امام زمان (عج) و امید به آینده

دانلود پایان نامه

و لـَم تَأتِنـا عَـن ثَامـِـنٍ لَهُم کتُبُ
خیــــارٌ إذ عُدّوا و ثَامِنُهُم کَلبُ


(دعبل،1972م: 102)
ترجمه: کتابهای تاریخی از هفت تن از ملوک بنی عباس یاد کردهاند، اما از هشتمین آنها اسمی به میان نیاوردهاند. از نظر تعداد، آنها (خلفای عباسی) شبیه اصحاب کهفاند و هشتمین آنها سگشان بود.
دعبل در این شعر به شدت معتصم عباسی را مورد هجوم قرار داده او را با سگ اصحاب کهف مقایسه کرده است.
و) بیان مسائل تاریخی
شیعیان در طول تاریخ، حوادث تلخ و شیرین بسیاری به خود دیدهاند، از جمله: واقعهی غدیر خم، سقیفه، مسألهی فدک، کربلا و بسیاری وقایع دیگر. شعرای شیعی با موضوع قرار دادن این مسایل در اشعار خود در حفظ تاریخ شیعه، سهم بسزایی را ایفا نمودند. از این جمله میتوان از: غدیریهی کمیت، غدیریهی دعبل، غدیریهی سید حمیری و غیره که در کتاب شریف «الغدیر» جمع شدهاند، نام برد.
ز) مسألهی رجعت و ظهور امام زمان (عج)
مسألهی امام زمان و ظهور ایشان از جمله مسائلی است که فرقههای مختلف شیعه در مصداق آن با هم اختلاف دارند، در عین حال شاعران شیعه همواره این مسأله را موضوع شعرشان قرار داده و آن را یکی از مفاهیم اساسی برشمردهاند. «شیعه همواره در طول تاریخ اعتقاد به ظهور منجی بشریت داشته است که بنا به سخن پیامبر(ص) زمین را از عدل و داد پر و از ظلم و جور پاک میکند. بدین گونه اشعار شیعه همواره با روح امید به آیندهای روشن مزیّن بوده است»(القتم،2002م :200).
مانند این گفتهی عامربن واثله که میگوید :
إِخـوَانُنا شِیعَتُنَا لا تَعتَـــــدُوا
وَ أَن تَنَالُوا شَرَفاً و تَسعَـدُوا
إنِِّی رَغِــیمٌ لَکُم أن تَرشِـــــدُوا
و وَازَرُوا المَهدِیَّ کَیمَا تَهتَدُوا
(همان: 200)
شاعر در این شعر به ایمان خود به ظهور حضرت مهدی(عج) در زمان نامعلوم اشاره میکند و از ایمان و اعتقاد راستینش نسبت به برپایی عدل به دست ایشان سخن میگوید.
ح) استفاده از آیات و روایات در شعر
تعهد و التزام شاعران شیعه در به کاربردن اسلوب قرآن و استفاده از آیات قرآن، احادیث نبوی و اشاره به تاریخ تشیّع، از دیگر ویژگیهای شعر شیعی محسوب میشود. شاعران شیعه همواره به دفاع از عقاید شیعه میپرداختند و برای انجام این رسالت همواره به آیات قرآن کریم و احادیث پیامبر اکرم(ص) استناد میکردند و همین استناد به آیات و احادیث است که شعرشان را در زمرهی اسناد تاریخی، دینی و سیاسی در طول تاریخ قرار داده است. ما در این تحقیق برآنیم تا این ویژگی برجسته، یعنی بینامتنی قرآنی و روایی را در اشعار سه تن از شاعران متعهد شیعه آفتابی کنیم؛ شاعران متعهد و ولایی که احساس وظیفه کردهاند تا برای جاودانه ساختن حقیقت متجلی در غدیر و مرام و مذهب اهل بیت عصمت(ع)، از قدرت و طبع شعری خود بهره گیرند و رنگ ولایت به سرودههای خویش زنند، تا با برخورداری از این صبغه الله، رنگ جاودانه یابند و همین سبب پیدایش حجم عظیمی از مدایح علوی در نزد آنان شده است.
مانند شعر سید حمیری که میگوید:
قــَـــامَ مُحَمدٌ بِغَـدِیـــرِ خُــــمٍ
لِـمَن وَافَاه مِن عَربٍ و عَجَمٍ