تحقیق رایگان با موضوع نکات ادبی و داستان

دانلود پایان نامه

159- (فَآصِفٌ) قبلَ ارْتِدادِ الطَّرفِ مِن
صَنعا أَتَی بِعرشِ (بلقَیسَ) سَبَا
ترجمه: چرا که «آصف بَرخیا» نیز توانست در چشم بهم‌زدنی تخت «بلقیس»، ملکه‌ی سبا را از کشور صنعا به نزد حضرت «سلیمان» (در بیت المقدس) بیاورد.
شرح: این بیت به داستان سلیمان (ع) و بلقیس، ملکه‌ی سبا و ماجرای آوردن تخت بلقیس به نزد سلیمان، توسط آصف بن برخیا اشاره میکند. در آیهی40 سورهی نمل آمده: «قالَ الَّذِی عندَهُ عِلمٌ مِن الکتابِ أنا آتیکَ بِه قبلَ أنْ یَرتَدَّ إلیکَ طَرفُکَ: آن کس که به علم کتاب الهی دانا بود، گفت: من پیش از آن‌که چشم به هم زنی تخت را بدین جا آرم.» در این‌که این شخص که بوده و این قدرت عجیب را از کجا آورده و منظور از علم کتاب چیست؟ مفسران گفتگو بسیار کردهاند. غالباً در تواریخ نام او را «آصف بن برخیا» نوشتهاند و میگویند: وزیر سلیمان و خواهر زادهی او بوده است و منظور از «علم کتاب» برخی معتقدند آگاهی بر کتب آسمانی و بعضی احتمال دادهاند، منظور «لوح محفوظ» و بسیاری از مفسران گفتهاند: آگاهی از «اسم اعظم الهی» بوده که به او چنین قدرت خارق‌العاده‌ای بخشیده است» (مکارم شیرازی، 1385: 15/ 498-499 با تلخیص).
160- فَهَْْوَ کَمثلِ الشَّمسِ فِی أفلاکِها
وَ نورُها یَملَأُ أَجواءَ الفَلا
مفردات: الفَلا: الصحراء الواسعه: بیابان وسیع (در این‌جا کنایه از زمین است.)
ترجمه: او هم‌چون خورشید در آسمان است که نور آن زمین و زمینیان را بهره‌مند می‌سازد (یعنی
همان‌طور که خورشید در آسمان، زمینیان را از نور و حرارت خود بهره‌مندمیسازد، مردم نیزاز برکات
و عنایات علی (ع) در هر زمانی کسب فیض می‌کنند).
شرح: رسول خدا (ص) فرمود: «علی (ع) در آسمان هفتم، هم‌چون خورشید در روز و ماه در شب بر روی زمین است» (بحرانی، 2005 :393، به نقل از امالی صدوق ص 17 مجلس 2 حدیث 7).
2-8 حادثه‌ی ردّ الشمس (برگردانده شدن خورشید برای علی «ع»)
161- قَد کَلَّمتْهُ الشَّمسُ فِی أَفلاکِها
سَبعاً وَ فِی مَنزِلهِ النَّجمُ هَوَی
مفردات: هَوَی ــ ِ هُویّاً: سَقَطَ: سقوط کرد، افتاد
ترجمه: مقام و جایگاه او تا بدان‌جا است که خورشید هفت آسمان با او سخن گفته و ستاره بر (بام) خانه‌اش فرودآمده است.
نکات ادبی: بین واژه‌های: «الشمس »، «أفلاک» و «النجم» مراعات النظیر وجود دارد.
شرح: این بیت به دو مورد از کرامات امام (ع) اشاره می‌کند. درباره‌ی مصراع اول نقل شده: روزی رسول خدا به حضرت علی فرمود: «ای أباالحسن! با خورشید حرف بزن چرا که خورشید با تو سخن میگوید.» علی (ع) به خورشید فرمود: «سلام بر تو ای بنده‌ی صالح و مطیع خداوند!» خورشید گفت: «سلام بر تو ای امیر مؤمنان و امام متقین و ای پیشوای نیکوکاران! تو و شیعیان تو در بهشت می‌باشند… .» پس از آن علی (ع) در حالی که اشک میریخت سر به سجده گذاشت. پیامبر (ص) فرمود: ای برادر و ای دوست من! سرت را بلند کن که خداوند به واسطهی تو به اهل آسمان مباهات میکند.(خوارزمی، بی‌تا : 64 با تلخیص).
مصراع دوم : هنگامی که رسول خدا [در اواخر عمر مبارکش] بیمار شد، اهل بیت و یارانش گرد او جمع شدند و گفتند: «ای رسول خدا! اگر برای شما اتفاقی بیفتد، بعد از شما چه کسی جانشین شماست؟» پیامبر (ص) به آنها پاسخی نداد. این قضیه سه روز تکرار شد، تا این‌که رسول خدا (ص) فرمود: «هرگاه فردا ستارهای در خانه‌ی‌ یکی از اصحاب من فرود آمد، او جانشین و برپا دارندهی امر من است.» روز چهارم همه در خانههای خود نشستند و منتظر ماندند تا این‌که ستارهای بسیار درخشان از آسمان فرود آمد و بر بام خانهی علی (ع) فرو افتاد. اصحاب ناراحت و پریشان شدند و گفتند: «به‌خدا سوگند این مرد گمراه شده و به میل و خواست خود و به نفع پسر عمویش سخن می‌گوید.» در این حال خداوند آیات اولیه‌ی سورهی نجم را بر پیامبر نازل فرمود: «وَ النَّجمِ إذا هَوَی، ما ضَلَّ صاحبُکُم و ما غَوَی …»(ابن شهرآشوب، بی‌تا: 3/ 10).
162- مَولًی لَهُ رُدَّتْ بَراحُ بعدَ ما
کادَت تَلوحُ لِلوَرَی شُهْبُ السَّما
مفردات: البَراح: اسم الشَّمس: از نام‌های خورشید
ترجمه: او آقا و سروری است که بعد از این‌که شب فرا رسید و ستارگان آسمان برای مردم آشکار شدند، خورشید (به اذن خداوند) برای او برگردانده شد.
163- وَ قامَ فِی أصحابهِ مُصَلِّیاً
بِهِم صَلَوهَ العَصرِ مِن بعدِ العِشا