مقاله با موضوع هفت اورنگ جامی و مخزن الاسرار

دانلود پایان نامه

«آثار وی در شعر نخست سبعه ی اوست که شامل هفت مثنوی است و خود آن را «هفت اورنگ» نامیده است.1»


(شکیبا1373/175)
آثار منظوم او در دو مجموعه ی بزرگ فراهم آمده است:
1. دیوانهای سه گانه
2. هفت اورنگ
جامی دیوانهای سه گانه ی خود را در سال 896 به مناسبت سه دوره ی حیات خود تنظیم کرد و آنها را به ترتیب فاتحه الشباب، واسطه العقد و خاتمه الحیاه نامید.
هفت اورنگ او شامل این مثنوی هاست :
1. سلسه الذهب
2. سلامان و ابسال
3. تحفه الاحرار
4. سجه الابرار
5. یوسف و زلیخا : که در نظیره سازی با خسرو وشیرین نظامی است که مفصلاً در مورد این مثنوی سخن خواهم گفت.
6. لیلی و مجنون
7. خردنامه ی اسکندری
جامی در این سه اثر اخیر حتّی در نامگذاری هم از نظامی تقلید کرده است.
از جامی آثاری به نثر هم باقی مانده است. از مهمترین آثار ادبی او :
ا- کتاب بهارستان
2- نفخات الانس
3- لوایح
4- اشعه اللمعات
از دیگر آثار او به نثر عبارت است از نقد النصوص فی شرح نقش لفصوص، رساله کبیر در معما موسوم به حلیه ی حلل، رساله ی صغیر هم در این موضوع، رساله ای در فن قافیه، لوامع در شرح قصیده ی خمریه ی ابن فارض، رساله ی ارکان حج، شرح مخزن الاسرار، شرح معمّیات میر حسین معمایی، شرح مثنوی و جز آن.
3. فکر و شعر جامی :
«مقتدای خاص جامی در نظم « هفت اورنگ » نظامی است و در غزلیات سعدی،اگر چه حافظ و خاقانی و امیر خسرو نیز، طرف توجه او بوده اند، جامی در مسمّط هم دستی داشته و مرثیه های مؤثر و دلنشین ساخته است.»
(شکیبا1373/176)