بررسی تحلیلی رویکرد آموزشی رجیو امیلیا و سنجش میزان آگاهی مدیران و مربیان مراکز پیش از دبستان نسبت به عناصر اساسی برنامه درسی آن- قسمت ۱۸

سوادآموزی شامل مواردزیرمی شود:
– صحبت کردن با دیگران در مورد تجارب شخصی خود.
– تعریف کردن موضوعات، وقایع و روابط.
– صحبت کردن سلیس و روان، گوش دادن به داستان ها، شعرها و نیز داستان سازی.
– مجزا کردن قسمت های مختلف داستان ها.
– نوشتن، هجی کردن و بررسی این موارد به روش های مختلف مانند کشیدن نقاشی و نامه نوشتن و نوشتن یک متن.
– خواندن به طرق مختلف، خواندن کتاب داستان، نمادها و نشانه ها.
بازنمود خلاق
– بررسی و شناخت موضوعات از طریق دیدن، شنیدن، لمس کردن و مزه کردن.
– ارتباط دادن مدل ها، عکس ها و تصاویر با امور و چیزهای واقعی.
– ایفای نقش در بازی.
– ساخت مدل و نمونه با بهره گرفتن از مواد مختلف.
– نقاشی کشیدن و رنگ آمیزی کردن.
ابتکار عمل و روابط اجتماعی
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
– تصمیم گیری و بیان تصمیمات و برنامه ها.
– حل مسائل در بازی.
– توجه کردن به نیازهای شخصی.
– بیان احساسات به وسیله کلمات
– ابراز احساسات، علائق و نیازها به دیگران و آگاه شدن از نیازهای دیگران.
– انجام بازی های خلاق و تجربه برانگیز.
– پرداختن به موضوعات اجتماعی.
موسیقی
– حرکت با موسیقی.
– تشخیص و کشف صداها.
– تشخیص نوع صدا ها.
– تشخیص ملودی.
– شناسایی آهنگ ها.
– بازی کردن با هجاهای موسیقی.
زمان
– تشخیص شروع و پایان فعالیت ها.
– تعیین زمان شروع فعالیت.
– تعیین زمان رسیدن به تجربه.
– تعریف و به یادسپاری نتایج حاصل از این وقایع.
– نگه داشتن هر چه بیشتر موارد مختلف در ذهن در زمان مشخص.
فضا
– پر یا خالی کردن.
– چیدن اشیاء در کنار هم به طوری که با هم هماهنگ باشند.
– به هم ریختن اشکال و قالب ها و مرتب کردن آن ها براساس موضوعات.
– مشاهده کردن مردم، فضاها و اشیاء از دیدگاه های مختلف و ویژه.
– شرح دادن وضیعت اداره ها، فضاهای بازی، ساختمان ها و محل زندگی خود.
– استنباط و تغییر روابط ویژه در نقاشی ها، تصاویر و عکس ها.
همچنین فرصت های بسیاری برای تعامل در گروه های کوچک و بزرگ (هم تعاملات فرد به فرد کودکان با یکدیگر و هم تعامل کودکان با بزرگسالان ) وجود دارد.
محیط یادگیری
برنامه­، های اسکوپ بر محیط یادگیری و اجزای تشکیل دهنده آن در دوره پیش از دبستان، بسیار تاکید می کند. در یادگیری فعال، محیط و موقعیت های گوناگونی برای کودکان فراهم می کند تا آنها بتوانند به انتخاب و تصمیم گیری بپردازند. محیط یادگیری در الگوی های اسکوپ شامل تسهیلات، وسائل و تجهیزات می باشد و کارگزاران، برنامه را برای کودکان به گونه ای ترتیب می دهند که متناسب با علایق آنها باشد. الگوی های اسکوپ محیط یادگیری را به دو شیوه اجمالی توصیف می کند. استانداردهایی برای ویژگی های ساختاری پایه به منظور ایجاد مجموعه ای راحت و روان برای اجرای برنامه ها، مقدار فضا، ترکیب اتاق ها و. . . و نیز استاندارد هایی که انواع وسایل حمایتی و تجهیزاتی که این فضا را پر می کنند و موجب ارتقای یادگیری در کودکان می شوند، را توصیف می کند. این محیط و فضاها با نیازهای کودکان معلول نیز تناسب دارند. یکی از ویژگی های بارز الگوی های اسکوپ توجه قاطع این الگو بر چگونگی حمایت محیط یادگیری از رشد جسمانی، اجتماعی، عاطفی و شناختی کودکان است. بنابراین ویژگی محیط های اسکوپ به بخش های مورد علاقه کودکان تقسیم شده است تا تمام جنبه های بازی و رشد و تکامل کودکان را پوشش دهد. این بخش ها شامل مراکزی مانند مرکز ساختمان سازی، خانه کتاب و نیز مرکز بازی با آب و ماسه می باشد. (احمدی و حبیبی، ۱۳۹۰، ص ۱۴۱)
انواع وسایلی که در کلاس ها و مراکز های اسکوپ جمع آوری شده است به علایق کودکان توجه دارد و در حد وسیعی آنها را تشویق به آزمایش می کند. قابلمه ها و ماهی تابه های واقعی، وسایل باغبانی، تلفن ها، لباس های کار، ظروف غذای حیوانات خانگی، کیف های دستی، ابزار نجاری – اقلام طبیعی نه فقط اسباب بازی یا مدل های پلاستیکی – کودکان را تشویق به به کارگیری تمام حواس خود می نمایند. های اسکوپ در انطباق برنامه خود با چند فرهنگی بودن جامعه، صراحتاً وسایلی را که باید بازتابی از تنوع انسانی و جنبه های مثبت خانه و مکان مناسب برای اجتماع کودکان باشد، نیز ارائه می دهد. (همان، ص ۱۴۲)
روش
از آنجا که کودکان نسبت به تجربه مستقیم بهترین واکنش را نشان می دهند، بهره برداری صحیح از موضوعات و فعالیت های جسمی و حرکتی می تواند نقش تعیین کننده ای در کمک به کودکان برای شکل گیری مفاهیم، ایده پردازی و ایجاد نمایش های بنیادین، ایفا کند. به منظور ارتقای چنین جنبه هایی از فرایند یادگیری فعال، برنامه آموزش های اسکوپ روشی را به کار می گیرد که در آن با برنامه ریزی روزانه و ایجاد فرصت های متعدد برای کار با وسایل و تجهیزات، کودکان ضمن کار مستقل و آزاد، علایق فردی خود را کشف، پروژه های منتخب خود را طرح ریزی و برای حل مشکلات خود، فکورانه تلاش می کنند. برنامه برای هر نوع فعالیتی زمان کافی در نظر می گیرد. کودکان نه عجله ای برای تکمیل پروژه های انتخابی خود دارند و نه به خاطر این که مربیان آنها را وادار به اتمام پروژه های انتخابی یک بزرگسال می کنند، خسته می شوند. حتی در طول زمان کارگروهی، مربیان نسبت به مشاهده، حمایت و افزایش علایق فردی کودکان و سطوح رشدی آنان با دقت و حساسیت عمل می کنند. در زمان هایی که مربیان فعالیت اولیه را برنامه ریزی و وسایل را برای شعرخوانی و یا حرکت در طول زمان کارگروهی بزرگ، تنظیم و فراهم می کنند، کودکان فرصت هایی برای انتخاب منطقی و ایجاد تغییر دارند که به این انتخاب با احترام نگریسته می شود. در این روش کودکان می توانند بخش های مختلف روز را نام برده، فعالیت ها را پیش بینی نموده و در مورد توالی آنها صحبت کنند و خود فعالیت بعدی را آغاز نمایند. در برنامه روزانه، زمانی منسجم به کودکان داده می شود تا آنها برای برنامه ریزی کارهای خود ( زمان برنامه ریزی )، اجرای برنامه های خود (زمان اجرا و انعکاس و مرور برنامه های خود و مشارکت در فعالیت ها، (زمان یادآوری و مرور) وارد عمل شوند. شرکت در فعالیت های گروهی بزرگ و کوچک، سهیم شدن در خوردن غذا یا میان وعده، جمع و مرتب کردن کلاس و بازی خارج از کلاس نیز بخشی از برنامه روزانه است. (همان، ص۱۴۴)
یکی از نکته های بسیار مهم در تمام مراکز آموزشی های اسکوپ فعالیت مداوم و مستمر کودکان در ساعت های مختلف است. به گونه ای که در تمام لحظه ها کودک در حال فعالیت، کار و کوشش است. حتی کودکان در لحظه های استراحت نیز مشغول به فعالیتی هستند. فعالیت مربوط به استراحت به نوعی سازمان دهی، کسب انرژی و یا تمرکز بر فعالیت های قبلی یا بعدی است. در طی روز برنامه های مختلفی برای کودکان وجود دارد. این برنامه ها ممکن است از دیدارهای محلی، هنر، موسیقی، ریاضیات، قصه خوانی و. . . خیلی از موضوع ها و یا کارهای گوناگون باشد. اما در تمام این فعالیت ها کودکان انتخاب کننده ی اصلی هستند. به همین دلیل بچه ها در به پایان رساندن این فعالیت ها با شور و شوق بیشتری وارد میدان می شوند. تا این جا ممکن است برنامه های آموزشی مراکز های اسکوپ با بسیاری از مراکز دیگر مشابه باشد و نتوان به ظاهر خیلی تفاوتی را مشاهده کرد. اما روندی که می توان مرز این الگو را با سایر الگوهای آموزشی جدا کند اصل مجموعه فعالیت است.
اصل مجموعه فعالیت سه نکته کلیدی دارد:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

    1. برنامه ریزی کن،

 

    1. انجام بده،

 

  1. باز بینی کن،

 

هر فعالیتی که کودک انجام می دهد ضروری است که به این سه بخش بپردازد. مربی کودکان را ترغیب می کند که حتماً این سه مرحله را در انجام هر فعالیت رعایت کنند.
زمان برنامه ریزی[۱۵۲]
کودکان با ورود به کودکستان برنامه روزانه خود را تنظیم می کنند. چون اصل انتخاب در تمام ساعت های کار وجود دارد، اما این انتخاب به شکل رها و باید بدون برنامه نیست بلکه کودک فعالیت های انتخابی خود را برنامه ریزی می کند. ( یوسفی، ۱۳۹۱، ص۱۸۹)
زمان کار[۱۵۳]
«انجام بده» بخش دوم این مسیر است. مربی به کودک می گوید حالا که مطمئن هستی و خودت تمام این فعالیت ها را انتخاب کرده ای، سپس شروع کن! سپس در مراحل مختلف کودک تشویق و ترغیب می شود که برنامه خود را دنبال کند. مربی در هر ساعت از روز فقط کودک تشویق را متوجه برنامه خود می کند. مربی در این بخش راهنما نیست، بلکه فقط برنامه کاری کودک را یادآوری می کند و او را آگاه می کند که در کدام بخش از برنامه خود است و سپس می خواهد چه کار کند. مربی در هر عمل و فعالیتی که کودک انجام می دهد، همراه است. (همان، ص۱۹۰)
زمان بازبینی[۱۵۴]
بازبینی آخرین بخش از این مسیر است. در این بخش مربی از کودک می خواهد برنامه ای را که خود از ابتدا تنظیم کرده بود، بررسی کند. مربی کودک را یاری می دهد که بتواند برنامه ریزی خود را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد و مسایل و مشکلات خود را ببینید. بازتاب فعالیت ها، تجربه ها آزمایش ها، ارتباط ها و. . . همگی در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد. هر کودک به طور خاص فرصت پیدا می کند که در کنار مربی خود برنامه های انجام شده و یا انجام نشده خود را مورد تحلیل قرار دهد. (همان، ص۱۹۲)
ارزشیابی
های اسکوپ از مشاهده – نه آزمایش – برای ارزیابی کودک و ارزیابی برنامه حمایت می کند و معتقد است که مشاهده، معتبرترین و موفق ترین روش برای مستند کردن رشد و تکامل مستمر کودکان خردسال است. ارزشیابی در الگوی های اسکوپ شامل طیف وسیعی از تکالیف است که در آن مربیان و بزرگسالان، کودکان را به صورت دقیق مورد مشاهده قرار می دهند و به بررسی علایق آنها می پردازند سپس این مشاهدات را مورد تحلیل قرار می گیرند. با استخراج و تشخیص تجارب کلیدی، امکان برنامه ریزی روزانه فراهم می شود. همچنین این الگو، کارکنان را ملزم به ارزیابی برنامه خود ( حداقل یک بار در سال) و نیز استفاده از راه کارهای متنوع برای ارتقای یادگیری و شکوفایی براساس مشاهدات و ارزیابی مستمر از هر کودک می نماید. مؤسسه یک ابزار ارزشیابی مشاهده ای جامع , Cor High/Scope برای ارزیابی کودک به وجود آورده است. اجرای روش (COR) در ارزیابی کودکان بر پایه مشاهده مداوم کودک در شرایط عادی زندگی روزمره در محیط طبیعی اش استوار است. مدرسان، مربیان و متخصصین های اسکوپ از ابزار ارزشیابی کیفیت برنامه های اسکوپ (PQA) نیز استفاده می کنند. این ارزیابی، نگاهی جامع به تمام حیطه های عملیات برنامه دارد که شامل کلاس، خدمات خانواده، کارکنان و روش های مدیریت می شود و از نتایج آن می توان برای شناسایی نیازهای آموزشی کارکنان، مستند کردن نقاط قوت برنامه و حیطه هایی برای اصلاح و نشان دادن چگونگی حمایت برنامه هایی با کیفیت بالا در رشد و تکامل کودکان استفاده کرد (همان، ص۱۴۵)
نقش مربیان
مربی در نظام های اسکوپ بیش از هر چیز ناظر به فعالیت های کودک است. مربی به گونه ای آموزش می بیند که بتواند رفتار کودک را ببیند، در پذیرش رفتارهای او باشد و فرصت های بیشتری را برای رفتارهای او فراهم کند. این پذیرش موجب می شود تا آنان بتوانند نیاز، خواسته ها و علایق کودکان را ببینند و براساس آن برنامه ریزی کنند. پذیرش رفتارها موجب می شود تا کودکان بهتر خود را عیان کنند. وقتی رفتار کودکان قضاوت می شود، وقتی آنان مورد نقد و بررسی قرار می گیرند و وقتی کودکان مجبور به اصلاح و تغییر می شوند، کم تر خواسته ها و علایق خود را بیان می کنند. چون مربی کودک را سرکوب نمی کند، کودکان به راحتی بخش های مختلف خود را به مربی و بزرگسالان نشان می دهند. در نتیجه مربی بهتر می تواند به شناخت و کشف کودکان دست یابد و سپس براساس این شناخت برنامه ریزی کند. ارتباط مربی با کودکان در ای الگوی آموزشی فوق العاده قوی، نزدیک و صمیمی است هیچ کودکی به بهای تحقیر و یا سرزنش کردن کودکی دیگر تشویق نمی شود. همه کودکان به واسطه کاری که انجام می دهند تایید و ترغیب می شوند تا بتوانند به کارهای مهم خود ادامه دهند. (یوسفی، ۱۳۹۱، ص۱۹۷)
در الگوی های اسکوپ مربیان و به طور کلی بزرگسالان و کودکان، مشاجرات میان فردی را با یکدیگر حل و فصل می نمایند. بزرگسالان ضمن توجه به احساسات کودکان از آنان اطلاعاتی درباره آنچه باعث مشاجره شده است، کسب می کنند و مشکل را مجدداً بازگو می نمایند، از کودکان راه حل می خواهند و از تصمیمات کودکان حمایت می کنند. این روش حل مشکل در مشاجره نه تنها موجب ایجاد مهارت های میان فردی در کودکان می شود بلکه به رشد مهارت های تحلیلی و استدلالی آنان نیز کمک می کند. مربیان، ضمن آشنایی با شیوه های بهره گیری از یادگیری فعال در آموزش، والدین را نیز به مشاهده نحوه یادگیری کودکان خود از طریق تجربه مستقیم با محیط قادر می سازند. به منظور نمایش چگونگی یادگیری کودکان و آنچه که در حال یادگیری آن هستند و نیز میزان رشد آنها در طول برنامه سالانه، مربیان از یاداشت های کوتاهی که برای ارزیابی کودکان گردآوری کرده اند، استفاده می کنند و برای والدین، مثال هایی عینی می آورند. مربیان همچنین در ایجاد راه کارهایی برای ادغام فعالیت های روزمره در خانه، خبرنامه ها و مدل سازی در کلاس، برتوانایی آموزشی لوازم معمولی خانگی و نیز اهمیت خواندن برای کودکان به منظور پرورش و مهارت های سوادآموزی تاکید می ورزند. آنها همچنین نشان می دهند که چگونه اوقات فراغت خانواده ها می تواند به یادگیری مهارت های اجتماعی تبدیل گردد، چگونه می توان از شیوه های کارای حل مساله در آرام ساختن مشاجرات و اختلاف نظرها به طور سازنده استفاده کرد و چگونه می شود اختیاراتی به کودکان داد و فرصت هایی برای ابتکار عمل حتی در طول مراقبت های عادی روزانه در اختیار کودکان گذاشت. (احمدی و حبیبی، ۱۳۹۰، ص۱۴۹)
جدول۲-۹ عناصر اصلی برنامه درسی های اسکوپ(اقتباس از احمدی وحبیبی، ۱۳۹۰)

 

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*