اهل بیت(ع) و قرآن کریم

دانلود پایان نامه

ترجمه: شوق و علاقهی درونی من و شعر، آهنگ کسی را کرده است که روی آورندگان به سویش میآیند. به سوی چراغی تابناک یعنی پیامبر اکرم (ص) که رویگردانی مشتاقان و شترهای خسته مرا منصرف نمیکند.


متن غایب:
وَدَاعِیاً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجاً مُّنِیراً ﴿احزاب ۴۶﴾.
ترجمه: و دعوت‏کننده به سوى خدا به فرمان او و چراغى تابناک است.
عملیات بینامتنی: در این فراز از شعر، کمیت چنین بیان میکند که تمام شوق و علاقهاش و باور قلبیاش مشتاقانه آهنگ پیامبر(ص) را کردهاند و در بین شعر خود از کلمات «سراج منیر» در وصف حضرت رسول(ص) استفاده کرده است، با امعان نظر در آیات قرآن کریم متوجّه میشویم که شاعر کاملاً آگاهانه از این واژگان بهره برده است. «سراج در اصل به معنی چراغ است که در سابق با استفاده از فتیله و روغن قابل اشتعال و امروز با نیروی برق و مانند آن منبع نور و روشنائی است، ولی به گفته «راغب» در «مفردات» این کلمه تدریجاً به هر منبع نور و روشنائی اطلاق شده است، و اطلاق آن به خورشید به خاطر آن است که نور آن از درونش می‏جوشد، و همچون ماه اکتساب نور از منبع دیگری نمی‏کند. و منیر به معنی نورافشان است. با دقّت در این آیات متوجّه میشویم که اشاره به معجزات و دلائل حقّانیت و نشانه‏های صدق دعوت پیامبر(ص) است، او چراغ روشنی است که خودش گواه خویش است، تاریکیها و ظلمات را می‏زداید، و چشمها و دلها را به سوی خود متوجه می‏کند، و همانگونه که آفتاب آمد دلیل آفتاب وجود او نیز دلیل حقانیت او است»(مکارم شیرازی، 1361ش، ج17: 364-362). روابط بینامتنی این بیت از قصیدهی کمیت هم از نوع نفی جزیی بوده؛ مبنی بر این که واژگان کلیدی موجود در متن حاضر «اَلسِراج و المنیر» تأیید کنندهی این امر است که متن حاضر کاملاً آگاهانه از متن غایب بهره گرفته است، و هم از نوع نفی متوازی است؛ چرا که شاعر برای بیان مقصود خویش از مضمون کلام نیز سود برده است.
متن حاضر:
أَ أَهلُ کِتَابٍ نَحنُ فِیهِ وَ أَنتُمُ
عَلَى الحَقِّ نَقضِی بِالکِتَابِ وَنَعدِلُ
(کمیت،1406هـ : 154)
ترجمه: آیا ما اهل کتاب هستیم و شما بر حق میباشید!؟ و با قرآن داوری میکنیم و عدالت را روا میداریم.
متن غایب:
یَا أَهْلَ الْکِتَابِ قَدْ جَاءکُمْ رَسُولُنَا یُبَیِّنُ لَکُمْ کَثِیرًا مِّمَّا کُنتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْکِتَابِ وَیَعْفُو عَن کَثِیرٍ قَدْ جَاءکُم مِّنَ اللّهِ نُورٌ وَکِتَابٌ مُّبِینٌ ﴿ مائده/ ۱۵﴾.
ترجمه: اى اهل کتاب پیامبر ما به سوى شما آمده است که بسیارى از چیزهایى از کتاب آسمانى خود را که پوشیده مى‏داشتید براى شما بیان مى‏کند و از بسیارى خطاهاى شما درمى‏گذرد قطعا براى شما از جانب خدا روشنایى و کتابى روشنگر آمده است.
عملیات بینامتنی: این آیه و آیات پیش از آن درباره‏ی یهود و نصاری و پیمان‏شکنی‏های آنها بحث می‏کند، این آیه اهل کتاب را بطور کلّی مخاطب قرار داده و آنها را به سوی اسلام دعوت می‏کند، اسلامی که آئین آسمانی آنها را از خرافات پاک کرده و آنها را براه راست، راهی که از هر گونه انحراف و کجی دور است، هدایت می‏نماید(ر.ک: مکارم شیرازی،1361ش، ج4: 322-321). در این فراز از شعر کمیت بهرهگیری از آیات قرانی در بکارگیری اصطلاح «اهل کتاب» است که کمیت از آن برای اهل بیت(ع) بهره برده است. رابطهی بینامتنی این بیت از شعر کمیت با آیات قرآنی لفظی و از نوع نفی جزیی میباشد، مبنی بر این که کلمهی کلیدی موجود در متن حاضر «أَهلُ کِتَابٍ » ذهن مخاطب را به متن غایب رهنمون میسازد.
متن حاضر:
وَأَنتَ أَمِینُ اللهِ فِی النَّاسِ کُلِّهِم
عَلَینَا وَفِیمَا إحتَازَ شَرقٌ وَمَغرِبُ
(کمیت،1406هـ : 61)
ترجمه: و شما امین خداوند در بین همهی مردم هستی و بر ما و در آنچه از شرق و غرب به دست آورد.
متن غایب:
أَنْ أَدُّوا إِلَیَّ عِبَادَ اللَّهِ إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ ﴿دخان/ ۱۸﴾