تحقیق درباره تولیدکنندگان و خلیج فارس

دانلود پایان نامه

حلاجی به عهده مردان بود. این بخش هم، به قول معروف، کار هر کسی نبود. تنها تعداد محدودی می‌توانستند به بهترین شکل کرک‌های آماده‌شده را حلاجی و برای ریسندگی آماده کنند.
4-4-3-3-2. ریسندگی
ریسندگی را زنان انجام می‌دادند. برای هر عبا یک پوی (‌در اصطلاح امروزی یک کلاف سنگین‌) معادل یک کیلو‌گرم که به اصطلاح محلی به آن «هفتَه پِنج» می‌گفتند‌، لازم بود. به عبارت دیگر، زمان پنج‌هفته‌ای برای تهیه این کلاف لازم بود. ریسندگان (چَر ریس‌ها) هم زنان ماهر و چیره‌دستی ‌بودند و کرک را به نخ باریک و ظریف تبدیل می‌کردند. این کار چنان مهم بود که ضرب‌المثلی هم برای آن مشهور است:
«وِسکی نازُکُم ایرَسَه، هُنُم دُمُلوی اَوِلُم پِـ چَر وَ»
Veski nazokom erassa honom domolvi avvelom p char va
ترجمه: «از بس نازک می‌ریسم، هنوز دملویم (نخ ریسیده‌شده روی میله چرخ؛ همان دوک پیچیده شده) روی چرخ است. هنوز کلافم کم نشده است».
این اصطلاح زمانی به‌کار می‌رود که برای انجام دقیق کاری زمان زیادی صرف شود. می‌توان گفت، در میان تمام مردم منطقه، فقط دو یا سه زن از بهترین ریسندگان چرخ ریسندگی بودند و کرک هر کسی را هم برای ریسیدن تحویل نمی‌گرفتند.
4-4-3-3-3. بافت عبا
پس از ریسندگی، نخ را به شکل دوک در‌می‌آورند و به عبابافان می‌دهند. برای شروع بافت روی دستگاه، ابتدا بافنده با پای راست پدال راست را پایین می‌بَرَد. در این هنگام، تارها از هم باز می‌شود. بعد ماکو را از سمت راست، از بین تارها عبور داده و از سمت چپ، بیرون می‌آورد. بعد از بیرون‌ آوردن ماکو بافنده وسط پود را تا یک وجب بالا می‌برد. (این کار برای این انجام می‌شود که بعد از دفتین‌زدن، پود در لای تار قرار گیرد. سپس با دست راست دفتین را می‌گیرد و با دو یا سه ضربه آن را بر روی پود می‌زند. دوباره با پای چپ پدال سمت چپ را پایین می‌برد تا تارها به اندازه ماکو باز شود. پس از آن ماکو را از سمت چپ از بین تارها عبور می‌دهد. دوباره وسط نخ را بالا می‌برد و دفتین را دو یا سه مرتبه بر روی پود میزند. این کار به همین ترتیب تکرار می‌شود تا اندازه آن ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر پیش رود. مقدار بافته‌شده بر روی نورد جلو پیچیده می‌شود تا طول آن به پنج تا شش متر افزایش یابد.عبا، بعد از بافته‌شدن، از دستگاه جدا شده و در دستگاه دیگری که فقط دو نورد عقب و جلو دارد پرداخت و اتوکشی شده و سپس برای دوخت آماده می‌شود.
عبا برای فصول گوناگون زمستان، تابستان و بهار تهیه و تولید می‌شد و سال‌ها بهترین پوشش برای مردمان کویرنشین بود. البته، جز نایین، شهرهایی چون بهبهان، ملاثانی اهواز و بوشهر هم از تولیدکنندگان این نوع پارچه بودند که تولیداتشان به پای تولیدات نایین نمی‌رسید.
هنر عبا بافی، از حدود 50 سال پیش، رو به زوال نهاد، اما تولید انواع محصولات کاربردی دیگر همچون جلیقه، کیف دستی، کیف موبایل، سجاده و گلیم در طرح‌هایی گوناگون توانسته است این صنعت را دوباره زنده کند. این رویداد با تغییر کاربری پارچه‌های بافته‌شده برای نخستین‌بار، در سال 1387ش، توسط یکی از کارگاه‌‌دارها به نام محمد مدنیان شکل گرفت.
4-4-3-4. انواع عبا
عالی
بهترین جنس عبا از کرک شتر تهیه می‌شد و قیمت گرانی داشت. طبیعی است که این نوع عبا را طبقه مرفه جامعه خریداری می‌کردند.
متوسط و ضعیف
طبقه متوسط و ضعیف، که بیشترین بخش جامعه را در‌بر می‌گرفت‌، مشتری ارزانترین پارچه‌ها یا همان پارچه‌هایی بودند که از کرک بز و پشم گوسفند‌ و با کیفیتی پایین بافته می‌شد.
ویژه مشتریان خارجی
کشورهای عرب همچون سوریه، لبنان، عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس بهترین خریداران این صنعت کهن بودند که آن را هم به شکل آماده و هم به شکل پارچه می‌خریدند.
4-4-3-5. پارچه‌های صادراتی از جنس عبایی
کشورهای گوناگونی که مشتری این کالای نفیس بودند، سلیقه‌های مختلفی هم داشتند. درخواست‌های آنها بیشتر از قرار زیر است:
کشور سوریه: پارچه زرد و خاکی؛