تحقیق رایگان با موضوع جنگ جهانی دوم و شاعران معاصر

دانلود پایان نامه

مِنهُم وَ لَم یُحمَ الذِّمارُ
(الصالحی، 1341: 268 با تلخیص)


1-6 آثار و تألیفات او
شیخ محمد علی یعقوبی نه تنها با زبان و گفتار خویش [بر روی منابر حسینی] به تبلیغ دین اسلام همت گماشت، بلکه با قلم خود نیز خدمات شایان توجهی را در عرصهی تاریخ ادبیات عرب عرضه نمود. او آثار ارزشمند فراوانی را از خود به یادگار گذاشت:
الف) در رأس آن‌ها مجموعهی دفتر شعری به‌نام «الذخائر» است که مشتمل بر پنجاه قصیده و قطعه می‌باشد که همهی آن‌ها در مدح و رثای اهل بیت علیهم السلام است و در سال 1369ه.ق. چاپ شده است و شاعر وصیت نموده که این دیوان همراه او در قبرش باشد.
ب) مجموعهی شعری «بابلیات» که شامل سه بخش میباشد و جزء سوم آن دو قسمت دارد و در سال 1372 ه.ق. به چاپ رسیده است.
ج) «المقصوره العلیه فی السیره العلویه» که قصیدهای است شامل 450 بیت در سیرهی امام علی بن ابی‌طالب (ع) و در سال 1344 ه.ق. چاپ شده است.
د) «عنوان المصائب» دربارهی شهادت امام علی که در سال 1347 ه.ق. چاپ شد.
ه) «دیوان شعر» وی که حاوی اشعاری است که در طول چهل سال سروده و در سال 1376 ه. ق. چاپ شد و سرشار از اشعار میهنی و وجدانی و اسناد تاریخی است که ده قصیدهی آن دربارهی فلسطین، قسمتی دربارهی مراسم و جشنهای انجمن «الرابطه الأدبیه» و بقیه دربارهی مناسبتهای مختلف است. او همچنین ده قصیده دربارهی مبارزاتش در مغرب عربی [مراکش] دارد، که مهمترین آن‌ها قصیدهی «جهاد المغرب» است. علاوه بر این آثار، او بیش از چهل سال و در زمانی که عراق در سال 1941 م. به وسیلهی ارتش انگلیس در جنگ جهانی دوم اشغال شده بود با قلم، زبان ومبارزاتش در راه استقلال و آزادی سرزمین تلاش کرد. (شبر،1400: 10/195).
یعقوبی علاوه بر آن‌چه گفته شد، تدوین و تحقیق و انتشار دیوانهای بسیاری از شاعران را نیز به عهده داشت، از جمله: «الجعفریات، دیوان شعر جعفر قزوینی (1950م)، دیوان شیخ عبدالحسین شکر (1955م)، دیوان شیخ عباس ملاعلی (1955م)، دیوان پدرش شیخ یعقوب (1962م)، دیوان شیخ محمد حسن ابوالمحاسن (1964م)…» (میربصری،1415: 1/ 228).
1-7 معرفی مقصوره‌ی یعقوبی
1-7-1 آشنایی با بخش‌های اصلی مقصوره
این مقصوره یکی از چکامههای زیبای ادبیات عرب در شرح فضایل و مناقب مولای متقیان امام علی علیه‌السلام است که 450 بیت دارد و در بحر «رجز»، با وزن «مستفعلن مستفعلن مستفعلن» سروده شده است و نام‌گذاری آن با عنوان «مقصوره» به این دلیل است که حرف رَوی آن «الف» است. به عبارتی تمام ابیات آن به الف مقصوره ختم شده است. محمد علی یعقوبی در این قصیده اعتقادات شیعی وارادت خالصانهی خود را نسبت به حضرت علی و اهل بیت(ع) به بهترین وجه به تصویر کشیده و با سرودن آن نام خود را در ادبیات متعهد جاودانه نموده است. این قصیده دارای چند بخش اصلی است:
الف) تغزل: که 54 بیت آن قصیده را شامل میشود و شاعر به شیوهی شاعران قدیم، در آن از معشوق و درد جدایی، نکوهش نکوهشگران و شوق وصال سخن میگوید.
ب) تخلص: شاعر به وسیلهی این بیت قسمت تغزل را پایان داده و وارد بدنهی اصلی قصیده میشود. این بیت یعنی بیت پنجاه و چهارم، توانایی شاعر را نشان میدهد زیرا او با مهارت و زیبایی تغزل را پایان داده و وارد قسمت اصلی قصیده میشود. از سوی دیگر، تخلص یک بیتی از ایجاز بیشتری برخوردار و بیانگر مهارت و دانش شاعر است.
ج) پیکرهی اصلی قصیده: طولانیترین و مهمترین قسمت آن است و خود شامل بخشهای متعددی است که فهرست‌وار به برخی از آن‌ها اشاره میگردد: بیان فضایل و ویژگیهای علی(ع)، ازدواج ایشان با حضرت فاطمه(س)، بیان علوم ودانشهای حضرت علی، معرفی معجزات و کرامات ایشان، خلقت و تولد ایشان، شرح جنگ‌های مختلفی که آن حضرت شرکت کرد و سرانجام ابیاتی دربارهی شهادت آن بزرگوار.
د) شاعر قسمتی از قصیده را نیز به فرزندان آن حضرت، امام حسن وامام حسین علیهما السلام و رنجهایی که آن بزرگواران در راه حفظ اسلام کشیدند، اختصاص داده است.
هـ) در قسمت بعد شاعر ابیاتی را در توسل به علی(ع) و ائمهی اطهار سروده است.
و) بخش پایانی قصیده، شریطه و دعا نام دارد و شاعر قصیدهی خودرا به مولایش تقدیم میکند و آرزو دارد که این قصیده وسیله و ره‌توشهای برای آمرزش او در روز قیامت باشد.
1-7-2 ویژگیهای ادبی مقصوره
پس از مختصر آشنایی با مقصوره‌ی یعقوبی، لازم است کمی با ویژگیهای ادبی آن آشنا شویم:
1- 7-2-1روی آوردن به تشبیب یا نسیب
شیخ محمد علی یعقوبی از معدود شاعران معاصری است که به تقلید از سبک شاعران جاهلی در ابتدای مقصوره‌ی خود به تشبیب و نسیب روی میآورد و مانند آن‌ها از عشق محبوب و غم فراق و امید وصال و … سخن می‌گوید. شاعر بیش از 50 بیت از این قصیده را به نسیب اختصاص داده است.
1-7-2-2 بیان حقایق تاریخی
مرحوم یعقوبی در این قصیده تنها حقایق تاریخی را به نظم در آورده است. بدون اینکه کمترین تحریف یا خیال‌پردازی را در آن دخیل سازد. درواقع باید بگوییم این مقصوره تنها نظم متون تاریخی و سیره‌ی امام علی است. به عبارتی، مقصورهی مرحوم یعقوبی، تاریخنامه یا دانشنامهای منظوم دربارهی مولای متقیان است. شاعر در این قصیده زندگی امام علی را از ولادت تا شهادت به تصویر کشیده و بسیاری از وقایع و جنگهای آن حضرت را در آن گنجانده است.