تحقیق درمورد زبان عامیانه و معنای اصلی

دانلود پایان نامه
قصر فردوس به پاداش عمل می بخشند
ما که رندیم و گدا دیر مغان ما را بس
( حافظ، همان: 181 )
در این بیت، حرف اضافه ی «به» به معنای “در عوضِ، در مقابلِ” می باشد یعنی “قصر فردوس در عوضِ پاداش عمل می بخشند”؛ شاعر از میان دیگر حروف مفید این معنی از حرف «به» استفاده کرده است تا بیان دارد که بهشت برین، نتیجه ی اعمال درست و صحیح انسان ها می باشد و این اعمال انسان هاست که ستون های بهشت را می سازد.
3-2-2-1-13- قسم
« قسم »، در لغت به معنای « سوگند » و در اصطلاح نیز به معنای « سوگند به خدا و غیر خدا » می باشد.
قسم در حرف جر «باء»:
حروف قسم در زبان عربی سه حرف “باء، تاء، واو” می باشد؛ در زبان عربی شواهد فراوانی از دلالت حرف «باء» بر قسم وجود دارد واز آن می توان به این آیه از قرآن اشاره نمود :
*واقسموا بالله جهد أیمانهم * (نور: 53)
{با سوگندهای سخت خود، به خدا سوگند یاد کردند.}
در این آیه ی شریفه، حرف جر «باء» بر قسم دلات می کند؛ حرف «باء» از حروف اساسی قسم است و بر تمام اموری که مورد قسم واقع می شوند داخل می گردد. (رادمنش، همان: 27) بر خلاف حرف «تاء» که مختص اسم جلاله می باشد.
حرف جر «باء» در قالب معنای اصلی اش، ایمان حقیقی این افراد و خلوصشان را در سوگندشان نشان می دهد که اگر حرف «تاء» و یا « واو» می بود نمی توانیست این گونه عمل کند.
معادل آن در زبان فارسی:
در زبان فارسی، حرف اضافه ی «به» نماینده ی اصلی حروف مفید معنای قسم می باشد و شواهد بسیاری از آن در متون جدید و قدیم یافت می شود و در زبان عامیانه و گفت وگوهای روزمره نیز از این حرف، بسیار استفاده می شود؛ مانند این بیت از حافظ:
الا ساقی به جان تو به اقبال جوان تو
به ما ده از بنان خود شراب ارغوانی را
( مولانا، همان: 71)
در این بیت، حرف اضافه ی «به» در “به جان تو” و “به اقبال جوان تو” مفید معنای قسم می باشد ” یعنی ( تو را قسم می دهم به جان خودت و به اقبال جوانت ).
3-2-2-1-14- دلالت بر مقدار
تا کنون در کتب صرفی و نحوی، نامی از این دلالت حرف جر «باء» دیده نشده است و در زبان فارسی نیز تا این اواخر این دلالت در حرف اضافه ی «به» چندان شناخته شده نبود تا این که علی رضا محمدرضایی در مقاله ی « معانی “به، ب” فی اللغه الفارسیه و ما یعادلها فی العربیه»، این دلالت را در لیست دلالت های حرف «به» آورده است؛ اما نمونه هایی از این دلالت حرف «باء» در عربی و حرف «به » در قارسی در متون ادبی فارسی و عربی آمده است.
دلالت بر مقدار در حرف جر « باء»:
*والذین کسبوا السیئات جزاءً سیّئهً بمثلها * (یونس: 27)
{و کسانی که مرتکب بدی ها شده اند –بدانند که- جزای –هر- بدی، مانند آن است.}
در این آیه ی شریفه، حرف جر «باء» معنای “به اندازه ی، به مقدارِ” می دهد؛ یعنی ( کسانی که مرتکب گناهان شده اند جزای بدی به مقدار آن دارند؛ ممکن است که گفته شود این حرف می تواند معنای مشابهت بدهد؛ یعنی گفته شود “کسانی که مرتکب گناهان شده اند جزای بدی مانند آن دارند”؛ اما به یک دلیل نمی توان این «باء» را به معنای مشابهت گرفت، چرا که گناهان را انسان ها مرتکب می شوند و ارتکاب آن ها ناپسند و مذموم می باشد ولی جزای آن گناهان به وسیله خداوند اعمال می شود که جز بر حق و عدالت نیست، پس مانند کردن این دو با هم، توهین به ساحت مقدس پروردگار است اما اگر این «باء» به معنای مقدار گرفته شود، بیان گر حق و عدالت پروردگار می باشد یعنی به همان اندازه نه کمتر و نه بیشتر، مجازات می گردند و خداوند از حرف جر «باء» استفاده کرده است چرا که در این انتخاب نیز هدف خاصی را دنبال نموده است، مصداق آن را در یک ضرب المثل فارسی می توان دید” گندم از گندم بروید جو ز جو”؛ دلالت حرف «باء» در قالب معنای اصلی اش خود، گویای این مطلب می باشد که کیفر و مجازات، نتیجه ی اعمال نادرست انسان هاست و کیفر و مجازات را گریبان گیر آن ها می داند.
معادل آن درحرف اضافه ی «به»: