تحقیق درباره امر به معروف و نهی از منکر و شاه سلطان حسین


Widget not in any sidebars
علاوه بر این، در اواخر این قرن، نایین بار دیگر صحنه در‌گیری شاه منصور و شاه یحیی مظفری شد.در سال 793 هـ، در جریان جنگی که بین این دو برادر به‌وقوع پیوست، بیشتر روستاها و قصبات اصفهان، یزد و کرمان و نایین آسیب فراوان دید.
در قرن نهم هجری، در جریان در‌گیری‌ها ‌و کشتارهایی که بین خاندان آق‌قویونلو و قراقویونلو به‌وقوع پیوست، نایین بر سر راه شهرهای مورد نزاع واقع شد و از آسیب‌‌های آن در امان نماند.
در قرن دهم هجری، جنگ دیگری بین سران آق‌قویونلو در‌گرفت که محل این درگیری نزدیک نایین بود. با وقوع این جنگ، محمد میرزا آق‌قویونلو بر فارس استیلا یافت. ونیزیان، که در زمان حکومت ترکمانان از نایین عبور کردند‌، گزارشی از اوضاع نایین ارایه ‌نمی‌دهند (سجادی نایینی، 1379: 15).
3-3-2-5. صفویه
از تاریخ نایین، در دوره صفوی، اطلاعات مبهم و نامشخصی به‌جای مانده است که علت آن کمبود منابع مکتوب و آثار به‌جا‌مانده از این دوره است. منابع تاریخی هم که به تاریخ اصفهان پرداخته‌اند به گزارش‌ها و سفرنامه‌های نمایندگان کشور‌های غربی محدود می‌شوند.
در آغاز قرن دهم هجری، سلسله صفوی‌ به پادشاهی شاه اسماعیل صفوی در ایران تأسیس شد‌. با انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس در حدود سال 1000هـ، شهر اصفهان و مناطق اطراف آن مورد توجه بسیار قرار گرفت.
ظهور دولت صفوی، که بهمدت 250 سال حکومت کردند و همچنین انتخاب اصفهان به پایتختی باعث شکوفایی علمی و فرهنگی و رونق اقتصادی این شهر شد. در همین دوره بود که مردم نایین به‌طور کامل به مذهب تشیع گرویدند. توجه به رونق تجاری و سیاسی در این دوره اصفهان و شهر‌های تابعه آن را گسترش داد. در این دوره حاکم شرع نایین از سوی صدر9خاصه، که در اصفهان بود‌، تعیین میشد. بر طبق سندی که مؤلف تاریخ نایین از آن یاد می‌کند‌ میر‌جلال‌الدین محمد مشهور به تونی10 از طرف شاه طهماسب صفوی به مرجعیت تامه امور شرعی نایین منصوب شد. بر طبق این فرمان، که به سال 946 هـ نوشته شده است، ‌تمام پیمان‌نامه‌ها، عقد و نکاح، ثبت، امر به معروف و نهی از منکر، آموزش‌های شرعی (نماز، روزه و…) همه بر عهده مرجع زمان بود. همچنین، در این فرمان، از سادات بزرگ شهر،کلانتران،کدخدایان و تمام مردم شهر خواسته شده است که از او پیروی کنند(بلاغی‌، 1369 الف: 105). تصویر (3-3-4).

تصویر (3-3-4)، سند فرمان شاه طهماسب صفوی به میر‌جلاالدین محمد توتی(همان: 16-15).
در این دوره، باروی شهر تعمیر شد و بناهایی‌ از جمله خانه بسیار زیبا و مجلل قاضی نور ساخته شد. قاضی نور زواره‌ای، در این خانه، به امر قضاوت اشتغال داشت. این‌ بنا ‌در محله باب‌المسجد و روبه‌روی مسجد‌جامع واقع شده است. بعد‌ها، خاندان پیر‌نیا این خانه را خریداری کردند و اکنون محل موزه مردم‌شناسی کویراست.
در زمان صفویه، بیشتر مردم نایین به مذهب شیعه گرویده بودند و این شهر، بر اثر نزدیکی به پایتخت‌ و گسترش مبادلات بازرگانی با مناطق شرقی و جنوبی و منطقه خلیج فارس‌، به‌سرعت رو به پیشرفت و آبادانی نهاد. با توجه به امنیتی که در راه‌ها به‌وجود آمده بود‌، کاروان‌های بزرگ تجاری ‌به‌راه افتاده و در کویر به امر داد‌وستد پرداختند. علاوه بر آن، شهر نایین محلی برای استراحت کاروان‌هایی بود که از مناطق مختلف در مسیر خود از این شهر عبور می‌کردند.
