه گسترد که میرزای شیرازی در آن دیار رحل اقامت افکند شیعیانی که قصد زیارت آنجا را می‌نمودند، به هنگام ورود وخروجشان بسیار ترسان بودند تا مبادا دچار گرفتاری شوند زمانی که میرزا به سامرا مهاجرت کرد، سامرا اهمیت خود را دوباره بازیافت و مرکز مهمی برای تحصیل علم و محل تجمع علمای بزرگ گردید و این امر تا زمان مرگ میرزا هر روز رو به افزایش بود میرزا اقدامات عمرانی بسیاری انجام داد مدرسه‌ای برای طلاب بنا نهاد که تا هم اکنون به مدرسه میرزا شهرت دارد مدرسه دیگری نیز در شرق این مدرسه وکنار آن احداث کرد بر شط سامرا پلی زد تا از چاپیده شدن مردم توسط بلم داران برای عبور مردم و وسایل و چهارپایانشان جلوگیری کند، ولی بعد از فوت میرزا، ازآنجا که به منافع عده‌ای سودجو ضرر وارد آمده بود، پل تخریب شد و به مرور زمان از بین رفت از دیگر کارهای میرزا در سامرا ساختن دو حمام، یکی مردانه و دیگری زنانه بود ساعتی توسط ایشان خریداری گردید و بر بالای باب قبله نصب شد در حرم عسکریین(ع) تزئینات و اصلاحاتی صورت گرفت بازار بزرگی توسط ایشان ساخته شد حسینیه‌ای جهت برگزاری مراسم عزاداری امام حسین (ع) به همت ایشان بنا شد برای بسیاری از مجاورین سامرا خانه ساخت فقرا بسیاری از اهل تسنن را انفاق نمود و زندگی آنها را به جریان انداخت در سال ۱۳۱۱هـ ق فتنه‌ای میان اهالی سامرا و مجاورین برانگیخته شد که به تهدید مجاورین از جانب اهالی انجامیدآتش فتنه از سوی عده ای از جاسوسها و دسیسه چنانکه خواهان جنگ میان مسلمین و ایجاد آشوب و تفرقه بین برادران شیعه و سنی بودند، برپا شد میرزا با کفایت وتدبیر خویش آتش فتنه را خاموش ساخت و امور مردم به مجرای طبیعی خودبازگشت داد در اجرای این مهم اجازه دخالت به هیچ کس، حتی کنسول انگلستان ووالی عثمانی بغداد نداد و به آنها پیغام داد: مساله به زودی اصلاح خواهد شد و این حادثه کوچک‌تر از آن است که نیاز به مداخله ماموران حکومتی باشد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع و ماخذ تحقیق صلاحیت شورای امنیت و مداخله بشردوستانه

فصل دوم: دیدگاه آیت‌الله حاج میرزا حسن آشتیانی (1248هـ ق ـ 1319هـ ق):
میرزا حسن آشتیانی از علمای بنام شیعه در زمان ناصرالدین شاه است. وی در نجف درس خواند و معروف ترین استادش شیخ انصاری بود و مروج افکار شیخ انصاری در تهران همین شاگردش یعنی میرزای آشتیانی بود.
آشتیانی در موضوع تحریم تنباکو نقش فعالی داشته است. او از اواخر اوت ۱۸۹۱ مخالفت علنی و آشکار خود را با عملیات شرکت رژی در ایران آغاز نمود. فتوی معروف میرزای شیرازی خطاب به میرزا حسن آشتیانی نوشته شده و برای او به عنوان برجسته‌ترین روحانی پایتخت ارسال شده است. با انتشار این فتوی، ناصرالدین‌شاه ابتدا امین‌السلطان را برای مذاکره با آشتیانی گسیل داشت. ولی به علت ابرام نامبرده بر اجرای فتوی میرزای شیرازی، مذاکرات بی نتیجه ماند. ناصرالدین‌شاه نامه تندی خطاب به وی نوشت و او را با عنوان توهین آمیز «جنابا!» خطاب نمود. این نامه زمینه مکاتبات دوجانبه پیوسته ای را میان شاه و آشتیانی فراهم نمود. ولی این مکاتبات هم نتیجه مورد نظر شاه را فراهم نیاورد.
سرانجام شاه تهدید نمود که «یا به منبر رفته و رفع تحریم دخانیات را اعلام بکند و قلیان بکشد، یا از تهران خارج شود.» میرزای آشتیانی آماده سفر شد. خبر حرکت او باعث تحریک مردم شد و بزرگترین راهپیمایی تاریخ ایران با حضور هزاران نفر به راه افتاد. این راهپیمایی با دخالت نظامیان به خون کشیده شد. شاه انگشتری برای میرزای آشتیانی فرستاد و از وی خواست تا سفرش را چند روز به تعویق اندازد. پس از دو روز شاه فسخ امتیاز انحصار دخانیات را به میرزای آشتیانی اعلام نمود.
اگر چه مقام و موقعیت میرزای آشتیانی، پس از مرگ میرزای شیرازی(در 1312ق) افول کرد ولی با این وجود او یکبار دیگر در این موقعیت نیز باعث شد تا امین‌الدوله از حکومت ساقط شود.
ایشان نیز در باب ولایت فقیه موافقت داشتند و آن را از سیاست جدا نمی‌دانستند و در جریان سیاسی شرعی لغو تنباکو به این ارزش پرداختند و مردم را با این مهم آگاه ساختند که سیاست و دین بهم تنیده و تحت رهبری ولی فقیه زمان می‌باشد و اینگونه موجب اتحاد عوام و بروز این واقعه مهم در طول تاریخ همت گماردند .

فصل سوم: دیدگاه و اندیشه سیاسی شیخ فضل الله نوری (1222هـ ق ـ 1327هـ ق) و میرزای نائینی (1277هـ ق ـ 1355هـ ق):