علمی : بررسی رابطه بین عواطف منفی , فرسودگی شغلی با رفتار شهروندی سازمانی …

مارتین ، در پژوهشی سطوح فرسودگی شغلی مدیران آموزشی مدارس دولتی ایالت نیوهمشایر را بررسی کرد و به این نتیجه رسید که مدیران آموزشی فرسودگی کم و متوسطی را در سه بعد خستگی عاطفی، خود گم کردگی و عدم موفقیت فردی داشتند .
کاهن، اسچنیدر، جنکینس، مویله در تحقیقی با عنوان حمایت اجتماعی و فرسودگی شغلی در میان معلمان دبیرستان در امریکا ، به این نتایج رسیدند که : هرگاه حمایت اجتماعی عاطفی مثبت افزایش می یابد ، تحلیل عاطفی و فلسفی کاهش می یابد و شایستگی حرفه ای افزایش می یابد، و هرگاه حمایت اجتماعی عاطفی منفی افزایش می یابد، تحلیل عاطفی و فلسفی افزایش می یابد .کارلسون و تامپسون در تحقیقی با عنوان فرسودگی شغلی و ترک شغل در معلمان مدارس دولتی ، به این نتیجه رسیدند که: تحلیل عاطفی و افسردگی در سطح بالایی بدست آمد ، و سومین جزء یعنی عملکرد یا موفقیت فردی در سطح پایینی نشان داده شد .تحقیقی تحت عنوان رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی توسط دیوید فوته وتوماس لی پینگ تانگ (۲۰۰۷) صورت گرفتدر این تحقیقف از تعهد تیمی به عنوان میانجی بین رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی استفاده شد:نتایج حاصل از تحقیق براین اساس بود که بین رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی وهمچنین بین تعهد تیمی اعضای سازمان با رفتار شهروندی سازمانی ارتباط مثبت و مطلوبی وجود دارد.(اسمیت وهمکاران;۲۰۰۳;ص۲۳۵ـ۲۳۶)
در حالی پودساکوف و همکاران و دیگران تأثیر متغیرهای خاص شخصیتی و مزاجی را بر ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی مورد انتقاد قرار داده ، یافته های جورج پیشنهاد می کند که پژوهش های قبلی که به بررسی این متغیرهای روحی و مزاجی پرداخته اند می توانند به جای اثرات حالت مزاجی برروی اثرات ویژگی صفتی تمرکز نمایند . لازم به ذکر است که اثرات حالتی عموماً به توصیف چگونگی احساس فرد در نقطه خاصی از زمان می پردازد در حالی که اثرات ویژگی صفتی عموماً منعکس کننده تفاوت های پدیدار فرد در طول زمان می باشد . علاوه بر این جورج بیان نمود که بین حالت روحی مثبت در کار و تمایل کارکنان برای کمک کردن به دیگران ( بعد نوع دوستی رفتار شهروندی سازمانی) رابطه معنی دار وجود دارد بنابراین عاطفه (احساسات ) نقش مهمی در رفتار شهروندی سازمانی هم صدق می کند با این وجود، هیچ یک از این مطالعات به بررسی میزان تأثیر حالت روحی مثبت بر تفسیر کلی این سازه نپرداخته است.
پژوهش های انجام گرفته در روانشناسی اجتماعی نشان می دهد: که افرادی که احساس می کنند کفایت بیشتری دارند ، در اغلب موارد تمایل بیشتری نیز به کمک دارند. علاوه بر این میدلاسکی گزارش داده است که کفایت ممکن است یکی از عوامل انگیزشی ای باشد که افراد را برای کمک به دیگران تحت تأثیر قرار می دهد . بنابراین افرادی که به دیگر افراد کمک کنند، در ازای کمکی که فرد کمک کننده ارائه می دهد ، کمک کننده احساس رضایت درونی بیشتر و یا شادی حاصل از انجام یک کار خوب را دریافت می کند. بطور مشابه درک کارکنان از کفایت خود در کار می تواند به عنوان تمایل به کمک در محیط کار تفسیر شود زیرا فرد تسلط بیشتری بر کار خود دارد .
در سال های اخیر پادساکوف و همکاران در یک فراتحلیل از تحقیقات مربوط به ۱۵ سال اخیر در زمینه رفتار شهروندی سازمانی ، میزان تأثیر گذاری تعدادی از متغیرها بر ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی را ترسیم نمودند . از جمله متغیرهایی که با رفتار شهروندی سازمانی رابطه همساز داشته اند عبارت بودند از: متغیرهای مرتبط با شغل نظیر رضایت مندی شغلی، یکنواختی شغلی و باز خود شغلی در خصوص متغیرهای شغلی تحقیقات عمدتاً حول مبحث تئوری جانشین های رهبری بوده است که نتایج بیانگر ارتباط پایدار ویژگی های شغلی با رفتار شهروندی است .
افزون بر آن ، هر سه نوع ویژگی های شغلی ( بازخود شغلی ، یکنواختی شغلی ، رضایت مندی درونی شغلی) ، بطور معنا داری با مؤلفه های مختلف رفتار شهروندی سازمانی (نوع دوستی ،نزاکت ، وظیفه شناسی، جوانمردی و فضیلت مدنی ) ارتباط داشته اند ، به گونه ای که بازخود شغلی و رضایتمندی درونی شغل ، ارتباطی مثبت با رفتار شهروندی سازمانی داشته در حالی که یکنواختی شغلی ارتباط منفی را با رفتار شهروندی سازمانی نشان می دهد.
روابط بین ویژگی های سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی تا حدود زیادی نابسامان است. هیچ یک از موارد رسمیت سازمانی، انعطاف پذیری سازمانی و حمایت ستادی ارتباط مستمری با رفتارهای شهروندی سازمانی نداشته اند. ولی به هر حال مؤلفه همبستگی گروهی با تمام مؤلفه های رفتار شهروندی سازمانی دارای ارتباط مثبت بوده است ، حمایت سازمانی ادارک شده با نوع دوستی کارکنان ارتباط معناداری داشته است . علاوه بر آن پاداش های خارج از کنترل رهبران با مؤلفه های نوع دوستی ، نزاکت و وظیفه شناسی ارتباط منفی داشته اند. (ستایشگر;۱۳۸۹;ص ۲۳)
آنتونیو ،کرونی،ولاچاکیس در تحقیقی با عنوان تفاوتهای جنسیتی و سن در استرس شغلی و فرسودگی حرفه ای بین معلمان دبیرستان و ابتدایی در یونان ،به این نتایج رسیدند که : معلمان زن میزان بالایی از استرس را در مقایسه با مردان بر خلاف سن و نوع مدرسه شان که در حال تدریس بودند نشان دادند . هر دو گروه معلمان مرد و زن موافقند که مشکلات در کلاس درس بسیار جدی است.
در تحلیل عاطفی تفاوت معنا دار بین دو جنس وجود دارد و زنان سطح بالایی از آن را در مقایسه با مردان نشان دادند . سن تاثیر مهمی روی دو بعد ( تحلیل عاطفی) و( افسردگی ) داشت . معل
مان جوانتر میزان بالایی از فرسودگی را در مقایسه با همکاران قدیمی تر نشان دادند .( انتونیو وهمکاران;۲۰۰۶;ص۷)
ونگ و همکاران در تحقیقی با عنوان ( سلامت روان پرستاران چینی در هونگ کنگ: نقش فشار روانی و روش های مقابله با آن به بررسی منابع فشار روانی و سلامت روان پرستاران پرداختند. آنها نتیجه گرفتند که شدت فشار روانی که پرستاران در نتیجه تقاضاهای شغلی بالا در محیط کار تجربه کردند به طور مثبت و معناداری با سلامت روان رابطه داشت و اضطراب و افسردگی به طور معناداری با سطوح فشار روانی محیط سازمانی همبستگی داشت.(ونگ وهمکاران :۲۰۰۱)
سارس به نقل از راحله دادمهر ، فرسودگی شغلی مدیر آموزشی را در کانادا بررسی کرد . یافته های تحقیق او نشان داد که خستگی عاطفی ، خود گم کردگی، عدم موفقیت فردی در بین مدیران آموزشی کمتر از حد متوسط بود . میزان خود گم کردگی در مدیران آموزشی مرد بیش از مدیران زن بود . میزان خود گم کردگی در مدیران آموزشی که سابقه مدیریت آنان بیش از ۱۶ سال بود بیش از مدیرانی بود که سابقه مدیریت آنها کمتر از ۱۰ سال بود . فرسودگی شغلی مدیرانی که از کارشان رضایت داشتند کمتر از مدیرانی بود که از کارشان رضایت نداشتند .در تحقیقی که توسط سیسن انجام گرفت اثر فرسودگی شغلی بر رفتار شهروندی سازمانی در پرستاران مورد مطالعه قرار گرفت.نتایج نشان داد که یک رابطه منفی و معناداری بین ابعاد فرسودگی شغلی و رفتار شهروندی سازمانی به جز بین خستگی عاطفی و نوع دوستی و فضیلت مدنی و بین کاهش موفقیت شخصی و شاخصهای سازمانی رفتار شهروندی سازمانی وجود دارد.(سیسن;۲۰۱۱;ص۴۰ـ۶۰)
فصل سوم
روش پژوهش
۳ـ۱مقدمه
پدیده های مورد مطالعه در علوم انسانی ، به ویژه علوم تربیتی بسیار پیچیده هستند و متغیرهای زیادی در ان تاثیر گذار می باشند. این باعث می شود روش های آزمایشی و دستکاری متغیرها عملی نباشد یا با مشکلات بسیار توأم گردد.باتوجه به هدف کلی تحقیق که عبارتند از بررسی رابطه بین عواطف منفی ، فرسودگی شغلی با رفتار شهروندی سازمانی در بین کارکنان دانشگاه رازی کرمانشاه ، در این فصل پیرامون روش شناسی پژوهش شامل :روش تحقیق، جامعه و نمونه اماری، ابزار و روش های جمع آوری اطلاعات ، متغیرها و روش های اماری پژوهش بحث خواهد شد.
۳ـ۲روش تحقیق
در این تحقیق از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی می باشد و ازلحاظ نحوه گردآوری اطلاعات و داده ها یک تحقیق تو صیفص از نوع همبستگی است(دلاور ۱۳۸۰، ص ۲۰۳). در این نوع تحقیق رابطه میان متغیرها بر اساس هدف تحقیق تحلیل می گردد . براین اساس در پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه بین عواطف منفی ، فرسودگی شغلی با رفتار شهروندی سازمانی در بین کارکنان دانشگاه رازی کرمانشاه ف از روش مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شده است زیرا در این پژوهش روابط میان متغیرها در قالب مدل علی مورد بحث قرار می گیرد.
۳ـ۳جامعه آماری
اولین گام در انجام پژوهش ، شناسایی جامعه است که محقق علاقه مند است یافته های پژوهش رابه انها تعمیم دهند. جامعه شامل گروهی از افرادند که دارای یک یا چند صفت مشترک هستند و این صفات مورد توجه پژوهشگر می باشد . جامعه اماری در این پژوهش شامل کلیه کارمندان اداری دانشگاه رازی کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۳۹۲-۱۳۹۱ می باشند که طبق آمار دبیرخانه دانشگاه ، این کارکنان ۵۵۰ نفر می باشند.
۳ـ۴نمونه آماری(حجم- روش(
نمونه بخشی از جامعه آماری است که طبق ضوابط معین انتخاب می شود و معرف جامعه به حساب می آید . در پژوهش حاضر چون جامعه آماری دانشگاه است از نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شده است و از کارگزینی دانشگاه لیست کارکنان اخذ شد و به نسبت حجم جامعه اماری پرسشنامه ها بطور تصادفی بین کارکنان دانشگاه توزیع گردید. که۲۲۵ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند لذا برای برگشت تعداد ۲۲۵ پرسشنامه ۲۵۰ پرسشنامه دربین کارکنان توزیع گردید که از این بین ۲۲۹ پرسشنامه عودت داده شد.
۳ـ۵قلمرو زمانی و مکانی تحقیق
در این پژوهش کلیه کارکنان اداری رسمی و غیر رسمی (قلمرو مکانی) وسال تحصیلی ۱۳۹۲-۱۳۹۱ به عنوان (قلمرو زمانی ) می باشد.
۳ـ۶روش جمع آوری اطلاعات
مهمترین روش های گرد آوری اطلاعات در این تحقیق بدین شرح است:
۳ـ۶ـ۱مطالعات کتابخانه ای:
در این قسمت جهت گرد آوری اطلاعات در زمینه ی مبانی نظری و ادبیات تحقیق موضوع ف از منابع کتابخانه ای ، مقالات ، کتاب های مورد نیاز و نیز از شبکه ی جهانی اطلاعات (اینترنت) استفاده شده است.
۳ـ۶-۲ روش میدانی:
در این پژوهش از یک پرسشنامه که ترکیبی از سه پرسشنامه عواطف مثبت ومنفی، فرسودگی شغلی و رفتار شهروندی سازمانی استفاده شده است. بعد از تایید نسخه نهایی پرسشنامه توسط اساتید راهنمای محترم ، مجوز اجرای پژوهش توسط دانشگاه صادر گردید.
۳ـ۷ اندازه گیری
در پژوهشهای علوم رفتاری از ابزارهای مختلفی همچون پرسشنامه ، مصاحبه و غیره جهت اندازه گیری متغیرها استفاده می شود. انتخاب نوع ابزار اندازه گیری مناسب یکی از مهمترین مراحل روش علمی پژوهش است که می توان محقق را جمع آوری اطلاعات کمک نماید. در این پژوهش ابزار اصلی گردآوری داده ها بر اساس متغیرهای تحقیق ، پرسشنامه می باشد.
در این پژوهش از پرسشنامه های زیر استفاده گردیده است:
۳ـ۷ـ۱مقیاس عواطف مثبت ومنفی پاناس
پرسشنامه عاطفه مثبت و منفی خصلتی (PANAS) این مقیا س، یک ابزار خودسنجی ۲۰ آیتمی است و : برای انداز هگیری دو بعد خلقی یعنی عاطفه مثبت و عاطفه منفی، طر
احی شده است که تو سط واتسون ،کلارک ، و تلچن تهبه و ارائه شده .آیتم ها (۱۰ایتم احساسات مثبت و ۱۰ایتم احساسات منفی)روی یک مقیاس ۵ پنج نقط های ( ۱= بسیار کم تا ۵= بسیار زیاد) از سوی آزمودنی ، رتبه بندی می شود.
پایایی
در پژوهش حاضر آلفای کرونباخ پرسشنامه برای عاطفه مثبت ۸۹/. وعاطفه منفی ۹۰/. به دست امد.
روائی
در مطالعات بخش پور ( ۱۳۸۴ )، روایی سازه ای و اعتبار این آزمون روی ۲۵۵ نفر دانشجوی مبتلا به اضطراب و افسردگی مورد بررسی قرار گرفت. سازگاری درونی (ضریب آلفا) برای هر هردو مقیاس۸۷/. بدست آمد. عاطفه مثبت با افسردگی رابطه منفی داشت، بار عاملی ۲۷ / ومعنا دار است. اما رابطه میان عاطفه مثبت با اضطراب معن یدار نیست (بار عاملی، ۱۲٫/) یعنی با استفاده از مقیاس عاطفه مثبت بیماران افسرده از بیماران مضطرب قابل تفکیک هستند و در نهایت عاطفه منفی و عاطفه مثبت به نحو معناداری همبستگی معکوس(۳۹/.) دارند.

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است