دانلود پایان نامه درباره بزرگنمایی جرائم خشونت آمیز و توصیفی بودن گزارشات

دانلود پایان نامه

در اولویت قرار گرفتن جذب مخاطب باعث گردیده تا بازتاب جرم در رسانه علاوه بر گزینشی بودن اخبار مربوط به آن دارای ویژگی های باشد که محتوی این اخبار را از سایر خبر ها متمایز می کند . در بازنمایی رسانه ای جرایم با توجه به نقش خشونت و محتوای جنسی در جذابیت خبر، جرایم دارای این خصوصیات سهم قابل توجهی از اخبار جنایی را به خود اختصاص داده اند . ایجاد شرایط مناسب برای درک ساده و سریع مخاطب از گزارش موجب شده که سبک نگارشی اخبار جنایی بسیار ساده باشد و جنبه ی توصیفی و داستان گونه به خود بگیرد. یکی از ویژگی های اخبار جنایی جنبه ی انتقادی داشتن آن است . در گزارش ها به دنبال وقوع جرایم از عواملی که در آن دخالت داشته اند انتقاد می شود و خبرنگاران خود را در کنار مردم و در مقابل عوامل دخیل در وقوع جرم قرار داده و از آن به شدت انتقاد می کنند. این انتقاد ها ممکن است ناظر به عملکردهای نامناسب نهادهای عمومی و دولتی ، اشخاص عادی و یا حتا جامعه باشد . این ویژگی ها موجب می شوند محتوی اخبار جنایی با سایر اخبار متفاوت باشد.


بند اول : بزرگنمایی جرائم خشونت آمیز
تامین جذابیت گزارش های خبری از اساسی ترین دغدغه های مدیران رسانه های خبری است. توجه ویژه ی رسانه ها به بازنمایی جرایم نیز در جهت تامین جذابیت برنامه های خبری است. در مبحث گذشته گفته شد که جرایم با اهمیت دارای ارزش خبری بالایی هستند . با توجه به عینی و ملموس بودن خطر ناشی از جرایمی که جنبه خشونت آمیز دارند این جرایم دارای جذابیت بالایی هستند. رسانه های خبری نیز که نیاز به جذب مخاطب دارند سعی می کنند تا با انعکاس این جرائم جذابیت برنامه های خود را تامین کنند. در نتیجه هر چه عنصر خشونت در ارتکاب این جرایم پر رنگ تر باشد، خبر مربوط به آن جذابیت بیشتر و در دارای ارزش خبری بیشتری است.
در نتیجه محتوی اخبار جنائی به سمت پوشش دادن اخبار مربوط به جرائم خشونت آمیز و جنسی متحول شده است . این در حالی است که رسانه ها قادر به بازتاب تمام رخدادهای جامعه نیستند و فرصت رسانه ها در بازتاب اخبار محدود است. در نتیجه رسانه های خبری باید از این فرصت اندک بیشترین استفاده را ببرند. در این راستا جرائمی که ارزش خبری آن ها کمتر است در مقایسه با جرائمی که ارزش خبری آن ها بیشتر است شانس کمتر را برای انتخاب دارند اگر چه فراوانی آن در جامعه بیشتر باشد. این تغییر باعث شده تا وقوع جرایم خشونت آمیز با توجه به ارزش خبری بالای آن به طور مبالغه آمیز جلوه داده شود و بیشتر از سهم آن در آمار رسمی و واقعی به آن پرداخته شود. در این رابطه تحقیقاتی نیز صورت گرفته است . آقای مارش در یک تحقیق به رابطه بین آمار واقعی جرائم علیه اموال و جرائم خشونت آمیز و نسبت بازتاب آن ها در رسانه ها پرداخته است.آقای مارش در این تحقیق محتوای 36 روزنامه امریکایی و 20 پژوهش انجام شده در 14 کشور را مورد تحلیل قرار داده است . یافته های این تحقیق حاکی از این است که نسبت گزارش های مربوط به جرائم خشونت آمیز به جرم های علیه اموال در این روزنامه ها 8 به 2بوده است. در حالی که در طول دوره مورد مطالعه، بر اساس آمارهای رسمی جرم های علیه اموال 9 برابر بیشتر از جرائم خشونت آمیز بوده است.
