اهل بیت(ع) و نتیجه

دانلود پایان نامه

ألا إِنَّ مَثَلَ أَهلِ بَیتِی مَثَلُ سَفِینَهِ نَوحٍ مَن رَکَبَهَا نَجَا وَمَن تَخَلَّفَ عَنهَا هَلَکَ (النیشابوری، 1411هـ، ج2: 343).
ترجمه: هان بدانید که مثال اهل بیت من همچون کشتی نوح است که هر کس بر آن سوار گشت نجات یافت و هر کس از آن روی گرداند هلاک گشت.
عملیات بینامتنی: طبق این حدیث، شک نیست که هر کس از همراهی با اهل بیت رسول الله(ص) خودداری نماید، از اسلام بیرون است. بین شیعه و سنّی شک نیست که علی بن ابی طالب(ع) و فاطمه زهرا(س) جزء اهل بیت(ع) میباشند طبق اعتراف علمای خود اهل سنّت، حضرت فاطمه زهرا(س) هیچگاه خلافت ابوبکر را نپذیرفت و با او بیعت نکرد و با خشم نسبت به او از دنیا رفت. و باز طبق نقل خود اهل سنّت، عمر به دستور ابوبکر، خانهی ایشان را آتش زد یا حدّ اقل تهدید به آتش زدن نمود. علی(ع) نیز مدّتها با ابوبکر بیعت نکرد تا آنکه با زور از او بیعت گرفتند؛ که ارزش حقوقی ندارد پس شک نداریم که این دو تن (ابوبکر و عمر) از این کشتی تخلّف نمودهاند. لذا طبق حدیث، جزء غرق شدگان هستند. طبق نقل هر دو فرقه، شک نداریم علی(ع) تا حضرت زهرا(س) زنده بود، با ابوبکر بیعت نکرد و خودش ادّعای خلافت داشت و ابوبکر از پذیرش خلافت او تخلّف نمود و همچنین عمر، کما اینکه در شورای شش نفرهی عمر نیز حضرتش به خلافت عثمان رأی موافق نداد. لذا این کشتی نوح، خلافت ابوبکر و عمر و عثمان را قبول نداشت. عبدی در این بیت از شعر خویش به مدح اهل بیت(ع) میپردازد و از ایشان به عنوان کشتی نجات یاد میکند. رابطهی بینامتنی این فراز از شعر عبدی با کلام رسول الله، هم از نوع نفی جزیی میباشد؛ چرا که واژگان کلیدی «سَفِینَه و نَجَا» موجود در متن حاضر ذهن مخاطب را به سوی متن غایب معطوف میدارد و هم نفی متوازی است؛ چرا که عبدی از مضمون حدیث در بین شعر خویش بهره برده است.
متن حاضر:
یَـا حِجَــابَ اللهِ وَ الـ
ـبَـابَ القَــدِیـــمِ الأَزَلِــی
(الأمین، 1403هـ، ج9: 269)
ترجمه: ای حجاب خداوندی و ای درب ورودی به صحن خداوند باریتعالی! تو، تو همان دستاویز محکم الهی هستی که ناگسستنی هستی.
متن غایب:
امام سجاد(ع) فرمودند: نَحنُ أَبوَابُ اللهِ وَ نَحنُ الصِّرَاطُ المُستَقِیمِ (مجلسی، 1382ش، ج24: 12).
ترجمه: درهای ورودی خداوند مائیم و ما راه مستقیم هستیم.
متن غایب:
امام باقر(ع) فرمودند: إِنَّ عَلِیاً بَابٌ فَتَحَهُ الله فَمَنْ دَخَلَهُ کَانَ مُؤمِناً (کلینی،1413هـ، ج1: 437).
ترجمه: علی(ع) دری است که خداوند آن را گشوده پس هر آن که از آن در وارد شود مؤمن است.
عملیات بینامتنی: باب الله در برخی از احادیث و ادعیهی اسلامی به عنوان صفت پیامبر اسلام(ص) و دوازده امام شیعیان به کار گرفته شده و برخی معتقدند که واژه‌های دیگری مانند: «صراط»، «سبب»، «طریق» و «سبیل» تعبیرهای دیگری از باب‌الله هستند که برای ایشان به کارگرفته شده است. أئمهی اطهار(ع) که در این روایت «ابواب الله» خوانده شده‌اند میتوان چنین برداشت کرد که واسطه بین خداوند و خلق‌اند؛ چرا که مردم برای رسیدن به خدا و خواستههای خدا نیازمند به أئمه(ع) به عنوان درب ورودی برای رسیدن به هدف مقدسشان هستند. در روایتی که کلینی از امام باقر(ع) روایت میکند، علی(ع) را به عنوانی دری معرّفی میکند که خداوند آن را گشوده تا هر آنکه از آن در وارد شود هدایت یافته و مؤمن است(همان: 437)، پس در نتیجه بر اساس این روایت سایر معصومین(ع) نیز میتوانند «باب الله» باشند. شاعر در این بیت از شعر خویش در مدح أئمه(ع) از ایشان به عنوان «ابواب الله» یاد کرده است. رابطهی بینامتنی این بیت از شعر عبدی با کلام معصومین(ع) هم از نوع نفی جزیی بوده و هم از نوع نفی متوازی؛ چرا که هم واژهی کلیدی «ابواب الله» موجود در متن حاضر مخاطب را به متون غایب سوق میدهد، و هم شاعر از مضمون کلام در شعر خویش بهره برده است.
متن حاضر:
قَالُوا لُه إِن کَانَ أَمرٌ مَن لَنَا
قَالَ النَّبِیُّ خَلِیفَتِی هُوَ خَاصِفُ النَّـ
خَلَفٌ إِلَیهِ فِی الحَوَادِثِ نَرجَعُ
ـعلِ الزَّکِیُّ العَالِمُ المِتَوَرِّعُ
(الأمین، 1403هـ، ج9: 269)