دانلود پایان نامه ارشد درباره فعالیت های اقتصادی و اطلاعات نامتقارن

با تحقق خطر موضوع بیمه و انجام تعهد بیمه گر قرارداد بیمه خاتمه میپذیرد. مثلاً در بیمه عمر به شرط فوت بمحض اینکه بیمه شده قبل از پایان مدت فوت کند، همزمان با فوت بیمه شده قرارداد منقضی میشود و دیگر تا آخر مدت رابطه حقوقی طرفین قطع میشود.
2- انقضاء مدت قرارداد
Widget not in any sidebars

با انقضاء مدت قرارداد بیمه رابطه حقوقی طرفین خاتمه می یاید. گرچه انقضاء مدت هم نوعی انجام تعهد از طرف بیمه گر است، زیرا در فاصله اعتبار بیمه، بیمه گر متعهد بوده است در صورت وقوع خطر خسارت وارد به بیمه گذار یا وجه معینی که در قرارداد پیش بینی شده باشد را بپردازد. حال اگر حادثه روی نداده باشد و علتی برای پرداخت خسارت از سوی بیمه گر وجود نداشته باشدامر دیگری است. بیمه گر در هر حال در این مدت تامین خود را به بیمه گزار داده است. بدیهی است در بعضی از موارد هم پایان پذیرفتن مدت قرارداد سرآغاز انجام تعهد بیمه گر است. مثل بیمه عمر به شرط حیات و بیمه عمر بازنشستگی و مستمری.
3- اقاله قراردادبیمه
بیمه گر و بیمه گذار ممکن است قبل از سر رسیدن مدت قرارداد با توافق به عمر قرارداد خاتمه دهند. این عمل را اصطلاحاً اقاله گویند.
4- انجام کار موضوع قرارداد بیمه
در بعضی از انواع بیمه مدت معین وجود ندارد بلکه بیمه برای انجام کاری تحصیل میشود مثل بیمه های مهندسی که در آن بیمه از شروع کار تا خاتمه آن و تحویل به کار فرما اعتبار دارد.همچنین در بیمه باربری که اعتبار بیمه از زمان تحویل کالای مورد بیمه به موسسه حمل شروع میشود و تا تحویل آن به خریدار ادامه دارد.
بیمه در فقه اسلامی
1-نظریه اسلامی قرارداد ها
در نظریه اسلامی قرارداد ها دو نوع قرارداد وجود دارد:
الف-معاوضات (قرارداد های جبرانی)
 ب-تبرعات (قرارداد های خیر خواهانه)
هدف از قرارداد نوع دوم،فقط جلب رضای خدا وگرفتن پاداش از اوست وبه این ترتیب در حیطه عبادت بوده ودرحیطه اقتصاد قرار نمی گیرد،اگر چه معمولا در چار چوب اسلامی چنین مرز بندی دقیقی صورت نمی گیرد. نوع اول قرار داد های اسلامی از اهمیت بیش تری بر خوردارند .هدف از قرارداد های جبرانی کسب سود ومنافع مادی دو جانبه است واصل اساسی در آنها برابری ارزش این منافع برای طرفین می باشد به عبارت دیگر آنچه یکی از طرفین پیشنهاد می کند باید ارزش بهای پرداخت شده را داشته باشد برای تشخیص این مهم طرفین باید تمام اطلاعات لازم برای محاسبه وبرآورد ها را در اختیار داشته باشند.
با توجه به اهداف فوق اسلام این اختیار را به طرفین فوق می دهد تا جایی که هیچ یک از قوانین شریعت را نقض نکرده اند (یعنی تا زمانی که حلال وحرام شریعت رعایت شده است)،در خصوص هر گونه شرایطی به توافق برسند .دراین باره حدیث مشهور ومعتبری بااین موضوع نقل شده است “تمام شروط مورد توافق میان مسلمانان مورد تایید و مجاز است مگر شروطی که منع شده ها را مجاز ومجاز ها را منع کند”این اصل،اصل انتخاب آازاد نامیده می شود همان طور که مشاهده می شود این اصل حیطه ی عظیمی را برای تنظیم قرار داد ها در بر می گیرد تعداد ممنوعیت هایی که اسلام در خصوص معاملات دو جانبه در نظر گرفته بسیار اندک است در ادامه به ممنوعیت های حیطه تنظیم قرار داد ها می پردازیم.
حرمت غرر
از ممنوعیت های مهم در قرارداد های مبادلاتی یا جبرانی”معامله غرری”است این ممنوعیت بر مبنای احادیث معتبر رسول اکرم (ص) مبنای معتبری را با بهره گیری از گفته های پیامبر اکرم (ص) نقل کرده اند که ایشان تجارت غرر را ممنوع اعلام کرده اند غرر در لغت به معنا ی است که فردی نا آگاه دارایی خود را به مخاطره بیاندازد درادبیات فقهی غرر دارای معانی ومفاهیم متعددی است در این باره سه ایده اصلی وجود دارد که باتوجه به اهمیت هریک شرح مختصری از آنها در ذیل ارایه شده است :
اول آنکه،غرر مواردی که دارای تردیدیا عدم قطعیت را شامل می شود،مثل مواردی که در آن معلوم نباشد چیزی اتفاق خواهد افتادیا خیر.تعریف ارائه شده از سوی عابدین دقیقا این مورد را در بر می گیرد:”غرر عدم اطمینان از وجود موضوع مورد فروش است “.دیدگاه دوم بر این عقیده استوار است که غرر فقط موارد ناشناخته و نامعلوم را شامل می شود و موارد دارای تردید را در بر نمی گیرد.این دیدگاه از سوی مکتب ظاهری پذیرفته شده است .بنابراین ،طبق عقیده ابن حزم غرر در فروش ،زمانی اتفاق می افتد که خریدار نمی داند چه چیزی خریده و فروشنده نمی داند چه چیزی فروخته است .دیدگاه سوم ،ترکیبی از دو دیدگاه قبلی است ؛غرر در اینجا هم موارد نا معلوم وهم موارد عدم قطعیت را شامل می شود.مثلابرای این مورد می توان به تعریف سرخسی اشاره کرد که عقیده دارد غرر در جایی اتفاق می افتد که تبعات یک قرارداد معلوم و شناخته شده نیست .اکثر فقها با ایده سوم موافق هستند.غرر یکی از دشوارترین واژه های فقهی از لحاظ فهم ودرک معنا می باشد.
غرر به اعمال و شرایطی در معاملات و مبادلات گفته می شود که دلالت ها و عوارض آنها بر طرفین معامله شناخته شده و آشکار نیست .غرر به اطلاعات نامتقارن بسیار شبیه است .نا آگاهی نسبت به همه دلالت ها و عوارض یک قرارداد ،اصل رضایت داو طلبانه معامله که طبق قوانین اسلامی برای تمامی معاملات و مبادلات شرطی الزامی است را نقض می کند.به همین دلیل تمامی انواع تقلب ،کلاهبرداری و عدم صداقت تحت پوشش ممنوعیت غرر قرار دارد.هدف از این ممنوعیت به حد اقل رساندن امکان سوء تفاهم ها و مناقشه های متعاقب بین طرفین معامله است .
به هر حال فقها غرر را به دو دسته تقسیم می کنند: غرر فاحش (زیاد )و غرر یسیر (اندک ).اولین نوع غرر ممنوع است ،در حالی که نوع دوم جایز است . چون امکان آسیب و زیان هر چند اندک در بسیاری موارد اجتناب نا پذیر است . در بسیاری از موارد،واقعا امکان افشای تمام اطلاعات وجود ندارد و این بدان دلیل نیست که فروشنده می خواهد چیزی را پنهان کند بلکه چنین ابهامی به ماهیت و ذات محصول مربوط است . خریدار باید به فروشنده اعتماد کند . مثلا خریدار خانه ای که در حال حاضر ساخته شده باید در خصوص نوع مصالح به کار رفته در فونداسیون آن به گفته های فروشنده اعتماد کند.بدیهی است که فروشنده نمی تواند برای آشکار کردن مصالح به کار رفته در فونداسیون ،خانه را خراب کند.بنابراین این نوع عدم آگاهی باعث نقض معامله نمی شود.اصل مهم در این گونه موارد آن است که فروشنده به عنوان فردی امین و قابل اعتماد رفتار کند. در صورت اثبات عدم صحت گفته های فروشنده می توان جرائمی به صورت از پیش تعیین شده در نظر گرفت (منوراقبال ،1391).
حرمت میسر(قمار )
اسلام همه نوع قماروبازی های مبتنی بر شانس و اقبال را حرام دانسته است این ممنوعیت در نص صریح قرآن آمده است برای مثال:ای کسانی که ایمان آوردید جز این نیست که تمام نوشیدنی های مست کننده وقماروانصاب ( بت هایی که برای پرستش نصب شده ) وازلام ( پاره چوب هایی که به آن تفال زده می شود )پلید واز کار های شیطان است پس از آن دوری کنید تا رستگار شوید(مائده:90).
عناصر شانس ،ریسک وقرارداد بیمه
به دلیل وجود عنصر بخت و شانس در تمام قراردادهای بیمه ، برخی از علمای اسلام صنعت بیمه را شبیه قمار می دانند که در اسلام ممنوع شناخته شده است . برخی دیگراز صاحب نظران نیز عقیده دارند که عنصر شانس از ماهیت ریسک نشات می گیرد.علاوه بر این آنها بر این باورند که انواع ریسک هایی که فرد در زندگی با آنها مواجه هستند و فعالیت هایی که با عدم اطمینان و ابهامات زندگی و فعالیت های شغلی سرو کار دارند ودر بر گیرنده عناصر شانس و ریسک پذ یری هستند،دارای اهمیت بسیاری است . نه تنها فعالیت های ریسک پذیر ممنوع نشده اند ؛بلکه همان طور که مشهور است ، یکی از ویژگیهای متمایز بانکداری اسلامی ،توزیع ریسک بین سرمایه گذاران و کار آفرینان می باشد
بطور کلی می توان گفت ریسک به سه دسته تقسیم می شود. نوع اول را می توان ریسک کار آفرینی نامید که بخشی از روند طبیعی کسب و کار است .تمامی فعالیت های اقتصادی نوعی عدم اطمینان را در بر دارد که پدید آورنده مخاطرات است .برخی سازمان ها که سازمان های کارآفرین نامیده می شوند،این مخاطرات را می پذیرند.یک کار آفرین سود می برد ودر هنگام مقتضی نیز متحمل زیان می شود. به هر حال این حقیقت که جامعه همواره از افراد کار آفرین بر خوردار است ،شاهد این مدعا می باشد که سود بر زیان غالب است . تمایل افرادبه پذیرش چنین ریسک هایی هیچ گونه زیان اخلاقی به دنبال ندارد؛در حقیقت ،خطر پذیری نیازی است که هر جامعه ای محتاج آن است .طبق یک نظر مرسوم ،مهندسی مالی با فروش ریسک به کسانی که تمایل به دریافت آن در عوض یک بازنده را دارند ؛ ارتباط تنگاتنگی دارد ،ایجاد تمایز بین غرر (که حرام است )و ریسک معامله (که حرام نیست )،برای مهندسان مالی اسلامی اهمیت زیادی دارد.در حقیقت مهندسی مالی را می توان روندی در نظر گرفت که از طریق آن پدیده جهانی ریسک (عدم اطمینان تجاری)به اجزای کوچک ترواجزای منحصر بفردتقسیم می شوند و سپس دارایی های مالی به گونه ای طراحی می شوند که به بهترین شکل با ریسک پذیران خرد و خاص ،هماهنگی داشته باشند.اسلام به طور کلی با ریسک پذیری هیچ گونه مخالفتی ندارد.
نوع دوم ریسک که بخشی از زندگی نیز هست از امکان وقوع بلایای طبیعی نشات می گیرد انسان ها در طول تاریخ همواره به دنبال روش ها وابزار هایی بوده اند تا با بهره گیری از آنها خود را در قبال خسارت های فردی ناشی از این بلایامحافظت کنند. این در واقع ذات وجوهر بیمه است به همین دلیل تقاضای تمهیدات بیمه ای در قبال بلایای طبیعی مجاز شناخته شده است .آنچه برخی متخصصان را به ممنوعیت برخی اشکال بیمه وا می دارد ماهیت غیر اخلاقی بودن انتفاع برخی افراد از مصائب دیگران است،در نتیجه صاحب نظران اسلامی ،بیمه تعاون را ترجیح می دهندکه یک شرکت بیمه اسلامی که اغلب دارای ویژگی های اصلی زیر است :