این تحقیق نمایانگر این امر است که جرائم خشونت آمیز بسیار بیشتر از آنچه در آمارهای رسمی آمده در روزنامه ها بازتاب داشته است و در عوض گزارش جرائم علیه اموال در روزنامه ها بسیار کمتر از میزان ارتکاب آن بوده است و میزان بازتاب آن در رسانه های خبری فاصله ی بسیار زیادی یا آمار واقعی دارد.همچنین تحقیقی که روی اخبار جنائی در روزنامه های کانادا صورت گرفت نشان داد که بیشتر از 50 درصد از گزارشات خبری در خصوص جرائم مربوط به جرائم خشونت آمیز است.
نتایج این تحقیقات نشان می دهد که رسانه ها بر عکس اظهارات خود که اطلاع رسانی به مردم را هدف خود اعلام کرده و ادعای بی طرفی در انعکاس اخبار و رویدادها را دارند به شدت به ارزش گزاری و داوری مشغول هستند و در بازتاب اوضاع واقعی جامعه دچار انحراف می گردند. اختصاص دادن سهم زیادی از اخبار به جرایم خشونت آمیز موجب می گردد که مخاطبان تصور کنند که ارتکاب این جرایم در جامعه فراوانی بالایی دارد و جامعه ای ناامن را در ذهن آن ها تداعی می کند.
که این امر باعث می گردد جامعه ای که در رسانه ها منعکس می گردد از این حیث کاملا متفاوت با جامعه واقعی باشد. بنابراین با وجود اینکه رسانه ها با عباراتی مانند «جام جهان نما» و یا «آیینه تمام نمای زندگی» توصیف می شوند، شاید تعبیر دقیق تر این باشد که رسانه ها را مانند منشوری تلقی کنیم که از جهان واقعی بر آن می تابد را تحریف می کنند.
بند دوم : توصیفی بودن گزارشات
اولین کارکرد رسانه ها در زمان پیدایش کارکرد خبری آن ها بوده است. بر این اساس رسانه های خبری اقدام به بازتاب وقایع اتفاق افتاده در جامعه در غالب گزارش های خبری می کنند. در حال حاضر نیز این کارکرد رسانه ها به قوت خود باقی است و بخش در عمده ای از محتوای رسانه ها به بیان رخدادهای جامعه پرداخته می شود .
با توجه به اینکه هدف اصلی خبرنگار در هنگام تهیه ی گزارش خبری ، تنظیم آن به نحوی قابل فهم برای مخاطب است ، خبرنگاران برای موفقیت خود در بازتاب رخدادهای جامعه باید نکاتی را برای رسیدن به این هدف مورد توجه قرار دهند تا در نهایت تداعی دقیق صحنه وقوع حادثه یا واقعه خبری برای مخاطب آسان و امکان پذیر گردد. رعایت این نکات در تهیه ی گزارش موجب می شوند که گزارش های خبری جنبه ی کاملا توصیفی و داستان گونه داشته باشند. به عنوان نمونه بخشی از گزارش واقعه ی ((تجاوز گروهی در خمینی شهر اصفهان)) که در روزنامه اعتماد چاپ شده است نقل می شود:
((باغی که تجاوز خمینی شهر در آن اتفاق افتاد نزدیک خیابان 45 متری در کوچه یی بلند با دیوارهای کاهگلی است. برای رسیدن به آن باید از کنار امامزاده کوچکی که در ابتدای این کوچه است عبور کرد و درهای چوبی و فلزی را یک به یک پشت سر گذاشت تا به در فلزی شیری رنگ کوچک یازدهم رسید که «باغ حسن» است. باغی که نیمه شب مردان دزدکی وارد آن شدند و پر از درخت میوه های مختلف مثل آلو، زردآلو و البته گلابی شیرین و آبدار است. باغی حدود هزار و 400 متر که در شمال و جنوب آن دو در وجود دارد و در بخش شمالی اتاقی کوچک جای گرفته: اتاقی که شب حادثه محل زندانی شد، برای هشت مردی که در باغ بودند و 15 مرد زنان همراه شان را با خود بردند.))  
