مقاله با موضوع عبدالرحمان جامی و شاهنامه فردوسی

دانلود پایان نامه

خسرو شیرین نظامی، در مقایسه با شاهنامه فردوسی، فرهاد و شیرین وحشی بافقی، شیرین و خسرو امیر خسرو دهلوی و لیلی و مجنون عبدالرحمان جامی شباهت ها و تفاوتهایی دارد.
بیت های اول هر منظومه شباهت زیادی به هم دارند :
شاهنامه بنام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه بر نگذرد (شاهنامه،1)
خسرو شیرین خداوندا در توفیق بگشای نظامی را ره تحقیق بنمای (خسرووشیرین،105)
شیرین و خسرو خداوندا دلم را چشم بگشای بمعراج یقینم راه بنمای شیرین و خسرو،1)
فرهاد و شیرین الهی سینه ای ده آتش افروز در آن سینه دلی وان دل همه سوز فرهاد و شیرین،409)
یوسف و زلیخا الهی غنچه امید بگشای گلی از روضه جاوید بنمای (یوسف و زلیخا،59)
ابیات آغازین این منظومه ها بی شباهت به هم نیست در سه منظومه اخیر (دهلوی، وحشی و جامی) مثل اینکه سعی شده است تغییرات اندکی ایجاد شود تا اینطور به تصور شود که خواننده با اثری جدید روبرو است.
در منظومه امیر خسرو به نظر می رسد، او منظومه ی نظامی را پیش رو گذاشته و ضمن تبعیّت کامل از روند داستان و مفاهیم و الفاظ سعی کرده است تغییرات اندکی ایجاد کند (تغییراتی در مترادفات و ارکان جمله) و گرنه آغاز مصرع و حتی قافیه ها کاملاً تقلیدی است.
در اثر وحشی و جامی به جای کلمه خداوندا از مترادف «الهی» استفاده شده است.
اما جامی به این حد اکتفا نکرده است و قافیه را مثل امیر خسرو از نظامی گرفته است. در هر حال آغاز هر پنج منظومه به یک صورت است : ظاهراً قبلاً آثار ادبی با یک روندی آغاز می شده اند اما در سه منظومه ی دهلوی، جامی و وحشی کاملاً تقلید محسوس و واضح است.
تعداد ابیات آغازین در پنج منظومه
تعدادابیات
15
13
17
13
15 نام اثر
شاهنامه
خسرو شیرین
شیرین و خسرو
لیلی و مجنون
فرهاد و شیرین
از دیگر ابیاتی که در آغاز این منظومه ها بکار رفته است و بی شباهت به همدیگر نیست ابیات زیر است: