تحقیق رایگان با موضوع استعاره و مجاز و تاریخ اسلام

دانلود پایان نامه

1-7-2-3 استفاده از احادیث، روایات و آیات قرآنی
بسیاری از ابیات این مقصوره که در ستایش و بیان فضایل آن حضرت آمده، هرکدام بر حدیث و روایتی دلالت دارد، همان‌طور که شاعر در ابیات زیادی، آیاتی از قرآن را که در شأن حضرت علی نازل شده، تضمین نموده است. بیش از صد بیت از این مقصوره برگرفته از احادیث وروایات است، به‌عنوان مثال این بیت به حدیث مشهور «سفینه» اشاره دارد:
سَفینهُ النَّجاهِ مَن یَرکَبْ بِها
فَقَد نَجا وَ مَن یَحِدْ عَنها هَوَی
و یا این بیت که به حدیث «منزلت» پرداخته: است:
وَکانَ رِدْءاً لِلرَّسولِ مِثلَما
وَ کانَ رِدْءاً لِلرَّسولِ مِثلَما
قَد کانَ (هارون) لِموسَی قَبلَ ذَا
در بیش از بیست بیت نیز تلمیح یا اقتباس از آیات قرآن صورت گرفته است مانند مصراع دوم این بیت که از آیه‌ی 8 سوره‌ی صف اقتباس شده است:
ثُمَّ اسْتَباحَ سَبَّهُ مُحاوِلاٌ
إِطفاءَ نورِ اللهِ وَ اللهُ أَبَی
1-7-2-4 استفاده از ضرب المثل
یکی دیگر ویژگی‌های این مقصوره بکارگیری ضرب‌المثل است. یعقوبی در لابهلای ابیات برای تفهیم بهتر مقصود خویش، از ضرب‌المثل بهره می‌جوید. برای نمونه می‌توان به بیت زیر اشاره نمود:
وَ النّاسُ فِی طَخْیاءَ فِیها ارْتَطَمُوا
بِالجَهلِ «حَتَّی بَلَغَ السَّیلُ الزُّبَی»
1-7-2-5 استفاده ازآرایه‌های ادبی
یکی دیگر از مشخصههای شعری یعقوبی به کار بردن آرایههای ادبی است. وی به فنون بلاغت و آرایههای ادبی آشنایی کامل داشت. به نظر می‌رسد که شاعر در این مقصوره از آرایههای لفظی به وفور استفاده نموده است. بیشترین صنایع لفظی بکار رفته در آن به ترتیب؛ جناس، رد العجز علی الصدر، تضمین، تلمیح، مراعات النظیر، ارسال المثل، عکس و گاهی نیز توریه است. مانند بیت مطلع مقصوره:
صَبا لِنُعمانََ و أَیَّامِ الصِّبا
صَبٌّ إِذَا مَا هَبَّتِ الرِّیحُ صَبا
هم‌چنین از فن بیان، مانند انواع تشبیه، استعاره و مجاز در جای خود استفاده شده است:
ما لاحَ تَحتَ النَّقعِ إِلّا خِلتَهُ
شمساً بَدَت فِی جُنحِ لَیلٍ قَد دَجا
آن‌چه گفته شد نشان‌دهنده‌ی اطلاعات شگرف و احاطه‌ی وسیع شاعر بر تاریخ اسلام و سیره‌ی ائمه‌ی اطهار علیهم‌السلام است. مرحوم یعقوبی، این آگاهی و حافظهی بسیار قوی را با هوشیاری، دقت نظر و شناخت عمیق از ادبیات کلاسیک آمیخته و در قالبی ساده وروان ودر عین حال محکم و متین به بیان موضوع پرداخته است. ساختار کلام در این اثر بسیار ساده وروشن است، تشبیهها و استعارهها قابل درکند و نیاز به تشریح و توضیح زیادی ندارند و درخدمت اصل کلام قرار گرفتهاند و نه فقط برای آرایش کلام بلکه برای روشن کردن ذهن خواننده است. به‌طور کلی میتوان گفت: این مقصورهی شریفه، اثری است، هنرمندانه، متعهدانه و مؤمنانه که عشق، اخلاص و ارادت سرایندهی آن را نسبت به امام و مقتدای خویش نشان میدهد.
1-8 مقصورهی یعقوبی از منظر بزرگان
جایگاه ارزشمند این قصیده در ادبیات متعهد سبب گردیده که بسیاری از عالمان و شاعران برجسته‌ی معاصر، تقریظهایی در تحسین و تمجید این اثر گران‌بها بنگارند، که به اختصار به برخی ازآن‌ها اشاره می‌شود: