تحقیق درمورد زبان فارسی و استنباط

دانلود پایان نامه
در این آیه ی شریفه، از ابتدا و آغاز وقوع یک فعل در بستر زمان حکایت دارد( بر پایه ی تقوا بنا شدن مسجداز روز اول )، بر این اساس حرف جر «من» مفید معنای ابتدای غایت زمانی می باشد و از آن جا که این غایت, یک غایت شناخته شده و مألوف در عالم واقع می باشد بر آن غایت حقیقی اطلاق می گردد.
معادل آن، ابتدای غایت حسی زمانی در حرف اضافه ی «از »:
و فرق آن با غایت مجازی زمانی در این است که در غایت حسی، متمم حرف اضافه ی «از» یک ظرف زمانی شناخته شده و مألوف در زبان باشد( مانند: شب، صبح، اکنون و …) و هم این که خود آن غایت و مسیر، به معنای واقعی آن در عالم واقع وجود داشته باشد؛ مانند آن چه در این بیت از فردوسی آمده است:
که چون دین پذیرد ز روز نخست
شود رسته از درد و گردد درست
( فردوسی،همان: 647)
در این بیت، حرف اضافه ی «از» در مصراع اول، مفید معنای غایتی زمانی است و از این جهت که متمم آن یک زمان شناخته شده در زبان و غایت آن نیز قابل درک و دریافت با حس، می باشد بر آن غایت زمانی حقیقی اطلاق می گردد.
ابتدای غایت مجازی زمانی:
مانند این حدیث شریف از رسول اکرم(ص):
« أطلبوا العلمَ من المَهد إلی اللَحد » (به نفل از پاینده، 1379: 210 )
در این حدیث شریف، حرف جر «من» در مقابل حرف جر «إلی» که مفید انتهای غایت می باشد قرار گرفته است و از تلفیق این دو، یک سیر زمانی استنباط می شود؛ اگر چه مجرور هر کدام از این دو( المهد، اللحد ) در ظاهر بر زمان دلالت ندارند اما در حقیقت منظور پیامبر از «مهد»، دوران طفولیت و از « لحد»، هنگام مرگ بوده است ( أطلبوا العلم من زمن الطفولیه إلی نهایه العمر) و از این جهت که مجرور این دو حرف یک ظرف زمانی شناخته شده و مألوف در زبان نمی باشد، بر آن غایت مجازی اطلاق می گردد.
و معادل آن در ابتدای غایت حسی زمانی در حرف اضافه ی «از» :
در زبان فارسی نیز، این چنین دلالتی از حرف اضافه ی «از»، دیده می شود؛ مانند زمانی که گفته می شود: “از دبیرستان تا دانشگاه، به یک شیوه درس می خوانده است”؛ که منظور از متمم حرف اضافه ی «از» -دبیرستان-، زمان تحصیل در دبیرستان می باشد؛ اما از این جهت که، دبیرستان، یک زمان شناخته شده و مألوف در زبان، نمی باشد بر آن، غایت عقلی اطلاق می گردد.
تقسیم بندی های منسجم و یا حتی پراکنده ای از غایت در اشخاص و رویدادها در کتاب های نحوی عربی و دستور فارسی به چشم نخورده است؛ در این پژوهش به دلیل اهمیت و ظرافت این دو نوع غایت به بررسی آنها پرداخته می شود.
3-2-1-1-2-1-1-2-3-ابتدای غایت در اشخاص:
* إنی عُذتُ بربی و ربکم من کل متکبرٍ * ( غافر: 27)
{از هر متکبری به پروردگار خود و پروردگار شما پناه می برم.}
در این آیه ی شریفه، حرف جر «من» در مقابل حرف جر «باء» -که در این جا بر انتهای غایت دلالت دارد- مفید معنای ابتدای غایتی ست که سیر پناه بردن از یک شخص -متکبر خودخواه- را به خداوند بزرگ به تصویر می کشد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه ایمان به خدا و حوزه معنایی

و معادل آن در حرف اضافه ی «از » فارسی:
ز رقیب دیو سیرت به خدای خود پناهم
مگر آن شهاب ثاقب مددی دهد خدا را
( حافظ، 1384: 12)
در این بیت نیز، حرف اضافه ی «از» در مقابل حرف اضافه ی «به» -که در این جا بر انتهای غایت دلالت می کند– مفید معنای ابتدای غایتی ست که سیر پناه بردن از یک شخص -رقیب دیو سیرت- را به تصویر می کشد.
3-2-1-1-2-1-1-2-4-ابتدای غایت در رویدادها: