مقاله با موضوع سیستم‌های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات و استفاده از فناوری


Widget not in any sidebars

2-3-3-اثرات سازمانی فناوری اطلاعات:
2-3-3-1- سلسله مراتب سازمانی:
به کارگیری فناوری اطلاعات و به طور خاص سیستم‌های اطلاعاتی به تسهیل کنترل و نظارت در سازمان می‌انجامد و از این طریق حیطه نظارت مدیران، برخلاف ساختارهای سنتی که یک محدودیت به حساب می‌آمد می‌تواند گسترش یابد. گسترش حیطه نظارت تعداد مدیران سطوح میانی و کارشناسان را کاهش می‌دهد و از این طریق تعداد سطوح مدیریتی در بخش‌های میانی سازمان تقلیل می‌یابد. همچنین فناوری اطلاعات از طریق مهندسی مجدد به تقلیل فرایندها، کاهش زمان انجام کارها و تعداد منابع انسانی در سطح عملیات می‌انجامد. که در نهایت، کاهش نیروی انسانی در سطح عملیات در کنار گسترش حیطه نظارت مدیران از طریق به کارگیری سیستم‌های مکانیزه کارایی مدیران و سازمان را به طور چشمگیری ارتقا می‌دهد. همان‌گونه که بیان شد این امر به کاهش تعداد مدیران سطوح میانی و سطوح مدیریت میانی و در نتیجه مسطح شدن سازمان می‌انجامد.(صرافی زاده، 83، ص253)
2-3-3-2- تغییر در سرپرستی:
انجام کارها به صورت مکانیزه و امکان ذخیره‌سازی نتایج آن در سیستم و امکان دنبال کردن فرایند انجام کارها، سرپرستان را قادر می‌کند تا وظایف کنترل و نظارت خود را به طور موثرتری انجام دهند. رشد کار از دور، شیوه‌های سرپرستی گذشته را عملاً با مشکل مواجه می‌کند در شیوه نوین سازوکار سازمانی، سرپرستی از طریق نظارت مستقیم بر کار افراد و تعاملات فیزیکی در هدایت آنها عملاً به صورت الکترونیکی و به طور نامحسوس انجام می‌پذیرد.(همان منبع)
2-3-3-3- جابجایی قدرت:
به کارگیری فناوری اطلاعات به افزایش دانش و آگاهی‌های کارکنان و نیز غنی‌شدن محتوای مشاغل می‌انجامد. دانش کارکنان موجب تسلط حرفه‌ای آنها بر سازمان می‌شود و اگر جمله معروف «دانش، توانایی است» را بپذییم. آن گاه می‌توانیم ادعا کنیم در سازمان‌هایی که فناوری حاکم می‌شود، کارکنان از قدرت و توانایی بیشتری برخوردارند.تفویض اختیار به رده‌های سطوح پایین سازمانی و کاهش قدرت سنتی مدیران از دستاوردهای فناوری اطلاعات و جابجایی قدرت را به همراه دارد.(همان منبع، ص254)
2-3-3-4-اثر فناوری اطلاعات بر مشاغل:
اثر فناوری اطلاعات بر مشاغل همواره مورد توجه جامعه‌شناسان و گروه‌هایی است که به اشتغال در جامعه بسیار حساس هستند. فناوری اطلاعات بی‌شک بر محتوای مشاغل، سطوح مهارتی افراد وظایف و نقش کارکنان و مدیران تاثیرگذار است. همچنین فناوری اطلاعات نشان داده است که به حذف برخی از مشاغل و ایجاد فرصت‌های شغلی بسیاری منجر شده است. فناوری موجب می‌شود تا بسیاری از کارکنان مشاغل خود را از دست بدهند و متاسفانه به دلیل کمبود دانش و مهارت نمی‌توانند جذب مشاغلی شوند که با رشد فناوری به وجود می‌آیند.(همان منبع، ص254)
2-3-3-5- محتوای مشاغل:
محتوای مشاغل، میزان درگیری و چالش فرد با سازمان و انجام وظایف را مشخص می‌کند. محتوای شغل تاثیر چشمگیری بر رضایت شغلی، میزان بازدهی شغلی، جایگاه فردی شاغل در سازمان و جامعه و کارایی وی دارد. فناوری اطلاعات از طریق مهندسی مجدد محتوای مشاغل را تحت‌الشعاع قرار داده و انجام امور تکراری و کسل‌کننده را به ماشین محول و انسان را از فرایند حذف می‌کند. همچنین وظایف جدیدی را ایجاد می‌کند که مستلزم کسب دانش رایانه‌ای و آشنایی با فناوری است.(همان منبع، ص255)
2-3-3-6- سطوح مهارتی کارکنان:
اثرفناوری اطلاعات بر مسیر شغلی کارکنان به شیوه‌ای است که زمان‌های مورد نیاز به منظور کسب مهارت و دانش و طی مسیر شغلی را کوتاه‌تر می‌کند. همچنین در پاره‌ای موارد عملاً کارراهه محدودتری را موجب می‌شود و بنابراین در طراحی مسیرهای شغلی کارکنان، فناوری اطلاعات می‌تواند به عنوان عاملی تسریع‌کننده به حساب آید.(همان منبع)
2-3-3-7- تاثیر سطوح عملیاتی:
شاید اولین و محسوس‌ترین اثر فناوری را بتوان بر امور عملیات مشاهده کرد. طراحی سیستم‌های مکانیزه در سطح عملیات مانند سیستم‌های پردازشی حقوق و دستمزد، انبار، حسابداری، خرید و فروش و یا به کارگیری اتوماسیون‌های اداری به تسهیل فرآیندهای عملیاتی کاهش مراحل انجام کار، کاهش زمان انجام کار و کاهش هزینه‌ها منجر می‌شود که بیشترین اثر آن کاهش تعداد منابع انساین، افزایش کارایی و بهره‌وری در سازمان است.(همان منبع، ص256)
2-3-3-8- تاثیر بر مشاغل و نقش‌های مدیران:
فناوری اطلاعات موجب تسهیل نقش‌ها و وظایف مدیران می‌شود. دستیابی به اطلاعات مورد نیاز جهت تصمیم‌گیری، کنترل و نظارت بیشتر بر سازمان و فرآیندها، امکان تجزیه و تحلیل شرایط و تحلیل در کسب در برنامه‌ریزی و شبیه‌سازی تصمیمات می‌تواند اثرات چشمگیری از وجود فناوری اطلاعات در سازمان باشد. همچنین کاهش زمان پاسخگویی و تصمیم‌گیری، تفویض اختیار به سطوح پایین‌تر سازمانی این فرصت را به مدیران می‌دهد تا از کارهای تکراری و روزمره جدا شده و بیشتر به نقش‌های طراحی و کارآفرینی روی آورند. تسهیل ارتباطات و هماهنگی‌های درون و برون سازمانی نیز از اثرات قابل توجه فناوری اطلاعات است.(همان منبع)
2-3-4- قدرت و موقعیت سازمانی:
برخورداری از اطلاعات سال‌ها برای افراد قدرت به همراه داشت و به همین دلیل افراد سعی می‌نمودند که اطلاعات خود را مخفی نگهدارند و در مقابل دریافت گونه‌ای از پاداش آن را در اختیار دیگران قرار دهند. در سازمان‌ها نیز کارکنان به دلایل کاری و شغلی از اطلاعاتی برخوردار هستند که موجبات برخورداری از قدرت را برای آنها فراهم می‌آورد همچنین کارشناسان و خبرگان نیز از رانت‌اطلاعاتی خود می‌توانستند جایگاهی در سازمان برای خود ایجاد نمایند. به کارگیری سیستم‌های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات در سازمان در مراحل مختلف کاری و نیز سیستم‌های خبره امکان دسترسی گروه‌های مختلف سازمانی را به اطلاع مورد نیاز فراهم می‌آورد و لذا بسیاری از افراد که از رانت‌های اطلاعاتی برخوردار بودند امروز قدرت خود را از دست داده‌اند ولی در مقابل گروهی دیگر که در بخش‌های فناوری فعالیت می‌نمایند نیز این قدرت را به دست آورده‌اند که اطلاعات سازمانی را یکجا در اختیار داشته و بتوانند از آنها به نفع خود بهره‌برداری نمایند.(صرافی زاده، 89، ص444)
2-3-5- اثرات مستقیم فناوری اطلاعات بر سازمان:
افزایش درآمد: برخی شرکت‌ها با تهیه بانک‌های اطلاعاتی مالی و خدماتی و ارائه اطلاعات این بانک‌های اطلاعاتی به اعضای خود مبادرت به کسب درآمد می‌کنند.
– کاهش هزینه: یکی از دلایل استفاده از فناوری‌ اطلاعات در سازمان‌ها کاهش هزینه می‌باشد. به ویژه اگر استفاده از تکنولوژی موجب حذف یک سری از پست‌های اضافی شود.
– بهبود کیفیت: از دلایل دیگر استفاده از فناوری اطلاعات، بهبود کیفیت کالا و خدمات می‌باشد.(صرافی زاده، 89، صص447-446)
2-4- بخش چهارم: پیشینه تحقیقات داخلی و خارجی
2-4-1- مروری بر تحقیقات داخلی: نتایج مطالعات داخلی پژوهشگر به شرح ذیل است: