ارزیابی و رتبه بندی کارایی نسبی ادارات ثبت احوال استان مرکزی و اصفهان با بهره گرفتن از مدل تحلیل پوششی داده هاDEA- قسمت ۷

( مدل شماره ۲-۷ )
یک واحد در این مدل کارا است اگر و تنها اگر دو شرط زیر برای آن برقرار باشد :
الف ) ۱=𝜽 باشد .
ب) تمامی متغیر های کمکی مقدار صفر داشته باشد .
۲-۹-۲) مدل مضربی BCC خروجی محور
Min z =
St:

( مدل شماره ۸-۲ )
مدل پوششی BCC خروجی محور
Max z = 𝜽
St:

آزاد در علامت
( مدل شماره ۹-۲ )
۲-۱۰) رتبه بندی واحد های کارا
تحلیل پوششی داده ها واحد های تحت بررسی را به دو گروه (( واحد های کارا )) و (( ناکارا )) تقسیم می کند . واحد های کارا واحد هایی هستند که امتیاز کارآیی آنها برابر با یک است .
واحد های غیر کارا با کسب امتیاز قابل رتبه بندی هستند ، اما واحد هایی که امتیاز کارآیی آنها برابر با یک می باشد با بهره گرفتن از مدل های کلاسیک تحلیل پوششی داده ها قابل رتبه بندی نیستند ، روش زیر به منظور رتبه بندی واحد های کارا ارائه شده است .
روش اندرسون و پیترسون [۳۷]( A&P )
در سال ۱۹۹۳ اندرسون و پیترسون روشی را برای رتبه بندی واحد های کارا پیشنهاد کردند که امکان تعیین کارا ترین واحد را میسر می سازد . با این تکنیک امتیاز واحد های کارا می تواند از یک بیشتر شود به این ترتیب واحد های کارا نیز مانند واحد های غیر کارا می توانند رتبه بندی گردند . رتبه بندی واحد های کارا به صورت زیر انجام می گیرد :
قدم اول :
مدل مضربی یا پوششی CCR برای واحد های تحت بررسی حل می گردد تا واحد های تحت بررسی حل می گردد تا واحد های کارا و غیر کارا مشخص می شوند و در صورتی که واحد تحت ارزیابی واحد k باشد مدل مضربی آن به صورت زیر خواهد بود .
Max z =
St:

قدم دوم : فقط واحد های کارایی که امتیاز آن ها در قدم اول معادل یک شده در نظر گرفته می شوند و از مجموعه محدودیت قدم اول ، محدودیت مربوط به آن واحد را حذف و دوباره مدل حل می شود .
در حالتی که واحد k واحدی کارا باشد در این قدم در مدل مضربی محدودیت ها به صورت زیر خواهد بود .

از آنجا که در قدم دوم محدودیت مربوط به واحد تحت بررسی که حد بالای آن عدد ۱ می باشد حذف می شود . مقدار کارآیی می تواند بیش از یک گردد . به این ترتیب واحد های کارا با امتیازاتی بالاتر از یک رتبه بندی می گردند . ( مهرگان ، محمد رضا ،۱۲۵، ۱۳۸۳ )
فصل سوم :
روش تحقیق
۳-۱) مقدمه
غرض از تحقیق کشف و پرده برداری از حقیقت است و دست یابی به این هدف ، بکارگیری روش ها و فنون و مهارت هایی را ایجاب می کند . اظهار نظر صحیح و شایسته درباره یک موضوع ، نیازمند وسایل و شیوه هایی است که محقق ناگزیر از استفاده از آنهاست . این اصول و قواعد در سایه تفکر و تدبر پیشینیان بدست آمده و امروزه به صورت دستور العمل هایی مورد استفاده قرار می گیرد . محقق نیز در عین صاحب نظر بودن ، آنها را به صورت دستور می پذیرد که اصولا متدلوژی علمی ، دستوری است و البته این دستورات بر دلایل عمیقی استوار می باشند که می توانند با قابلیت مورد استفاده قرار گیرند و نتایج ارزنده ای بدست دهند .
حرکت نظام یافته به منظور کشف مجهولات و مراحل و وسایل جمع آوری سیستماتیک اطلاعات و تجزیه و تحلیل آنها به منظور دست یابی به هدف پژوهش را روش های علمی تحقیق گویند. هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که پژوهشگر مشخص نماید چه شیوه ۱ روشی را اتخاذ نماید تا او را هرچه دقیق تر و آسانتر در دست یابی به پاسخگویی احتمالی کمک نماید .
انتخاب روش تحقیق به اهداف و ماهیت موضوع تحقیق و همچنین منابع و امکانات بستگی دارد . بنابراین هنگامی می توان در مورد روش بررسی و انتخاب یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت موضوع مورد پژوهش ، اهداف و قلمرو کار مشخص باشد .
۳-۲) روش تحقیق
این تحقیق از نظر هدف پژوهش کاربردی است به این دلیل که می توان از نتایج این تحقیق در ارزیابی کارآیی و رتبه بندی ادارات مهم ثبت احوال استان مرکزی و اصفهان استفاده نمود و یافته های جدیدی را برای مدیران ادارات ثبت احوال کل کشور از طریق ثبت نتایج بدست آورد .
از نظر روش از آنجا که به بررسی وضعیت موجودی می پردازد و از اسناد و مدارک سازمان ثبت احوال در استان های مذکور استفاده شده است پژوهشی توصیفی است و همچنین بکار گیری مدل های ریاضی جهت تعیین اندازه کارآیی نیز دلیل تجربی – ریاضی بودن این پژوهش است .
به طور کلی برای استفاده از مدل های ریاضی معمولا برداشتن گام های زیر ضروری است :
۱_ تعریف مساله
۲_ مدل سازی یا فرموله کردن مساله بر اساس بحث های تئوریک و اطلاعات بدست آمده
۳_ حل مدل و بدست آوردن جواب های ابزاری
۴_ تحلیل حساسیت و تعیین محدوده حساسیت پارامتر های مدل به منظور تطبیق با شرایط واقعی و عملیاتی کردن آن
۵_ رفع اشکالات احتمالی آن و انجام اصلاحات لازم
۳-۳) ابزار گردآوری اطلاعات
الف) روش تئوریک
اطلاعات مورد نیاز برای اجرای پژوهش با بهره گرفتن از روش های کتابخانه ای در ابعاد بحث های ارزیابی عملکردی و کارایی نسبی و فیش برداری از کتب ، مقالات ، رساله های معتبر انجام گرفت .
ب) روش میدانی
جمع آوری اطلاعات ، با مراجعه به مراکز علمی و پژوهشی کشور و نیز با مصاحبه و اخذ نظرات کارشناسان ادارات ثبت احوال و بررسی اسناد ثبت احوال و سازمان های ذی ربط و جمع آوری اطلاعات لازم در دوره های سازمانی و استخراج آنها انجام گرفت .
۳-۴) جامعه آماری
جامعه آماری عبارت است از کلیه افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی مشخص ( جهانی یا منطقه ای ) دارای یک یا چند صفت مشترک باشند .
جامعه آماری این تحقیق ادارات ثبت احوال شهرستان های اصفهان و مرکزی می باشد که تعداد وقایع حیاتی آنها در سال ۱۳۹۰ بیش از ۲۰۰۰۰۰۰ مورد بوده است ، البته لازم به ذکر است چون مابقی ادارات ثبت احوال نسبت به ادارات مذکور تفاوت زیادی از نظر ورودی و خروجی نداشتند از دخیل نمودن آنها در این تحقیق خود داری شده است.
۳-۵) مدل تحقیق
انتخاب مدل تحقیق یکی از از وظایف مهم محقق برای دست یابی به نتایج مطلوب می باشد .
پس از مطالعه در ادبیات تحقیق ، مشخص گردید که تکنیک های متفاوتی جهت سنجش کارآیی سازمان ها ، کارخانجات و موسسات وجود دارد که عمدتا به دو دسته کلی (( روش های پارامتریک )) و (( روش های ناپارامتریک )) تقسیم بندی می شوند. همچنین در مقایسه این دو روش در تحقیقات صورت گرفته ، اکثر موارد ارجحیت روش های ناپارامتریک بر روش های پارامتریک نتیجه گرفته شده است .
در روش های ناپارامتریک ، شکل مشخصی برای تابع تولید در نظر گرفته نمی شود و مستقیما با داده های مشاهده شده یک مجموعه امکان تولید تجربی ساخته می شود که مرز حاصل از این مجموعه یک تابع تولید تجربی حاصل از مشاهدات با مرز کارایی می باشد . واحد های تحت بررسی با مرز موجود که مستقیما از داده های واقعی بدست آمده است سنجیده می شوند و لذا ارزیابی واقع بینانه تر می باشد .
با توجه به بحث فوق ، تصمیم به استفاده از روش های غیر پارامتریک جهت سنجش کارآیی ادارات ثبت احوال استان مرکزی و اصفهان گرفته شد. همچنین به دلیل کثرت استفاده از روش((تحلیل پوششی داده ها)) DEA در تحقیقات مشابه از میان روش های غیر پارامتریک موجود ، تکنیک فوق برگزیده شده است.
در تکنیک تحلیل پوششی داده ها مدل های بی شماری وجود دارد که پیوسته توسعه می یابند اما اساس همه آنها بر پایه دو مدل اولیه و اصلی BCC و CCR استوار می باشد و با بهره گرفتن از این مدل ها و از مجموعه داده های موجود مرز کارآیی ساخته می شود . پس واحد های تحت بررسی با مرز موجود مقایسه شده و در نهایت واحد هایی که روی مرز قرار گرفته اند ، کارا شناخته شده و سایر واحد ها ناکارا می باشد و اندازه کارآیی در فاصله صفر تا یک برایشان بدست می آید .
البته با توجه به اینکه عدم قطعیت در واقعیت اجتناب ناپذیر است و مدل های فوق نیز مدل های واقع بینانه ای می باشند ، توسعه این مدل ها در فضای عدم قطعیت نیز امری لازم و ضروری است .
به همین دلیل استفاده از مدل CCR در فضای بهینه سازی استوار که یکی از رویکرد های جدید برخورد با عدم قطعیت است ، مدل انتخاب شده ی اصلی این تحقیق می باشد .
۳-۶) اعتبار:
به دلیل این که از تکنیک DEA جهت سنجش کارایی و رتبه بندی ادارات ثبت احوال در فضای قطعیت استفاده شد و این تکنیک ها در حال حاضر از شناخته شده ترین و پرکاربرد ترین روش ها در حوزه سنجش کارآیی می باشند ، لذا این تحقیق از اعتبار خوبی برخوردار می باشد .
روایی :
چون در گردآوری داده ها و اطلاعات از آمار ها و اسناد های ثبت شده ادارات ثبت احوال و سازمان های مرتبط استفاده شده است و این اسناد به تایید مراجع ذی صلاح رسیده است ، از صحت و روایی خوبی برخوردار می شود .
اعتبار سنجی مدل :
برای بررسی و اعتبار سنجی نتایج بدست آمده از مدل پیشنهادی از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده می شود .
 

برای

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*