در این گزارش آنچه مورد نظر گزارش گر بوده تداعی بهتر صحنه وقوع جرم برای خواننده ی گزارش است . در این راستا به تمام جزییات واقعه پرداخته شده و گزارشی داستانی از واقعه تهیه شده است . استفاده از این شیوهی نگارشی علاوه بر این که فهم و درک محتوای گزارش را برای خواننده آسان تر می کند ، با تداعی صحنه، حساسیت و هیجان موجود در صحنه واقعه را نیز به مخاطب منتقل می کند و جذابیت گزارش را بیشتر می کند. حتی قسمت هایی از گزارش نیز که جنبه تفتیشی و جستجو گری دارند بیشتر در جهت پاسخ دادن به کنجکاوی های احتمالی مخاطب است. سوالاتی که در قسمت هایی از گزارش از متهم یا بزه دیده پرسیده می شود بیشتر در راستای تداعی بهتر صحنه وقوع جرم برای مخاطب است تا روشن شدن جنبه های تحلیلی و کارشناسی جرمی که موضوع اخبار رسانه ای است.به عنوان نمونه می توان به گزارش روزنامه ایران که در آن با متهم و والدین مقتول و قاتل حادثه میدان کاج سعادت آباد تهران مصاحبه شده اشاره کرد. در این گزارش پرسش های انتخاب شده ناظر به چگونگی وقوع حادثه ، نحوه ارتکاب ، میزان تاثیر متهم ردیف دوم ، مدت ارتباط با او و … بوده است.
خبرنگاران در تهیه ی گزارش خود به روانی و سادگی متن گزارش اهمیت زیادی می دهند. این توجه خبرنگاران به این دلیل است که یکی از پیش شرط های اساسی ارتباط موثر این است که مخاطبین پیام ها را بفهمند. به همین دلیل باید سبک نگارشی که در گزارش خبر مورد استفاده قرار می گیرد با توجه به میزان اطلاعات و سطح علمی مخاطب پیام انتخاب شود. مخاطبین پیام رسانه ها نیز توده مردم عادی هستند که فاقد دانش و تخصص حقوقی لازم برای فهم اصطلاحات فنی و تحلیل های کارشناسی از رخدادهای کیفری هستند. در نتیجه وجود اصطلاحات حقوقی در گزارش به متن گزارش ویژگی فنی و کارشناسی می دهد که با لزوم سادگی و روانی متن و توجه به سطح علمی مخاطب تعارض دارد . به همین دلیل در این گزارش ها نکات و اصطلاحات حقوقی و فنی بازتاب داده نمی شود و به ندرت می توان گزارش جنائی را یافت که در آن علل و عوامل وقوع حادثه و راه های پیشگیری از آن مورد تحلیل های کارشناسی قرار گرفته باشد. گزارشی که از اولین جلسه رسیدگی به پرونده ((قتل روح الله داداشی)) در یکی از سایت های خبری بازتاب یافته نمونه بارز این نوع سبک نگارشی است. بخشی از این گزارش به عنوان نمونه ذکر می شود.
(( اولین جلسه دادگاه رسیدگی به پرونده قتل مرحوم روح الله داداشی از قوی ترین مردان ایران ساعتی پیش در حالی خاتمه یافت که در این جلسه متهمان پرونده و وکلای مدافع و شاکیان به بیان اظهارات خود پرداختند.
 در این جلسه که با حضور پنج قاضی و مستشار برگزار شد؛ قاضی رنجبر ریاست دادگاه را برعهده داشته و قضات مازنی، بصیرنیا، موسویان و عبدی نیز دراین جلسه حضور داشتند.
 در ابتدای این جلسه رضوان منش نماینده دادستان و نماینده مدعی العموم با ارائه متن کیفر خواست خواهان قصاص متهمان در محل وقوع جنایت  شد.
 همچنین متهم ردیف اول ضمن دفاع از خود به بیان اینکه قصد کشتن روح الله داداشی را نداشته پرداخت و مدعی شد: اصلا وی را نمی شناختم… .))
دراین گزارش هیچگونه تحلیلی که جنبه ی کارشناسی و حقوقی داشته باشد ارایه نگردیده و با بیان اظهارات افراد در جلسه به طور خلاصه اکتفا شده است. علاوه بر این می توان به گزارش روزنامه شرق از جلسه دادگاه رسیدگی به ((قتل میدان کاج سعادت آباد تهران)) و نیز گزارش سایت خبری جام جم آنلاین از(( دومین جلسه دادگاه فساد بانکی اخیر)) اشاره کرد. ویژگی بارز این گزارش ها نیز فقدان تحلیل های کارشناسی در خصوص اظهارات مقامات قضایی دخیل در پرونده و متهمین است.
وجود دو ویژگی داستانی و سادگی متن گزارش ها موجب می گردند که این گزارش ها دارای سبکی کاملا توصیفی باشند . در حالی که جزییاتی که در صدور رای برای قضات مهم است و مورد استناد آن ها قرار می گیرد معمولا از تحلیل های کارشناسی و دقت در مسایل و نکاتی حاصل می شود که دارای جنبه ی فنی هستند و ذکر آن ها در گزارش از جنبه داستانی و سادگی آن می کاهد و جنبه تخصصی به آن می دهد و در نهایت فهم مطلب را برای مخاطب دشوار می کند.
بند سوم : رویکرد های انتقادی
رسانه ها بخشی از گزارش های خود را تحلیل های وقایع مجرمانه اختصاص می دهند. در این تحلیل ها خبرنگاران دیدگاه ها و برداشت های خود را در خصوص دلایل و پیامد های جرایم بیان می کنند . این تحلیل ها نیز به عنوان بخشی از اخبار رسانه ای از فضای حاکم بر رسانه ی مورد نظر تاثیر می پذیرد. هرچند رسانه ها مدعی اند که استقلال دارند و وام دار احزاب سیاسی نیستند و آنچه را که بیان می کنند بازتاب دیدگاه های مردم است ، با این حال کمتر رسانه ای را می توان یافت که جهت گیری سیاسی و ایدئولوژی مشخصی نداشته باشد. در نتیجه ی این تحلیل ها از وقایع خبرنگاران برداشت های شخصی خود را که از تصورات آن ها و ایدئولوژی حاکم بر رسانه ای که خبر در آن منتشر می شود به شدت تاثیر می پذیرد بازتاب می دهند.پیامد این تاثیر پذیری در جهت دار بودن گزارش های منتشر شده در رسانه مشخص می شود . در این گزارش ها رسانه های دولتی دیدگاه های سیاست مداران و حزب حاکم را بازتاب می دهند و از آن ها حمایت می کنند. اما رسانه هایی که به احزاب و گروه های مخالف دولت وابستگی داشته باشند ، در گزارش های خود نهادها و ساختارهای اجتماعی را به عنوان دلایل وقوع جرم ذکر کرده گزارشی انتقادی از عملکرد این نهادها ارایه می دهند. این امر موجب نوعی گرایش دایمی به انتقاد از نهاد ها و ساختار های اجتماعی در بین این رسانه ها می شود.