دانلود پایان نامه ارشد با موضوع معلوم بودن و آیه شریفه

دانلود پایان نامه

رزق طیب
رزق کریم
رزق حسن
که در بین این 4 صفت ، معلوم بودن رزق حلال عام تر از 3 صفت دیگر است به گونه ای که در 3 صفت دیگر نیز نشانه و علامتی از آن دیده می شود و در واقع اوصاف طیب، کریم و حسن زیر مجموعه های از رزق معلوم می باشند و تعلق گرفتن هر یک از این صفات رزق، که به گروه های مختلف از افراد بشر بسته به اعمال و کرداری است که خود افراد آنها را انجام می دهند و نتیجه این اعمال را در قالب ارزاق از خداوند باری تعالی دریافت می کنند. برای روشن شدن این موضوع به شرح و توضیح بیشتر این اوصف در قرآن و تفاسیر می پردازیم.
2-1-3-1- رزق معلوم
یکی از وصف هایی که برای رزق حلال در قرآن به آن اشاره شده است « رزق معلوم» است که گاهی با لفظ «معلوم» و گاهی با الفاظ دیگری چون « مقدر» ، « طالب» به آن اشاره شده است.
آیه ای که مستقیماً در قرآن به رزق «معلوم» اشاره می کند آیه 41 سوره ی صافات می باشد که در این آیه شریفه خداوند می فرماید: « أُوْلَئکَ لهَُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ» ؛ « براى آنان [بندگان مخلص‏] روزى معیّن و ویژه‏اى است،»
اما اینکه تفسیر «رزق معلوم » در این آیه چیست ، علامه طباطبایی و مکارم شیرازی معتقدند این طایفه اراده نمی کنند ، مگر آنچه را که خداوند اراده کرده باشد و هیچ عملی نمی کنند مگر برای خدا و معلوم است کسی که این صفت را دارد ، التذاذش به چیز دیگری است غیر از آن چیز هایی که سایرین بدان ارتزاق می کنند، هر چند که در ضروریات زندگی از خوراکی ها، نوشیدنی ها با سایرین شرکت دارد. با این بیان این نظریه تأیید می شود که جمله « أُوْلَئکَ لهَُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ » اشاره دارد به اینکه در بهشت رزق ایشان که بندگان مخلص خدایند غیر از رزق دیگران است و هیچ شباهتی به رزق دیگران ندارد. معلوم بودن رزق ایشان کنایه است از ممتاز بودن آن.(طباطبایی،ج17،214 و مکارم،ج20، 489). به فرموده امام باقر علیه السلام خدمت گزاران بهشتى آن را مى‏دانند و آن را براى اولیاى خدا قبل از آنکه درخواست کنند مى‏آورند.(حویزی،ج4،1415ق،403)
مرحوم علامه طبرسی نیز نظری مشابه به نظر فوق دارد. ایشان در ذیل تفسیر این آیه می فرماید:
« براى آن جماعت پاکانست روزى معیّن که قرار داده براى آنها تصرّف در آن را و فرمان داد براى ایشان بسبب آن در اوقات آینده و در هر وقتى روزى معلوم مقدّرى سپس آن را تفسیر کرد بآنکه گفت: (فَواکِهُ) و آن جمع فاکهه که بتمام میوه‏هاى تر و خشک گفته میشود که بسبب تصرّف آن متنعّم و مسرور میشوند. »(طبرسی، ج20، 1372ش،479 ).
علاوه بر نظریات فوق ، نظرات دیگری برای تفسیر این آیه آورده شده است که از نظر علامه طباطبایی صحیح و متقن نیستند و برای روشن شدن بیشتر موضوع به نمونه هایی از آن می پردازیم :
مراد از رزق معلوم بندگان مخلص این است که آثار مخصوصی دارد ، از آن جمله این است که قطع ومنع نمی شود، منظره ای زیبا، طعمی لذیذ و بوی خوش دارد و نیز آن تفسیر دیگر که گفته اند مراد این است که : وقت معلومی دارد ، چون که آیه « وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِیها بُکْرَهً وَ عَشِیًّا» (مریم/62) آن را افاده مى‏کند. و نیز آن تفسیر دیگرى که بعضى کرده و گفته‏اند: مراد از رزق معلوم بهشت است.» (طباطبایی،ج17، 205).
در کتب روایی بسیاری علاوه بر اینکه به طور صریح از این رزق با لفظ «معلوم» سخن به میان آورده اند و به طور غیر صریح با عنوان رزق«طالب» و « مقسوم» نیز نام برده شده که با دقت در کاربرد معانی این دو کلمه می توانیم طالب را برابر معلوم قرار دهیم . با توجه به چند روایت این موضوع شفاف تر خواهد شد.
معلوم : « امَامُ سَجَّادُ(علیه السلام) فِی التَّحْمِیدِ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَل: وَ جَعَلَ لِکُلِّ رُوحٍ مِنْهُمْ قُوتاً مَعْلُوماً مَقْسُوماً مِنْ رِزْقِهِ، لَا یَنْقُصُ مَنْ زَادَهُ نَاقِصٌ، وَ لَا یَزِیدُ مَنْ نَقَصَ مِنْهُمْ زَائِدٌ ؛ خدایی که برای هر موجود زنده روزی معین تقسیم فرموده و کسی نمی تواند از آنکه زیاد داده چیزی بکاهد و یا به آنکه کم داده چیزی زیاد کند»(کاشانی، 1380ش، 17-16)
مقسوم : امام علی (علیه السلام) :
آزمندی به دنیا را رها کن و به زندگی طمع مبند. زیرا روزی قسمت شده است و تلاش انسان بی فایده»( ری شهری ، ج5، 2047).
طالب : امام رضا (علیه السلام) : و بدان که روزی دو گونه است : روزی که تو در طلب آنی و روزی که آن طالب توست. پس آن رزقی را که تو می طلبی از طریق حلال دنبال کن ، زیرا از خوردن آن گریزی نداری و اگر حرامش کرده ای خود کرده ای» ( فولادگر، 1382ش، 29)
پس رزق طالب و مقسوم همان رزق معلوم است و بدون رنج است و رزق مطلوب ، همان رزق همراه با رنج اکتساب و همان طور که در روایات پیامبر آمده است در رزقی که مطلوب و مکسوب است، انسان باید مواظب باشد از حلال طلب کند و دنبال حرام نرود و اگر دنبال حرام رفت بالاخره روزی ، همان است و خود آن را حرام کرده است.
جای انکار نیست که بعضی از روزی هاست که چه انسان به دنبال آن برود یا نرود، به سراغ او می آیند و این همان قوت لا یموت است که در کتب بسیاری به آن اشاره