مقاله با موضوع سیر و سلوک و شعر فارسی

دانلود پایان نامه

امیرخسرو از سعدی در غزل، از نظامی در مثنوی، از سنائی و خاقانی در مواعظ و حکم و از کمال الدین اسماعیل و رضی الدین نیشابوری در قصیده پیروی کرده است.
(شافعی1380/52-151)


«او از همه بیشتر به نظامی نظر داشته است همانطور که گفته شد حتی در نامگذاری آثار نیز راه تقلید را پیموده است. اما با وجود تفاوت و اختلاف مشهودی که میان اشعار نظامی و امیر خسرو وجود دارد و بالطبع از چشم سخن شناسان به دور نمانده است شاید بتوان گفت که در میان شاعرانی که به تقلید از نظامی، خمسه سروده اند امیر خسرو بهتر از عهده ی این کار برآمده است.»
(شهابی1337/5)
«امیر خسرو طبعی روان داشت و در نظم سخن، سرعت خیال و جودت طبع نشان داده، امیر خسرو خود تصریح کرده که در هر یک از اصناف سخن پیرو کدام یک از استادان بزرگ ایرانی است. با وجود این، شعر امیرخسرو مانند شعر دیگر گویندگان هند لحن و لطافتی خاص دارد و در استعمال بعضی لغات و ترکیبات ها تا حدی از مصطلاحات معمول شعرای ایران دور شده است و می توان سبک وی را طلعیه ی سبک هندی به شمار آورد.»
(دکتر معین1367/43-442)
بیان نیرومند و طبیعی و استادانه امیر، خسرو باعث شده است که برخلاف اعتراف خودش که نه، راه تازه ای در شعر فارسی گشوده و نه در لفظ و معنی از لغزش مصون مانده است، او را از بزرگترین و تواناترین شاعران شبه قاره و بلکه همه ی شاعران پارسی گوی پارسی زبان بدانیم.

فصل چهارم :
شرح احوال و آثار جامی
1. زندگی و تولد جامی :
«نورالدین ابوالبرکات عبدالرحمن فرزند نظام الدین احمد بن محمد، شاعر و نویسنده و دانشمند و عارف نام آور قرن نهم، بزرگترین استاد سخن بعد از عهد حافظ و به نظر بسی از پژوهندگان خاتم شعرای بزرگ پارسی گوی در سال 817 در خرجردجام به دنیا آمد.»
(صفا1374/153)
در جوانی همراه پدر به هرات رفت و در نظامیّه ی هرات به تحصیل همت گماشت و سپس به سمرقند رفت و در این مرکز علمی نیز علوم متداول عصر خود را فرا گرفت. حدّت ذهن و استعداد کم نظیر جامی موجب اعجاب همگان بود وی به سرعت در علوم متداول زمان صاحب نظر شد و سپس شوق سیر و سلوک در دل او راه جست و در خدمت سعد الدین کاشعری شیخ بزرگ طریقت خواجگان (نقشبندیه) در آمد.1
(صفی نیا1381/216)
«احاطه ی جامی بر ادب فارسی و عربی و معارف اسلامی و تنوع آثار چهل و پنج گانه ی او به شعر و نثر در زمینه ی تفسیر، فقه، حدیث، حکمت، عرفان، اخلاق، فنون ادبی، شرح و حال بزرگان و غیره حاکی از پهنه ی وسیع دانش و معرفت اوست.»
(شافعی1380/179)
«جامی سنّی حنفی و در مذهب خود استوار و پایدار بود.»
(صفا1374/153)
«جامی به سال 898 هـ در هشتاد و یک سالگی در هرات بدرود حیات گفت و در همان شهر کنار مزار خواجه سعد الدین کاشغری در «تخت مزار» مدفون گشت.»
(همان،154)
«او تخلّص خود را به سبب آنکه مولدش شهر جام و مرادش شیخ الاسلام احمد جام «ژنده پیل» بود «جامی» بر گزید.»
(همان،152)
2. آثار جامی :