دانلود تحقیق در مورد ادبیات عامه و شخصیت شناس

دانلود پایان نامه

( سُورخُو مُو ، پَاچَه قد ، شیطانَ . آنکه موی قرمز و قد کوتاه دارد ، شیطان است.
surxu mu , pāčəqəd , šeytān.


– آنچه که از این زبانزد مستفاد میگردد بیان شخصیت آدمهای زیرک، مرموز، نوعی هجو و تخریب شخصیت است، و از طرفی نیز در بسیاری از فرهنگها، آدمهای کوتاه قد، فسقلی، بندانگشتی را آدمهای حیله گر و زیرک میپندارند، و در مقابل آدمهای بلند قد را ساده لوح و احمق فرض میکنند.
4-3-3-3 شخصّیت منفی(مفت‏خور)
( تقی کولا ، نقی سر، نقی کولا تقی سر. کلاه تقی به سر نقی،کلاه نقی بر سرتقی .
təqi kulā naqi sər naqi kulā təqi sər.
– بعضی از زبانزدها از نظر ساختاری و فرم این قابلیت را دارا هستند که تبدیل به یک جامعه فعلیه شوند. به این ترتیب در زبانزد مذکور تقی کُولا نقی سر «نَهه» naha می توان فعل (نهه: گذارد) را بر آن افزود.
زبانزدهایی که به صورت جمله دارای فعل باشند(جملات فعلیه) در ادبیات عامه و ادبیات رسمی کشور از مقبولیت خاص برخوردارند و یک نوع پویایی را با خود به همراه دارند، و نشانگر این موضوع است که ادبیات عوام پویا است و تمایل فرهنگ نویسان و پژوهشگران به این کار چه به صورت آگاهانه و یا ناخواسته به همین آگاهی آنان بر میگردد.
اما آنچه که از این زبانزد استنباط میگردد این است که شخص با قرض گرفتن از این و آن گذران زندگی کند، و در واقع نوعی مفت خوری نیز محسوب میگردد واز نظرصنایع بدیعی نوعی صنعت طرد و عکس ، یا طباق و تضاد نیز دارد.
( نَه بیل بَزَه نه پایه ، انگور خُوره بسایه. نه بیل می زند نه چوب، انگور را در سایه میخورد.
nə bil bəza nə pāyə angurə xurə besāyə.
بعضی از زبانزد هستند که از نظر صنایع بدیعی قابل بررسیاند. این زبانزد از نظر اوزان عروضی دارای وزن و قافیه است واز نظر زیباشناختی مفهوم دل انگیزی را به شنونده انتقال میدهد. اما آنچه که این زبانزد میگوید بیان شخصیت آدمهای تنبل و تن پرور است. منتظره فرصتی هستند که بدون این که کار و تلاشی انجام دهند از دسترنج دیگران استفاده نمایند. به همین سبک وسیاق زبانزد دیگری مثل: نه چک بَزیم ، نه چانه، عروس بَمَا بخُونَه. (بدون هیچ گونه بگوی و مگویی عروس را به خانه آوردیم.)
4-3-3-4 شخصّیت منفی (بیقیدیغریزی)
( مورغانه دوز، شاه دوز بَه تخم مرغ دزده شاه دزد میشود.
murqānə duz šā duz bə.
– بعضی از زبانزدها همچنان که در تحلیلهای پیشین بدان اشاره گردید، خود قصه گونهاند و یا اشاره به قصه و داستانی دارد. این زبانزد نیز اشاره به داستانی دارد که در گذشتههای دور اتفاق افتاده است، و به عنوان یک پند و عبرت برای دیگران باقی ماند. ماجرا از این قرار بود که مادری با بچهاش بر روی زمین خدا زندگی میکردند. روزی از روزها، بچه تخم مرغی را که از خانه همسایه دزدیده بود به خانه آورد. مادر با دیدن تخم مرغ بسیار پسر را نواخت، پسربچه پیش خود فکر میکرد که لاُبد کار خوبی انجام داده است .
پسر همچنان به کار خلاف خود ادامه میداد، و هر روز چیز جدیدی به خانه میآورد تا این که روزی به ارتکاب دزدی از مال شاه، دستگیر و به زندان افتاد، و محکوم به اعدام گردید.
روز اعدام فرا رسید به پسر بچه گفتند، اگر چنانچه آرزوی داری میتوانی بگویی تا برآورده گردد. پسر بچّه گفت، من میخواهم برای آخرین بار مادرم را ببینم و از او خداحافظی کنم. دستور دادند ،مادرش را به نزد وی آورند. پسر بچّه رو به مادرش کرد و گفت، مادرم، در طول سالهای متمادی زحمت زیادی برایم کشیدی میخواهم که زبانت را بیرون بیآوری تا من آن را ببوسم. مادر در مقابل فرزند قرارگرفت، در حالی که زبانش را بیرون آورده بود فرزند به او نزدیک شد و بلافاصله زبان مادرش را به دندان گرفت و به زمین انداخت و گفت، این سزای آن راهنمایی که تو کردی! اگر روز اول که من دزدی کرده بودم مرا نصیحت میکردی عواقب کارم این نمیشد.
– آنچه که این زبانزد در خود نهفته دارد این است که شیرینی و حلاوت مال مفت آدمی را گمراه و به ناکجا آباد میکشاند.
( قُرآنَا، بُوفُوروختَه، دی یاره، بیهِه. قرآن را فروخت با پولش دف خرید.
qurānə bofruxtə diyārə bihe.
– این زبانزد به نوعی پایبند بودن به عقاید واصول اشاره دارد .این که آدمها تا چه اندازه ضوابط و قید و بندهای دینی را رعایت میکنند، و به آن ارج میگذارند. آیا در این راه اگر هم گناهی مرتکب شوند از منظر ادبیات عوام تا چه اندازه مذموم و ناپسند است ؟ و آیا اصلاً کار خلاف از نظر مردم عامه پسندیده است؟ یا این که آیا آنها به صورت ناخودآگاه برخی از خلافها را تجویز میکنند؟ شاید پاسخ همه اینها را زمانی میتوان جست وجو کرد که، آدمها به نحوی در اضطرار باشند، یا به دیگر سخن سرنوشت محتوم بشری این چنین است.
اغلب زبانزدهای این مبحث جزئی و مختصرند، به گونهای هم سعی دارند که صفتی اعم از خوب و یا بد شخصرا بیان نمایند. دراین راستا مبرهن است که، صرفه جویی در واژهها نه تنها به ارائه معنائی لطمهای وارد نمیکند، بلکه موجب شیوایی ورسایی آن نیز میگردد، وکلام را موثرتر مینماید. در بحث شخصیت شناسی ما میتوانیم دو دیدگاه را مورد بحث و بررسی و تحلیل قرار دهیم: