تحقیق رایگان با موضوع نکات ادبی و میانه

دانلود پایان نامه

نکات ادبی: در این بیت تلمیح به خطبه 189 نهج‌البلاغه صورت گرفته است؛ علی علیهالسلام می‌فرمود: «أیُّها النّاسُ سَلونِی قبلَ أنْ تَفقِدونی …»


شرح: قال علی علیه‌السلام: «سلونی قَبْلَ أن تَفقِدونی»(خوارزمی، بیتا: 47). هم‌چنین در خطبهی 189 نهج‌البلاغه میفرماید: «أیُّها النّاسُ سَلونِی قبلَ أنْ تَفقِدونی ، فَلأنا بِطُرُقِ السَّماءأعلَمُ مِنِّی بطُرُقِ الأرضِ: ای مردم! پیش از آن‌که مرا نیابید، آن‌چه میخواهید از من بپرسید که من راههای آسمان را بهتر از راههای زمین میشناسم» (دشتی، 1384: 265).
همچنین میفرمود: «از من بپرسید، به‌خدا سوگند! دربارهی چیزی از من نمیپرسید مگر این‌که شما را از آن آگاه میکنم. از من دربارهی کتاب خدا بپرسید، به‌خدا سوگند! آیهای نیست، جز این‌که من می‌دانم که در شب نازل شده یا در روز و در دشت نازل گردیده یا در کوه»(طبری، 1428 :400).
126- عَلَّمَ (جِبرِیلَ) الجَوابَ مُذ أَتَی
لَهُ النِّدَا مِنَ الجَلیلِ مَنْ أَنَا
ترجمه: آنگاه که در ابتدای خلقت خداوند از جبرئیل امین پرسید که «من کیستم؟» علی علیهالسلام بود که پاسخ آن را به جبرئیل آموخت.
شرح: روزی جبرئیل بر پیامبر (ص) وارد شد. بعد از مدتی علی (ع) بر پیامبر (ص) وارد شد و جبرئیل مقابل امیرالمؤمنین (ع) قیام کرد و پیامبر (ص) به جبرئیل فرمود:‌ «تو با این مقام در برابر جوانی بر می‌خیزی؟» جبرئیل گفت:‌ «او حق تعلیم بر عهده من دارد؛ وقتی خدا مرا خلق کرد، از من سؤال فرمود:”تو چه کسی هستی و اسمت چیست ؟ من چه کسی هستم ونام من چیست ؟” من در جواب سرگردان بودم و این جوان در عالم نور حاضر شد و به من جواب را آموخت. او به من گفت:‌ “به خدا بگو تو ربّ جلیل هستی و نام تو جمیل  است و من عبد ذلیل هستم و نامم جبرئیل است.”»(البرسی، بی‌تا: 77 با تلخیص).
و مولانا چه خوش سروده:
تا صورت پیوند جهان بود علی بود
 تا نقش زمین بود و زمان بود علی بود
      
127- جَلا ظَلامَ الغَیِّ نورُ رُشدِهِ
وَ اللَّیلُ یَجلُوهُ الصَّباحُ إِنْ أَضَا
مفردات: جَلا -جَلاءاً : کَشَفَ: آشکار کرد، کنار زد
ترجمه: هم‌چون طلوع صبح که شب تاریک را کنار میزند و همه جا را روشن میکند، نور هدایتش تیرگی‌های ضلالت و گمراهی را محو و نابودکرد.
نکات ادبی: بین«ظلام» و «نور» و بین «الغی» و «رشد» طباق وجود دارد.
128- وَ لَم یَکُنْ یَزدادُ فِی یَقینِهِ
إِنْ یَکشِفِ اللهُ لِعَینِهِ الغِطا
مفردات: الغِطاء: السِّتر: پوشش، پرده
ترجمه: اگر خداوند حجاب‌ها را از برابر دیدگانش کنار بزند، ایمان و یقینش فزونی نمیگیرد (چون علی علیه‌السلام از همان ابتدا آخرین درجه‌ی ایمان و یقین را دارا بود).
نکات ادبی: در این بیت آرایه‌ی تلمیح به کار رفته و در آن به این حدیث حضرت علی اشاره شده است: «لَو کُشفَ الغطاء ما ازدَدتُ یقیناً»
شرح: علی علیه‌السلام فرمود: «لَوْ کُشِفَ…: اگر پردههای غیب کنار زده شوند، بر یقین من افزوده نمیشود».
حالِ کونین شد عیان بر من
به یقین آن‌چنان که میباید
گر حجاب از میانه برخیزد