قرآن کریم و حضرت موسی

دانلود پایان نامه

متن حاضر:
إِنَّکَ مِنِّی یَا عَلِیٌّ الأَبِی


بِحَیثُ مِن مُوسَاه هَارونُ النَّبِی
(دیکالجن، 1412هـ: 139)
ترجمه: ای علی عزتمند تو نسبت من همچون هارون(ع) نسبت به موسی(ع) هستی.
متن غایب:
ثُمَّ أَرْسَلْنَا مُوسَى وَأَخَاهُ هَارُونَ بِآیَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُّبِینٍ (مؤمنون/۴5).
ترجمه: سپس موسى و برادرش هارون را با آیات خود و حجّتى آشکار فرستادیم.
عملیات بینامتنی: در این آیه خداوند تبارک و تعالی از فرستاده شدن به سوی قوم خویش به همراه برادرش هارون با دلیلی آشکار سخن میگوید، که «اگر سؤال شود مراد از «سلطان مبین» چیست؟ در پاسخ باید گفت: مراد از آن میتواند «عصا» باشد؛ زیرا اساس و نخستین معجزهی حضرت موسی(ع) عصای او بود و دیگر معجزاتش از قبیل شکافتن دریا، جوشیدن چشمهها از سنگ، درخت سبز پر از میوه و همه و همه به آن وابسته بودند»(زمخشری، 1407هـ، ج3: 189). دیکالجن در این فراز شعر خویش با ذکر نام حضرت موسی(ع) و برادرش هارون(ع)، آن را مزیّن کرده است، که رابطهی بینامتنی از نوع علم یا شخصیت را میرساند.
متن حاضر:
عَسَـــاکِ بِـحَـــقِّ عِــیسَاکِ
مُـریـحـــهَ قَــلبــِـیَ الشَّـاکِـی
(دیکالجن، 1412هـ: 141)
ترجمه: تو را سوگند میدهم به حق عیسی مسیح برای تسکین قلب معذبم.
متن غایب:
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا کُونوا أَنصَارَ اللَّهِ کَمَا قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ لِلْحَوَارِیِّینَ مَنْ أَنصَارِی إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِیُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللَّهِ فَآَمَنَت طَّائِفَهٌ مِّن بَنِی إِسْرَائِیلَ وَکَفَرَت طَّائِفَهٌ فَأَیَّدْنَا الَّذِینَ آَمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِینَ (صف/۱4).
ترجمه: اى کسانى که ایمان آورده‏اید یاران خدا باشید همان گونه که عیسى ‏بن ‏مریم به حواریون گفت: ‏یاران من در راه خدا چه کسانى‏اند حواریون گفتند: ما یاران خداییم، پس طایفه‏اى کفر ورزیدند، و کسانى را که گرویده بودند بر دشمنانشان یارى کردیم تا چیره شدند.
عملیات بینامتنی: دیک الجن در این بیت از شعر خویش با ذکر نام حضرت عیسی(ع)، یکی از پیامبران اولوالعزم، آن را زینت داده است. رابطهی بینامتنی این فراز از شعر شاعر با کلام وحی از نوع بینامتنی علم یا شخصیت میباشد.
نتیجهی پژوهش:
آنچه از میراث ادبی در دست ماست، بویژه شعر شیعه، شایسته آن است که بیشتر مورد توجّه و عنایت پژوهشگران و محققین قرار گیرد؛ چرا که شعر شاعران شیعه کمتر مورد توجّه و بررسی قرار گرفته است و از آنجا که شاعران شیعی بیشتر در خدمت اسلام و بویژه مکتب شیعه بودند و عنایات خاصی به قران کریم و کلام گهربار أئمهی أطهار(ع) داشتند، شعرشان میتواند بازگوکنندهی بسیاری از واقعیتهای دینی و مذهبی باشد.
توجّه خاص شاعران شیعی به قرآن کریم و احادیث در اشعارشان، باعث شکلگیری انواع روابط بینامتنی در اشعار شاعران که عموماً اشعار دینی هستند، شده است. اکثر این روابط به صورت آگاهانه و مستقیم بوده است، و هر مخاطبی با نگریستن بر آثار شاعران شیعی به رویکرد قرآنی و روایی ایشان پی خواهد برد.