تحقیق رایگان با موضوع نکات ادبی و خانه داری

دانلود پایان نامه

لَفَجَّرَها بِالمُترَعاتِ الزَّواخِرِ


نکات ادبی: در بیت (واژه صفا) رد العجز علی الصدر وجود دارد.
141- مَن آثَرَ (المِقدادَ) فِی دینارِهِ
وَ کانَ فِی خَصاصَهٍ عَلَی الطِّوَی
مفردات: آثَرَ: أکرَمَ: اکرام کرد، برگزید، ایثار کرد / الخَصاصَه: الفقر و الحاجه / الطِّوَی: الجُوع : گرسنگی
ترجمه: او همان کسی است که با تنها دیناری که داشت، مقداد را بر خود مقدم داشت، هرچند که خود وخانواده‌اش به شدت بدان نیاز داشتند.
شرح: در بحار الانوار روایت شده: روزی حضرت علی گرسنه بود و از فاطمه (س) غذایی خواست آن حضرت فرمود: چیزی در خانه نداریم . بنابراین امام از خانه خارج شد و از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم یک دینار قرض گرفت و رفت تا با آن چیزی بخرد. در راه مقداد را دید . مقداد از ایشان کمک خواست و امام نیز یک دینار را به او بخشید. پس از این ماجرا امام به مسجد رفت . بعد از نماز پیامبر به امام علی فرمود: «ای علی! آیا چیزی در خانه داری که مرا با آن مهمان کنی؟» علی (ع) سرش را پایین انداخت و از شرم چیزی نگفت. در حقیقت خداوند به پیامبر وحی کرده بود که آن شب شام را در خانه‌ی حضرت علی تناول کند . بنابراین با هم به خانه‌ی علی و فاطمه رفتند. فاطمه سلام‌الله‌علیها در حال خواندن نماز بود و پشت سرش ظرفی بود که از آن بوی خوشی به مشام می‌رسید. حضرت فاطمه ظرف را مقابل آن‌ها گذاشت و فرمود: «این فضل و روزی خداوند است.» پیامبر دست بر شانه‌ی حضرت علی گذاشت و گفت: «ای علی! این به جای دیناری است که تو بخشیدی.» (مجلسی، 1403: 41/ 30 با تلخیص).
در ارتباط با مفهوم این بیت روایت دیگری نیز در همین کتاب نقل شده است: روزی مردی نزد پیامبر [در مسجد] آمد و از گرسنگی شکایت کرد. پیامبر به اصحابش فرمود: «چه کسی امشب از این مرد پذیرایی می‌کند؟» علی علیه‌السلام فرمود: «من ای رسول خدا!» سپس امام آن مرد را به خانه آورد و به حضرت فاطمه فرمود: «در خانه چه غذایی داریم؟» آن حضرت فرمود: «تنها به اندازه‌ی بچه‌ها غذا در خانه داریم ولی مهمانمان را ترجیح می‌دهیم.» امام فرمود: بچه‌ها را بخوابان و چراغ را خاموش کن. هنگامی که بر سر سفره نشستند، حضرت علی و فاطمه وانمود کردند که غذا می‌خورند. بعد از خوردن شام چراغ را روشن کردند و ظرف را به فضل خداوند پر از طعام یافتند. علی (ع) نماز صبح روز بعد را با پیامبر خواند. بعد از نماز رسول خدا نگاهی به علی انداخت و به شدت گریست و فرمود: «ای علی! خداوند از کار دیشب شما بسیار خشنود و شگفت زده شد و آیه‌ی 9 سوره‌ی حشر را در شأن شما نازل کرد: «و یُؤثِرونَ عَلَی أنفُسِهم وَ لَوکانَ بِهِم خَصاصَهٌ وَ مَن یُوقَ شُحَّ نَفسِه فَاولئِکَ هُم المُفلِحونَ» (مجلسی، 1403: 41/ 28 با تلخیص).
142- مَن جادَ بِـ«الخاتمِ» وَ هْوَ راکِعٌ
یومَ أَتَی السّائِلُ مَعدومَ الثَرَا
مفردات: جادَــُ جُوداً: أعطَی: بخشید / السائل: ذوحاجه: نیازمند / الثَراء: کثرهُ المال: ثروت
ترجمه: او کسی است که انگشترش را در حال رکوع به فقیر بینوایی که نزدش آمده بود، بخشید.
شرح: از «ابوذر غفاری» نقل شده: «ظهر یکی از روزها من همراه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در مسجد نماز میخواندم. فقیری وارد مسجد شد و چیزی درخواست نمود ولی کسی به او چیزی نبخشید، مرد فقیر دستانش را بالا برد و گفت: خدایا من به مسجد پیامبرت آمدم ولی کسی چیزی به من نبخشید. در این هنگام علی علیه‌السلام که در حال رکوع بود، به انگشت دست راستش که درآن انگشتری بود، اشاره نمود و مرد فقیر آن را گرفت، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که این صحنه را مشاهده نمود، دستانش را بالا برد و فرمود: «پروردگارا! من پیامبر و برگزیدهی تو هستم به من شرح صدر (بردباری) عطا فرما و کارم را آسان کن و علی را که از خاندان من است، وزیر من قرار بده و پشتم را به وسیلهی او محکم گردان.» ابوذر میگوید: پیامبر دعایش را به پایان نبرده بود که جبرئیل نازل شد و آیهی «إنَّماولیُّکُم اللَّهُ وَ رَسُولُه‌ وَالذینَ آمَنُوا الّذینَ یُقیمونَ الصَّلوه وَیُؤتُونَ الزَّکوه وَهُم راکِعونَ»را بر پیامبر نازل کرد. (شبلنجی، بیتا: 160).
شهریار، شاعر توانای معاصر در رابطه با این روایت چه زیبا سروده:
برو ای گدای مسکین درخانهی علی زن
که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را
(قربانی اردبیلی، 1370: 344)
143- أَغنَاهُ بعدَ فَقرِهِ وَ إِنَّما
خیرُ العَطا ما أَورَثَ المَرءَ غَنا
علی علیهالسلام آن مرد فقیر را بینیاز کرد، و بهترین بخشش آن است که فقیر را بینیاز و توانگر کند.
نکات ادبی: بین دو واژه‌ی «فقر» و «غنا» طباق وجود دارد .
144- مَن أَطعَمَ المسکینَ و الیتیمَ
وَ الأَسیرَ غِبّاً حینَ بِالنَّذرِ وَفَی
مفردات: الغِبّ: هِی الّتِی تنوبُ یوماً بعدَ یومٍ: روز در میان، پشت سرهم
ترجمه: او همان کسی است که به خاطر ادا شدن نذرش، (همراه خانواده‌اش) سه روز پیاپی روزه گرفت و افطارش را در این سه روز به فقیر، یتیم و اسیر بخشید .