در این دوره طولانی، نایین در مرکز کشور جای داشت و از جنگ دولت‌های همسایه با دولت صفوی به دور بود؛ با این حال، گاه دچار خرابی‌هایی می‌شد.
از وقایع تاریخی دوره صفوی در نایین می‌توان از به ‌قدرت‌رسیدن خاندان عامری که از اعراب بودند، یاد کرد. این خاندان، در زمان امیر تیمور گورکانی، به ایران مهاجرت کردند و در عصر صفویه، به‌علت ارادتی که نسبت به اهل بیت داشتند‌، حفاظت از راه‌های کاروانی مناطق کرمان، یزد، اردستان و نایین به آن‌ها سپرده شد.از فرمان‌هایی که به نام این خاندان نوشته شده است یکی فرمانی است که شاه عباس صفوی، در سال 998 هـ، صادر کرد و فرمان دیگر از طرف شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه این سلسله، به نام بزرگان این خاندان، نوشته شده است.
3-3-2-5-1. درگیری‌های نعمتی و حیدری
رویداد دیگر در‌گیریهایی بود که با عنوان اختلاف “نعمتی‌ها” و “حیدری‌ها” مانع شکوفایی فرهنگی و فکری مردم نایین شد و آن‌ها را در مقابل هم قرار داد. دسته‌های نعمتی خود را به شاه نعمت ‌الله ولی، شاعر و عارف مشهور قرن نهم هجری( 834 هـ) منسوب می‌کردند و حیدری‌ها هم طرفداران قطب‌الدین حیدر تونی، عارف قرن هفتم هجری، بودند. تا قبل از دوره صفویه، جنگ بین این دو دسته جنگ بین شیعه و سنی بود، ولی در زمان صفویه، که مردم کاملاً مذهب تشیع را پذیرفتند، جنگ آن‌ها هم رنگ‌وبوی سیاسی به‌خود گرفت. جنگ حیدری و نعمتی در ایام محرم نمود بیشتری می‌یافت . لازم به ذکر است که حکام وقت این جنگ و جدال‌ها را ‌ با هدف‌های خاصی شدت می‌بخشیدند. این تنش‌ها و نزاع‌های حیدری و نعمتی باعث شد تا این دو دسته در نایین حتی گورستان جداگانه‌ای داشته باشند (سجادی نایینی‌، 1379‌: 19). اموات حیدری‌ها، در گورستان سلطان موصلیه(ع) و اموات نعمتی‌ها در گورستان سلطان سید علی(ع‌‌) دفن می‌شدند.
3-3-2-6. پس از صفویه
نایین، در پایان عصر صفویه در حمله افغان‌ها به ایران، ویران شد و مردم آن قتل عام شدند‌، ولی در زمان قاجار رونق دوباره یافت (صور اصرافیل، 1376: 9).
در سال 1135 هـ بر اثر بی‌لیاقتی شاه سلطان حسین‌، افغان‌ها یزد و اصفهان را‌ در حالی که شهر اصفهان به عنوان پایتخت ایران و یکی از شهر‌های آباد و پر‌جمعیت ایران و حتی جهان به‌شمار می‌رفت، مورد حمله قرار دادند. نایین هم که در مسیر حرکت سربازان دشمن قرار داشت‌، مورد هجوم قرار گرفت‌. در جریان این یورش بی‌رحمانه شهر گرفتار قحطی شدید شد. افغان‌ها در برابر پایمردی مردم آزاده و دلاور نایین کاری از پیش نبرند و نتوانستند این شهر را تصرف کنند. بنابر‌این، به آبادی بافران، در نزدیکی نایین، یورش بردند و مردم را قتل عام کردند (افشارسیستانی، 1378: 326).
پس از حمله افغان‌ها، درگیری‌های داخلی میان فرقه‌ها و گروه‌هایی چون حیدری‌ها و نعمتی‌ها و شیخی‌ها11 و بالاسرها نایین را ‌دچار فترت و رکود کرد.این اختلاف‌ها و نزاع‌ها تا زمان مشروطیت ادامه داشت؛ به طوری که دسته حیدری‌ها به حمایت از استبداد و نعمتی‌ها به حمایت از مشروطه‌ رو در روی هم قرار گرفتند. پس از آن نیز تا به امروز، شهر نایین، به‌سبب عدم اتخاذ خط مشی درست برای رفع مشکلات آن و اضافه بر آن، خشک‌سالی و کم‌آبی، به رونق و شکوفایی گذشته‌اش دست نیافته است.