دانلود پایان نامه ارشد درمورد مقیاس های اندازه گیری و ابزارهای اندازه گیری

دانلود پایان نامه

بر اساس ماهیت و روش ، تحقیقات علمی را میتوان به پنج گروه تقسیم کرد که عبارنتد از : تحقیقات تاریخی ، توصیفی ، همبستگی ، تجربی و علّی .
3-4-2-1 ) تحقیقات توصیفی :


در تحقیقات توصیفی محقق به دنبال چگونه بودن موضوع است و میخواهد بداند پدیده ، متغییر ، شیء یا مطلب چگونه است . به عبارت دیگر این تحقیق وضع موجود را بررسی میکند و به توصیف منظم و نظامدار وضعیت فعلی آن می پردازد و ویژگیها و صفات آن را مطالعه و در صورت لزوم ارتباط بین متغییرها را بررسی مینماید . در بعد کاربردی از نتایج این تحقیقات در تصمیم گیری ها ، سیاستگذاری ها و همچنین برنامه ریزی ها استفاده میشود . در این تحقیقات نوعا از روش های مطالعه کتابخانه ای و بررسی متون و محتوای مطالب و نیز روش های میدانی نظیر پرسشنامه ، مصاحبه و مشاهده استفاده میشود . اینگونه تحقیقات از نظر شیوه نگرش و پرداختن به مسئله تحقیق به دو دسته تحقیقات توصیفی محض و توصیفی – تحلیلی تقسیم میشوند . از ویژگیهای تحقیق توصیفی این است که محقق دخالتی در موقعیت ، وضعیت و نقش متغییرها ندارد و آنها را دستکاری نمی کند و صرفا آنچه را وجود دارد مطالعه کرده و به توصیف و تشریح آن می پردازد . همچنین ، تحقیقات توصیفی ممکن است به کشف قوانین و ارائه نظریه منتهی شود . این سخن بدان معناست که از طریق اینگونه تحقیقات شناخت های کلی حاصل میشود . مثلا وقتی ویژگیهای یک پدیده خاص یا یک موضوع بدقت مطالعه و شناسایی شد ، میتوان این ویژگیها را به موارد مشابه تعمیم داد و یک قضیه کلی را ارائه نمود و یا وقتی ویژگی یا صفتی مشترک و یکنواخت در پدیده ها و اشیاء گوناگون تکرار و مشاهده گردید میتوان بر اساس آن اظهار نظر نمود و نظریه ارائه کرد . البته ممکن است چنین نظریه ای در مواردی با نقیض خود روبرو شده ، اعتبار خود را از دست بدهد یا بالعکس از پایداری برخوردار باشد . به طور کلی تحقیقات توصیفی را میتوان به سه یا چهار گروه زمینه یاب ، موردی ، تحلیل محتوی و قوم نگاری تقسیم کرد .
تحقیق توصیفی موردی یا ژرفانگر عبارت است از مطالعه یک مورد یا یک واحد و کاوش عمیق درمورد آن . در واقع در این نوع تحقیقات یک مورد از جهات مختلف هر پدیده مورد بررسی قرار میگیرد و ضمن توصیف ویژگیها و صفات آن به تجزیه و تحلیل علت یا علل بعضی از کنشها و واکنشهای آن پرداخته میشود . در اینگونه تحقیقات ، محقق سوالات خود را میسازد و به گردآوری اطلاعات درباره آن می پردازد . برای این کار از تمامی روشهای مصاحبه ، مشاهده ، پرسشنامه و مطالعه کتابخانه ای استفاده میکند . سپس به تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری می پردازد . نکته مهمی که در تحقیقات موردی باید در نظر گرفته شود این است که نتایج اینگونه تحقیقات را به چنان جامعه آماری ای میتوان تعمیم داد که ویژگیهای مشترکی بین آنها یافت شود . (حافظ نیا ، 1386 : 58)
3-5 ) تعیین متغییرها و تدوین مدل ها :
محقق در تحقیق خود به دنبال شناسایی متغییرها و چگونگی رابطه آنها با یکدیگر است . اگر تحقیق او از نوع توصیفی است ، میخواهد وضعیت یک شیء یا پدیده را شناسایی و تبیین نماید . او برای این کار نیازمند بررسی صفات و ویژگیها و به عبارتی متغییرهای توصیفی است ، زیرا با شناخت آنها میتواند وضعیت مسئله را روشن کند . بنابراین محقق بر اساس بررسی های اولیه و نیز مطالعه ادبیات تحقیق اقدام به تعیین متغییرهای مورد مطالعه کرده ، آنها را فهرست می نماید و در قالب یک مدل تجزیه ای و تفکیکی تدوین میکند تا به این وسیله راهنمای نظری تحقیق خود را تهیه نماید . این مدل ها منعکس کننده هدف تحقیق بوده ، مبین موضوغات ، زوایا و ابعادی از مسئله هستند که باید مورد مطالعه قرار گیرند . (حافظ نیا ، 1386 : 101)
متغییرهای مورد مطالعه چه در تحقیقات توصیفی و چه در تحقیقات علّی و تجربی انواع مختلفی دارد که محقق باید نوع آنها را مشخص کند . مثلا متغییر سن از نوع کمّی متصل و تعداد فرزندان ، کمّی منفصل است و متغییر جنس از نوع اسمی و متغییر نحوه تدریس از نوع کیفی .
محقق باید برای هریک از متغییرها که به صورت یک مفهوم کلی است تعریف عملیاتی ارائه دهد و معرف یا شاخص آن را تعیین کند تا بتواند آنها را اندازه گیری نموده ، اطلاعات را جمع آوری کند و سپس با استفاده از روش های آماری در ارتباط با همدیگر قرار دهد . (حافظ نیا ، 1386 : 103)
3-6 ) جامعه آماری و نمونه :
تحقیق علمی با هدف شناخت یک پدیده در یک جامعه آماری انجام میشود . به این دلیل موضوع تحقیق ممکن است متوجه صفات ، ویژگیها ، کارکردها و متغییرهای آن باشد یا اینکه روابط بین متغییرها ، صفات ، کنش ، واکنش و عوامل تاثیرگذار در جامعه را مورد مطالعه قرار دهد . جامعه آماری عبارت است از کلیه عناصر و افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی مشخص دارای یک یا چند صفت مشترک باشند .
هدف محقق شناسایی جامعه و تعیین پارامترهای مربوط به آن است . برای این کار یا باید به کلیه افراد جامعه مراجعه کند و صفت یا ویژگی مورد نظر تحقیق خود را در آنها جویا شود . یا باید تعدای از افرا جامعه را مورد مطالعه قرار دهد و از طریق جمع کوچکتری و با روش معینی پی به صفات و ویژگیهای جامعه ببرد . بدیهی است اگر جامعه مورد نظر کوچک و حجم و تعداد افراد آن کم باشد میتواند آن را به طور کامل مطالعه نماید ولی اگر جامعه بزرگ باشد و امکانات و مقدورات وی اجازه ندرهد ناچار است از بین افراد جامعه تعداد مشخصی را به عنوان نمونه برگزیند و با مطالعه این جمع محدود ، ویژگیها و صفات جامعه را مطالعه کرده ، شاخص ها و اندازه های آماری آن را محاسبه کند . بدین ترتیب میتوان نمونه و نمونه گیری را چنین تعریف کرد :
نمونه ، عبارت است از تعدادی از افراد جامعه که صفات آنها با صفات جامعه مشابهت داشته و معرف جامعه بوده ، از تجانس و همگنی با افراد جامعه برخوردار باشند .
از این رو نمونه گیری ، عبارت است از مجموعه اقداماتی که برای انتخاب تعدادی از افراد جامعه به نحوی که معرف آن باشد انجام می پذیرد .
محقق به دو روش ممکن است نمونه را انتخاب کند . یک شکل آن ، این است که شانس انتخاب شدن را به تمامی افراد جامعه بدهد ، یعنی روشی را برای انتخاب نمونه برگزیند که تمام افراد جامعه شانس مساوی برای انتخاب شده داشته باشند . محقق برای انتخاب چنین نمونه ای با در نظر داشتن ویژگیهای جامعه آماری میتواند از روشهای گوناگونی استفاده کند . این روشهای انتخاب نمونه را روش انتخاب احتمالی یا اتفاقی میگویند که از آن به روش تصادفی نیز تعبیر میشود . رعایت اصل احتمال و شانس مساوی برای هریک از افراد جامعه باعث میشود که نمونه منتخب ، معرف جامعه باشد و از ارزش علمی برخوردار بوده و صفات آن با صفات جامعه همخوانی و یکنواختی داشته باشد . به این ترتیب میتوان شاخص های محاسبه شده را بر اساس روش های خاصی به کل جامعه تعمیم داد و پارامترهای آن را برآورد کرد . (حافظ نیا ، 1386 : 119)
3-7 ) برآورد حجم نمونه :
سوالی که در جریان تحقیق پیش می آید این است که محقق چه تعداد از افراد جامعه مورد مطالعه را میتواند به عنوان نمونه تعیین کند یا به عبارتی حجم و تعداد افراد نمونه چند نفر باشند تا محقق بتواند با اطمینان خاطر نتایج و شاخص های محاسبه شده را به جامعه مورد مطالعه تعمیم دهد.
برای برآورد حجم نمونه میتوان از تکنیک ها و روش های آماری استفاده نمود . منتها محقق برای انجام دادن آن به دانستن اطلاعات و پارامتر هایی درباره جامعه ای که قصد انتخاب نمونه از آن را دارد نیازمند است . یکی از متداول ترین فرمول های مورد استفاده برای برآورد حجم نمونه در متغییرهای کیفی فرمول چاکران است . (حافظ نیا ، 1386 : 136)
3-8 ) ابزار سنجش و گردآوری اطلاعات :
ابزار سنجش و اندازه گیری وسایلی هستند که محقق به کمک آنها میتواند اطلاعات مورد نیاز را برای تجزیه و تحلیل و بررسی پدیده مورد مطالعه و نهایتا کشف حقیقت گردآوری نماید . ابزار اندازه گیری و مقیاس ها وسایلی هستند که به کمک آنها قادریم اطلاعات مورد نیاز تحقیق خود را گردآوری ، ثبت و کمّی نماییم . ابزارهای اندازه گیری به دو دسته کلی استاندارد یا میزان شده و محقق ساخته تقسیم مشوند . مقیاس های اندازه گیری واحدهایی هستند که برای سنجش متغییرها در ابزارهای گردآوری اطلاعات به کار میروند . مقیاس های اندازه گیری عبارتند از :