فارسی و شیراز

دانلود پایان نامه

مَقالَتُهُ لِلشَّیءِ کُن فَیَکُونُ
(دیکالجن،1412هـ :130)
ترجمه: و در آن(گِل) تدبیر کرد که چگونه باشد، و او کسی است که به هر چیزی میگوید باش، پس بیدرنگ میشود.
متن غایب:
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ (یاسین/۸۲).
ترجمه: چون به چیزى اراده فرماید کارش این بس که مى‏گوید باش پس(بى‏درنگ) موجود مى‏شود.
عملیات بینامتنی: این فراز از شعر دیکالجن اشاره به آیهی 82 سورهی یاسین دارد که در جواب مردى از مشرکان به نام «أبی بن خلف» یا «امیه بن خلف» و یا «عاص بن وائل» است، که قطعه استخوان پوسیدهاى را پیدا کرد و گفت: با این دلیل محکم به مخاصمه با محمد(ص) برمىخیزم و سخن او را در مورد معاد ابطال میکنم، آنرا برداشت و نزد پیامبر اسلام(ص) آمد و آنرا به شکل پودر درآورد و گفت: چه کسى میتواند این استخوانهاى پوسیده را از نو زنده کند. در جواب ادعای این مشرک آیاتی نازل شد که تأکیدى است، بر این حقیقت که هر گونه ایجادى در برابر اراده و قدرت او سهل و آسان است، ایجاد آسمانهاى عظیم و کرهی خاکى، با ایجاد یک حشره کوچک براى او یکسان است. میفرماید: فرمان او این است که هرگاه چیزى را اراده کند به آن میگوید: «موجود باش» آنهم موجود میشود، همانگونه که خدا خواسته همه چیز به یک اشاره و فرمان او بسته است و کسى که داراى چنین قدرتى است(ر.ک: الطباطبایی، 1372ش، ج17: 119-117؛ مکارم شیرازی، 1361ش، ج17: 470-456؛ زمخشری، 1407هـ، ج4: 31). آیا جاى این دارد که در احیاء مردگان به وسیله او تردید شود؟ شاعر ما دیکالجن در این بیت از شعر خویش که در وصف آفرینش است، به قدرت نامتناهی خداوند اشاره کرده و بیان داشته که همه چیز در گروِ قدرت اوست، و با کوچکترین اشارهاش موجودی خلق و یا نابود میشود. رابطهی بینامتنی این بیت از شعر شاعر با کلام وحی، هم از نوع نفی جزئی و هم از نوع نفی متوازی است؛ چرا که واژگان کلیدی موجود در متن حاضر و همچنین استفادهی شاعر از مضمون کلام برای بیان مقصودش بیانگر این مطلبند.
ب) روابط بینامتنی با احادیث
متن حاضر:
إنَّکَ مِنِّی یَا عَلیٌّ الأَبِی
لَکِنَّهُ لَیسَ نَبِیٌّ بَعـــدِی
بِحَیثُ مِن مُوسَاه هَارُونُ النَّبی
فَأَنتَ خَیرُ العَالَمِینَ عِندِی
(دیکالجن،1412هـ :139)
ترجمه: پیامبر اکرم(ص) به علی(ع) فرمود: ای علی بزرگمنش! منزلت تو نسبت به من همچون منزلت هارون به موسی(ع) است، ولی تفاوتش این است که بعد از من پیامبری نیست، لذا تو بهترین جهانیان در نزد من هستی.
متن غایب:
أَنتَ مِنِّی بِمَنزِلَهِ هَارُونَ مِن مُوسَى إلا إنَّهُ لا نَبِیَّ بَعدِی(ر.ک: بخاری، بیتا، ج3: 86؛ مجلسی، 1382ش، ج9: 241).
ترجمه: تو برای من در مقام و منزلت هارون از موسی هستی جز این‌که بعد از من پیغمبری نخواهد بود.
متن غایب:
سلمان فارسی از پیامبر اکرم(ص) نقل میکند: خَیرُ هَذِهِ الأُمَّه عَلِیُِ بنِ أَبِی طَالِبِ (ابن شهر آشوب، 1412هـ، ج3: 83).
ترجمه: بهترین این امّت علی بن ابی طالب(ع) است.