دانلود پایان نامه درمورد شرایط اجتماعی و محیط اجتماعی

دانلود پایان نامه

_-_- _-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_
برتولت برشت و تکنیک “فاصله گذاری” در تئاتر روائی


در این فصل قصد بر آن است تا با معرفی مبنای ارتباطی مخاطب با اثر هنری که در اینجا تئاتر می باشد به عوامل چگونگی شکل گیری این ارتباط اشاره شود. همچنین سعی بر آن است تا با ذکر تفاوت ها و شباهت های تئاتر ارسطویی و روایی به پرداختی جدید از مناسبات اجرایی تکنیک فاصله گذاری اشاره گردد. نیز دو نوع اجرائی متفاوت از تکنیک فاصله گذاری با عناوین سوبژکتیو (ذهنی) و ابژکتیو (عینی) مورد مطالعه قرار گرفته اند.
2-1 برشت و ماهیت تئاتر روایی
ارتباط حسی بین مخاطب و اثر و جایگزینی رابطه ی فکری و عقلانی از طریق “فاصله گذاری” و همچنین روایت داستان به جای وقوع داستان و قطع کردن نمایش در جاهایی که امکان رابطه و پیوند حسی نمایشنامه و مخاطب وجود دارد از مشخصات این ساختمان نمایشی است. «در این روش سـعی نویسنده، کارگردان و بازیگر روایت کردن درام بجای تجسم کردن آن برای تماشاچی است. گاهی در فارسی به آن تئاتر حماسی میگویند که ترجمه دقیقی نیست» (امینی نجفی، 74:1358)
تئاتر روایی برتولت برشت با استفاده از یک راوی در بطن نمایشنامه و متن های توصیـفی خارج از دیالوگ و نیز چکیده ای از وقایع هر صحنه در آغاز پرده که با هدف زدودن هیجان در نزد تماشاگر صورت می گیرد، در صدد برانگیختن قوه تفکر تماشاگر است و او را به تقابل با آن چه که بر روی صحنه، نمایش داده میشود، وا می دارد. موضوعات نمایشنامه های برشت برگرفته از واقیات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی حاکم اند. برشت تماشاگر خود را وارد دنیای “تماشاگر حقیقی” می کند و به چالش با آن فرا می خواند. نمایشنامه های برشت با آن چه که بر روی صحنه نمایش داده می شـود و به گونه ای بیانگر و انعکاس شر ایط واقعی حاکم در جامعه است، هم سو نیستند، بنابرایـــن باید روند نمایشنامه تحرک لازم را در مخاطب برای مقابله با شرایط اجتماعی حاکم ایجاد کند. هدف برشــت نشان دادن یک رفتار اجتماعی خاص، در یک محیط اجتماعی خاص است که باید از دید تماشاگر به صورت انتقادی مورد توجه قرار گیرد.
برشت خود میگوید: «متن باید طنزآلود باشد… وظیفه طنز طرح و توصیف اخلاقیات است. متن نباید احساسی یا اخلاقی باشد بلکه بایداخلاقیات و احساسات را نشان دهد» (برشت، 90:1378)
خود طنز در اینجا به عنوان یک ترفند دراماتیک کارکرد فاصله گذارانه ای را ایفا می کند تا مخاطب از منظر احساس صرف داستان را دنبال نکرده و با خنده دیگران متوجه شود که تنها یک بیننده است.
2-2 تئاتر ارسطوئی و تئاتر روائی؛‌ تفاوت ها
جهت روشن شدن ویژگی های اصلی تکنیک فاصله گذاری و انواع آن در تئاتر آلمان لازم است ابتدا و به شکل تیتروار به ویژگی های مستقل تئاتر ارسطویی و روایی ــ برشتی بپردازیم تا از هـــر گونه اعوجاج ذهنی جلوگیری گردد. محمد حسین حدادی این ویژگی ها را بدین شرح اعلام می کند:
2-2-1 ویژگی های تئاتر ارسطویی 1- در روایت ارسطویی یکی از عناصر اصلی و ساخت مایه درام، وجود عنصر “طرح و توطئه” می باشد کـه در آن قهرمان درگـیر ماجرایی از پیش تعیین شـده می گردد و به دنبال آن مخاطـب نیز همذات پندارانه او را دنبال می کند.
2- تئاتر ارسطویی تماشاگر را در ماجرای روی صحنه، غرق می‌سازد و نیروی عمل را از او می‌گیرد. او همواره خود را بخشی از نمایش می داند.
3- تئاتر ارسطویی تماشاگر را در احساسات، غرق می‌کند و از او اشک می گیرد.
4- تئاتر ارسطویی با استناد به متن زندگی روزمره، مخاطب را در تجربه ای سهیم می کند.
5- ‌تماشاگر در تئاتر ارسطویی درگیر رویداد، اتفاق و واقعه می‌شود.
6- “وجود القا و تلقین”، در تئاتر ارسطویی مخاطب خود را به جای قهرمان گذاشته و اتفاقاتی را که ممکن است برای او بیفتند را به نفع خود مصادره می کند.
7- در تئاتر ارسطویی احساسات غریزی و عاطفی پرورش می‌یابد.
8- در تئاتر ارسطویی تماشاگر و یا مخاطب، در بطن نمایش است و در تجربه، سهیم می‌شود.
9- به عنوان بن مایه ی تئاتر ارسطویی دراین نوع تئاتر، انسان، شناخته شده فرض می‌شود.
10- در سیر تطور درام ارسطویی، انسان، تغییرناپذیر است و تسلیم تقدیر.
11- در این نوع تئاتر، تمام عناصر درام به نحوی چیده شده اند که نظرها، متوجه‌ پایان است.
12- در تئاتر ارسطویی هر صحنه، تابع صحنه‌ی دیگر است و همه صحنه ها ماهیتی زنجیروار داراند، به طریقی که نمایش رشد می کند و پیش می رود.