سوره نساء و حضرت عیسی

دانلود پایان نامه

متن حاضر:
أَ لَم تَرَنِی مِن حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ
أَرُوحُ وَ أَغدُو خَائِفاً أَتَرَقَّبُ
(کمیت،1406هـ :75)
ترجمه: آیا نمی بینی که به جهت دوستی خاندان پیامبر، صبح و شام را به ترس می گذرانم و همیشه مراقب احوال خویشم.
متن غایب:
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ وَمَن یَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَیْهِ فَلَن یَضُرَّ اللّهَ شَیْئًا وَسَیَجْزِی اللّهُ الشَّاکِرِینَ ﴿آل عمران/۱۴4).
ترجمه: و محمد جز فرستاده‏اى که پیش از او [هم] پیامبرانى [آمده و] گذشتند نیست آیا اگر او بمیرد یا کشته شود از عقیده خود برمى‏گردید و هر کس از عقیده خود بازگردد هرگز هیچ زیانى به خدا نمى‏رساند و به زودى خداوند سپاسگزاران را پاداش مى‏دهد.
عملیات بینامتنی: در این آیه خداوند تبارک و تعالی، با استفاده از حوادث جنگ احد حقیقت دیگرى را به مسلمانان مىآموزد و آن اینکه، اسلام آئین فرد پرستى نیست، و اگر پیامبر(ص) در این میدان شربت شهادت مینوشید وظیفهی مسلمانان بدون تردید ادامهی مبارزه بود، زیرا با مرگ یا شهادت پیامبر(ص)، اسلام پایان نمییابد بلکه اسلام آئین حقّى است که تا ابد جاویدان خواهد ماند. مسألهی فرد پرستى یکى از بزرگترین خطراتى است که مبارزات هدفى را تهدید میکند، وابستگى به شخص معیّن اگر چه پیامبر خاتم(ص) باشد مفهومش پایان یافتن کوشش و تلاش براى پیشرفت، به هنگام از دست رفتن آن شخص است و این وابستگى یکى از نشانههاى بارز عدم رشد اجتماعى است. مبارزهی پیامبر(ص) با فرد پرستى یکى دیگر از نشانههاى حقّانیت و عظمت او است زیرا اگر او به خاطر شخص خویش قیام کرده بود لازم بود این فکر را در مردم تقویت کند که همه چیز به وجود او بستگى دارد و اگر او از میان برود همه چیز پایان خواهد یافت، ولى رهبران راستین همانند پیامبر اکرم(ص) هیچگاه مردم را به چنین افکارى تشویق نمیکنند، بلکه به شدت با آن مبارزه میکنند، و به آنها میگویند: هدف ما، از خود ما بالاتر است و هرگز با نابودى ما نابود نخواهد شد(ر.ک: الطباطبایی، 1372ش، ج4: 37-36؛ زمخشری، 1407هـ، ج1: 423-422). لذا قرآن با صراحت در آیه فوق مى گوید: «محمد تنها فرستاده خدا است ، پیش از او هم فرستادگانى بودند که از دنیا رفتند آیا اگر او بمیرد یا کشته شود باید شما سیر قهقرائى کنید و به آئین بت پرستى بازگردید»؟ قرآن با استفاده از استفهام انکاری برای بیان مقصود خویش، قصد این را دارد که بگوید با فوت پیامبر(ص) راه طی شده برای رسیدن به حق برگشتی ندارد. کمیت اسدی در این فراز از شعر خویش واژهی محمد که نام مبارک پیامبر اکرم(ص) میباشد، و یک بار در قرآن ذکر شده است، شعر خویش را زیبا و مزیّن کرده است. رابطهی بینامتنی این بیت از شعر شاعر با کلام وحی از نوع رابطهی علم یا شخصیت شکل گرفته است.
متن حاضر:
وَ مِلَّهُ الزَّاعِمِینَ عِیسَی ابنِم اللَّـ
ـهِ وَ مَا صَوَّرُوا وَ مَا صَلَبُوا
(کمیت،1406هـ :115)
ترجمه: گروهی را که فکر میکنند عیسی(ع)، پسر خداوند است، آنها دروغ میگویند، و او را به صلیب نکشیدهاند.
متن غایب:
إِذْ قَالَ اللّهُ یَا عِیسَى إِنِّی مُتَوَفِّیکَ وَرَافِعُکَ إِلَیَّ وَمُطَهِّرُکَ مِنَ الَّذِینَ کَفَرُواْ وَجَاعِلُ الَّذِینَ اتَّبَعُوکَ فَوْقَ الَّذِینَ کَفَرُواْ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَهِ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأَحْکُمُ بَیْنَکُمْ فِیمَا کُنتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ﴿آل عمران/۵۵﴾.
ترجمه: [یاد کن] هنگامى را که خدا گفت اى عیسى من تو را برگرفته و به سوى خویش بالا مى‏برم و تو را از [آلایش] کسانى که کفر ورزیده‏اند پاک مى‏گردانم و تا روز رستاخیز کسانى را که از تو پیروى کرده‏اند فوق کسانى که کافر شده‏اند قرار خواهم داد آنگاه فرجام شما به سوى من است پس در آنچه بر سر آن اختلاف مى‏کردید میان شما داورى خواهم کرد.
عملیات بینامتنی: این آیه در ادامهی آیات مربوط به زندگى حضرت مسیح(ع) است، در میان مفسران اسلام معروف است، و به استناد آیه 157 سوره نساء، مسیح(ع) هرگز کشته نشد، و از توطئه اى که یهود با همکارى بعضى از مسیحیان خیانتکار براى او چیده بودند رهایى یافت، و خداوند او را به آسمان برد. هر چند مسیحیان طبق انجیلهاى موجود میگویند مسیح کشته شد و دفن گردید و سپس از میان مردگان برخاست و مدت کوتاهى در زمین بود و بعد به آسمان صعود کرد آیه فوق ناظر به همین معنى است(الطباطبایی، 1372ش، ج3: 225-224). کمیت در این فراز از شعر خویش ماجرای حضرت عیسی(ع) را بررسی میکند، که به نظر میرسد به ماجرای به صلیب کشیده شدن و یا به آسمان عروج کردن ایشان اشاره دارد. رابطهی بینامتنی این بیت از شعر شاعر با کلام وحی هم از نوع نفی متوازی است؛ چرا که شاعر برای بیان مقصود خویش از مضمون کلام سود برده است، و هم از نوع علم یا شخصیت است؛ چرا که با ذکر نام مبارک حضرت عیسی(ع)، شعر خویش را مزیّن کرده است.
متن حاضر:
فَتِلکَ ثِیَابُ إِسمَاعِیلَ فِینَا
صِحَاحاً مَا دَنِسنَ وَ مَا بَلِینَا