دنیا و آخرت و اهل بیت (ع)

دانلود پایان نامه

أُولَئِکَ الَّذِینَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَهِ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِینَ ﴿ آل عمران/۲۲﴾.
ترجمه: آنان کسانى‏اند که در دنیا و آخرت اعمالشان به هدر رفته و براى آنان هیچ یاورى نیست.
عملیات بینامتنی: آیهی فوق در مورد کسانی نازل شده که کفر ورزیدن به پروردگار، کشتن بناحق پیامبران(ع) و کشتن کسانى که از برنامههاى پیامبران دفاع میکردند و مردم را به عدالت دعوت مینمودند را جزء عادات خود قرار داده بودند. بر اساس همین جرائم و معصیتهایی که مرتکب شدهاند، خداوند عذابهایی را برایشان برمیشمارد، که اگر اعمال نیکى انجام دادهاند تحت تأثیر گناهان بزرگ آنان اثر خود را از دست داده است، و دیگر اینکه آنها در برابر مجازاتهاى سخت الهى هیچ یار و یاور و شفاعتکنندهای نخواهند داشت (ر.ک: الطباطبایی، 1372ش، ج3؛ 131-130؛ مکارم شیرازی، 1361ش، ج2: 479). شاعر ما عبدی در این بیت از شعر خویش عاقبت کسانی را که دوستدار ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) نیستند را منتج به از دست دادن اعمال نیکی است که در طول عمر انجام میدهند. رابطهی بینامتنی با توجّه به وجود واژگان کلیدی «حَبَطَت و أَعمَالُه» در متن حاضر که سوق دهندهی ذهن مخاطب به سوی متن غایب است، از نوع نفی جزئی است.
متن حاضر:
صَلََّی عَلَیهِم رَبَّنَا بَارِی الوَرَی
وَ مُنشِئُ الخَلقِ عَلَی وَجهِ الثَّرَی
(الأمین، 1403هـ، ج9: 270)
ترجمه: پروردگار ما که خالق آسمان و زمین و آفرینندهی مخلوقات بر روی زمین است بر اهل بیت (ع) درود فرستاد.
متن غایب:
إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا ﴿احزاب /۵۶﴾.
ترجمه: خدا و فرشتگانش بر پیامبر(ص) درود مى‏فرستند اى کسانى که ایمان آورده‏اید بر او درود فرستید و به فرمانش به خوبى گردن نهید.
عملیات بینامتنی: آیهی فوق در پی بحثهایی که در آیات گذشته پیرامون حفظ حرمت پیامبر اکرم(ص) و عدم ایذاء او آمده در آیات مورد بحث، نخست سخن از علاقهی خاصّ خداوند و فرشتگان نسبت به پیامبر(ص) میگوید، و بعد در این زمینه به مؤمنان دستور میدهد. ابو حمزه ثمالى از یکى از یاران پیامبر(ص) به نام «کعب بن عجره» چنین نقل میکند: هنگامى که آیه فوق نازل شد عرض کردیم یا رسول الله! سلام بر تو را میدانیم ، ولى صلاه بر تو چگونه است؟ فرمود: بگوئید: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ عَلى آلِ مُحَمَّد کَمَا صَلَّیْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیْدٌ مَجِیدٌ، اللَّهُمَّ بارِکَ عَلى مُحَمَّد وَ عَلى آلِ مُحَمَّد کَمَا بارَکْتَ عَلى آلِ إِبْرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیْدٌ مَجِیدٌ» (البخاری، بیتا، ج6: 151). از این حدیث هم چگونگى صلاه و درود بر پیامبر(ص) روشن میشود و هم معنى سلام .شاعر در این بیت از شعر خویش با زبانی پر نغز به اهمّیت سلام و صلوات بر پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت مطهّرش پرداخته است. این در حالی است که این شعر، خود نشانگر توجّه و اهتمام شاعر برجسته، عبدی کوفی، به اهل بیت(ع) میباشد. در بررسی روابط بینامتنی این بیت، بهرهمندی از نفی جزئی، مبنی بر وجود واژه کلیدی «صَلَّی» ذهن مخاطب را به سوی متن غایب سوق داده، و این که شاعر با زبردستی تمام استفاده از مضمون آیهی قرآن در شعر خود منعکس نموده است که از نفی متوازی بهرهمند گشته است.
متن حاضر:
الصـَّــادِقــُـونَ النَّـــاطِــقـُـو
نَ السَّابِقُونَ إِلَی الرَّغَائِبُ
(الأمین، 1403هـ، ج9: 270)
ترجمه: اهل بیت(ع) اگر سخن بگویند، راستگویان پیشگام در کارهاى پسندیدهاند.
متن غایب:
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَکُونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ ﴿ توبه /۱۱۹﴾.
ترجمه: اى کسانى که ایمان آورده‏اید! از خدا پروا کنید و با راستان باشید.
متن غایب: