تحقیق درمورد دوران کودکی و معنای اصلی

دانلود پایان نامه
در این آیه ی شریفه، حرف جر «فی» با توجه به مجرورش – الیل – مفید معنای ظرفیت زمانی می باشد و از این جهت که “الیل” یک ظرف حقیقی به شمار می رود، معای ظرفیت در حرف «فی» از نوع حقیقی می باشد.
_ و معادل آن، ظرفیت حسی زمانی در حرف اضافه ی «در»:
در تیره شب چون مصطفی می رو طلب می کن صفا
کان شه ز معراج شبی بی مثل و بی اشباه شد
(مولانا، همان: 2)
در این بیت، حرف اضافه ی «در» با توجه به متمم آن – تیره شب – مفید معنای ظرفیتی ست که چون به معنای حقیقی آن در عالم واقع وجود دارد، بر آن، ظرفیت حسی اطلاق می گردد.
_ ظرفیت مجازی زمانی در حرف جر «فی»:
و این زمانیست که مجرور «فی»، یک ظرف شناخته شده و حقیقی در زبان نباشد ، گرچه دلالت بر زمان داشته باشد.
و لکن حُبّاً خامَرَ القلبَ فی الصِّبا
یزیدُ علی مَرِّ الزمان و یشتدّ
(متنبی، همان: 369)
{و اما عشقی که از زمان نوجوانی با دلم عجین شده است و با گذشت زمان، افزون می شود و شدت می یابد.}
در این بیت، مقصود شاعر از “الصبا: کودکی”، “ایام الصبا: دوران کودکی” می باشد، اما از آن جا که لفظ صبا یک ظرف حقیقی و شناخته شده نمی باشد، از این رو بر آن ظرفیت مجازی اطلاق می گردد.
_ معادل آن، ظرفیت عقلی زمانی در حرف اضافه ی «در»:
مرا گویی در این عمرت چه دیدی
به از عمر و جوانی من چه دانم
(مولانا، همان: 411)
در این بیت، مقصود شاعر از “عمر” ، “ایام سپری شده از عمر” می باشد، از این رو حرف اضافه ی «در»، مفید معنای ظرفیت زمانی می باشد و با توجه به اینکه متمم آن، یک ظرف حقیقی و شناخته شده در زبان نمی باشد از این رو بر آن ظرفیت عقلی اطلاق می گردد.
3-2-6-1-2-تعلیل
تعلیل در حرف جر «فی» :
*قالت فذلِکُنَّ الذی لُمتُنَنّی فیه * (یوسف: 32)
{گفت: این، همان است که درباره ی او سرزنشم می کردید.}
در این آیه ی شریفه، حرف جر «فی»، علت وقوع فعل را بیان می کند – گفت: این همان کسی است که به خاطر عشق او مرا سرزنش کردید – از این رو گفته می شود که حرف جر «فی» مفید معنای تعلیل می باشد؛ با این که نماد اصلی تعلیل در میان حروف جر، حرف «لام» می باشد اما حق تعالی از حرف جر «فی» جهت افاده ی این معنا استفاده کرده است؛ این عبارت، از زبان زلیخا همسر عزیز مصر می باشد و مجرور «فی» -ضمیر “ه”- به حضرت یوسف بر می گردد و منظور زلیخا، عشقی که از یوسف در دل می پرورانده بوده است؛ از این رو حرف جر «فی» در قالب معنای اصلی، عشق به یوسف را به مثابه ظرفی گرفته است که زلیخا را در برگرفته و او را احاطه نموده است و مانند این است که وی در عشق یوسف، غرق گشته است؛ بنابر آن چه گفته شد، تنها حرف جر «فی» می توانست این مفهوم را به مخاطب القا کند.
_ تعلیل در حرف اضافه ی «در»:
آن چنان در هوای خاک درش