تحقیق رایگان با موضوع نکات ادبی و خانواده

دانلود پایان نامه

145- حَتَّی أَتَت فِیهِ وفِی عِترتِهِ
مَدحاً مِن المَولَی الجَلیلِ «هَل أَتَی»
ترجمه: تا آن‌جا که به‌خاطر این ایثار و بخشش، خداوند بلندمرتبه در شأن او و خانوادهاش سوره‌ی «هل أتی» (انسان)را نازل فرمود.
شرح: این بیت به داستان مشهور بخشش علی علیه‌السلام و خانوادهی ایشان اشاره دارد که به طور خلاصه از کتاب دانشنامهی علی(ع) نقل میشود: ابن عباس دربارهی شأن نزول سورهی« هلأتی» یا « انسان» یا «دهر» روایت کرده که: امام حسن و امام حسین علیهما السلام بیمار شدند و علی علیه السلام و حضرت فاطمه نذر کردند که در صورت بهبودی آن‌ها سه روز روزه بگیرند. روز اول هنگام افطار مسکینی بر در خانهی آن‌ها آمد و غذایشان را به او بخشیدند، روز دوم یتیمی آمد و غذای افطار را به او بخشیدند و روز سوم به اسیری بخشیدند. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به نزد آن‌ها رفت و شدت گرسنگی آن‌ها را دید. آن گاه خداوند آیه‌ی 8 و 9 سوره‌ی انسان یا «هل أتی» را در شأن آن‌ها نازل کرد: «یُوفُونَ بِالنَّذرِ وَ یَخافونَ یَوماًکانَ شرُّهُ مُستطیراً وَ یُطعِمونَ الطَعامَ عَلَی حُبِّهِ مِسکیناً و یَتیماً وَ أسیراً»(رشاد، 1385: 10/ 105-106 با تلخیص).
نمود مدح علی را به هل أتی رحمان
که کرد از سر اخلاص، نان خود ایثار
(قمی، 1382: 1/ 230)
146- لَم تُرسِلِ السَّماءُ یوماً قَطرَها
لَولَم یَطَأ بِنَعلِهِ هامَ السَّما
مفردات: وَطَأــَ وَطأً: داسَ، دخَل: گام نهاد / الهام: رأسُ کُلّ شَیء: سر، فرق، تارک
ترجمه: اگر او بر تارک آسمان گام نمی‌نهاد، آسمان قطرهای باران فرو نمیفرستاد .
نکات ادبی: در بیت رد العجز علی الصدر وجود دارد (واژه‌ی السماء).
147- لَم یَحکِهِ البَحرُ وَ لا الغَیثُ نَدیً
إِمّا طَمَی ذاکَ و ذا إِمَّا هَمَی
مفردات: حَکَی ــِ هُ حکایهً: شابَهَه: شبیه اوشد / طَمَی ــُ طُمُوّاً البحر: إمتَلَأ: پرشد/ هَمَی ــِ هَمیاً الماء: سالَ: آب روان شد.
ترجمه: نه دریا می‌تواند در بخشندگی مانند او باشد و نه باران، هرچند که دریا مواج و سرشار باشد و باران همواره فرو ریزد.
نکات ادبی: بین «طَمی» و «هَمی» جناس لاحق وجود دارد .
148- شَتّانَ ما بَینَ أُجاجٍ آجِنٍ
و بََینَ عَذبٍ سائغٍ یُروِی الظِّما
مفردات: الأجاج: المِلح المُرّ: شور و تلخ / الآجِن: الماءُ الآجِن: الماء المُتغَیِّر اللَّون و الطَّعم: آب بد رنگ و بد طعم / ماء العَذب: الطِّیب: گوارا، خوش / السایغ: العذب: گوارا / الظِّماء: ج الظَّمآن: العَطشان: تشنه
ترجمه: چقدر فرق است میان آب تلخ، تیره و بدطعم و آب شیرین و گوارایی که انسان تشنه را سیراب می‌کند.
نکات ادبی: این بیت تلمیحی است به آیه‌ی‌ 12 سوره‌ی فاطر که می‌فرماید: «وَ مایَستَوِی البَحرانِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ سائِغٌ شَرابُهُ وَ هذا مِلحٌ أجاجٌ…».
2-7 معجزات و کرامات آن بزرگوار
149- مَن جاءَ مِن«طَیبَهَ» فِی ساعتِهِ
لِغسلِ«سَلمانَ» علَی بُعدِ المَدَی