بیت کوین چیه 

 

بیت کوین (Bitcoin) تا حدودی مثل پول و تا حدودی هم مثل یک حباب اقتصادیه. بیت کوین رشد سریعی پیدا کرده و گوشه ای از آینده احتمالیِ پول رو به نمایش گذاشته. بیت کوین یک نوع واحد پولی مجازیه که از دل اینترنت و کامپیوترهای خیلی قوی و تمایل خیلی از مردم واسه روی آوردن به اشکال تازه تبادل پولی، سر برآوردهه.

در این مقاله کمی بیشتر به بیت کوین می پردازیم.

 

بیت کوین تشابهات زیادی با بقیه واحدهای پولی داره؛ مهم ترین اونم اینه که روز به روز تعداد بیشتری از بازرگانان، خرده فروشان و افراد چه به شکل آنلاین و چه به شکل آفلاین، بیت کوین رو به عنوان یک واحد پولی قبول می کنن. شما می تونین با بیت کوین پیتزا بخرین، در یک سایت خدمات دوست یابی ثبت نام کنین یا حتی از مغازه محبوب خود خرید کنین.

هنوز بیت کوین فرقای زیادی با واحدهای پولی عادی داره. بر خلاف دلار و پوند، بیت کوین به وسیله هیچ دولتی پشتیبانی نمی شه و واسه همین یک واحد پولی غیرمتمرکزه. بیت کوین با هیچ گونه سیستم بانکداری یا مرکز صدوری در رابطه نیس. همین یک عامل جذابیت بزرگ واسه اون حساب می شه؛ چراکه به جای بلعیده شدن در سیستمی که حرص و طمع آدما بر اون حاکمه، در یک دنیا آنلاینی حضور داره که طبق ریاضیات و قراردادای رمزگذاری هوشمند کار می کنه.

شما می تونین از بیت کوین در همه تراکنشای واقعی استفاده کنین. واسه این منظور، اول باید از راه کارت اعتباری یا حساب بانکی تون و یا با پول نقد بیت کوین بخرین. بعد بیت کوین مستقیما به حساب بیت کوینی شما انتقال پیدا میکنه و می تونین همه امور پرداختی خود رو مستقیما با خریدار یا فروشنده (بی نیاز به واسطی مثل بانک یا شرکتای کارت اعتباری) به انجام برسونین.

با برداشتن واسط از تراکنشا، شما کارمزد و هزینه های در رابطه خیلی کمتری رو پرداخت می کنین. هر طرف معامله می تونه ناشناس بودن خود رو حفظ کنه که همین مخالفان و موافقان زیادی داره. واقعا بیت کوین یک برابر دیجیتالی تراکنش نقدیه. اگه شما به روشای غیرقابل ردیابی تجارت تمایل داشته باشین، این واحد پولی بهترین گزینه.

دخل و خرج بیت کوین خیلی آسون فرستادن یک ایمیله و شما می تونین کار رو با کامپیوتر یا تلفن هوشمند خود بکنین. همین سادگی باعث شده که در وجود یه سری فرایندهای ریاضیاتی پیچیده واسه ایمن سازی و حفاظت از این تراکنشا دودلی وجود داشته باشه.

داستان بیت کوین

پیدایش بیت کوین به نوبه ی خود یکی از افسانهای دنیا اینترنته. در سال ۲۰۰۸، فرد (یا افرادی) با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) سند امکان مفهومی به نام بیت کوین رو منتشر کردن. در این سند، ناکاموتو با اشاره به بحران پولی سال ۲۰۰۸ و نبود موفقیت واحدهای پولیِ مورد حمایت دولتا و فساد در سیستمای بانکی موجود، این عوامل رو به عنوان انگیزه ی خود در اختراع این واحد پولی عنوان کرده بود.

بیت کوین می تونه یک واحد پولی شفاف تر و خالص تری باشه که به جای اونکه اهرم فشاری واسه صاحبان قدرت باشه، در خدمت همه شهروندان دنیا هستش.

در سال ۲۰۰۹، ناکاموتو به عرضه اولین بیت کوینا پرداخت و اونو در چرخه پولی وارد کرد. تنها موضوع، گسترش و گسترش اون به عنوان یک واحد پولی جدید بود.

واسه استفاده از بیت کوین، شما به یک نرم افزار کیف پول نیاز دارین که حساب بیت کوینی شما رو در کامپیوتر شخصی تون رمزگذاری و محافظت کنه. واسه شروع، اول باید نرم افزار کیف پول رو روی کامپیوتر یا تلفن هوشمند خود دانلود و نصب کنین. بعد می تونین کیف پول خود رو با استفاده از حساب بانکی، کارت اعتباری یا بقیه روشای پرداخت از بیت کوین پر کنین.

مسئله بعدی پیدا کردن فروشنده ایه که بیت کوین رو به عنوان واحد پولی قبول داره. با اینکه بیت کوین در اول اون قدر محبوب نبود، اما این روزها خیلی از بازرگانان، فروشندگان، رستورانا، مغازه های لباس، دندان پزشکیا و بقیه عرضه کنندگان اجناس و خدمات، این سکهای نوظهور رو به عنوان واحد پولی پذیرفته ان. گروهی حتی از بیت کوین واسه اجاره ی خونه و خرید خودرو استفاده می کنن و اگه شما از خدمات مرتبطی مثل بیت اسپند (Bitspend) یا بیت پی (Bitpay) استفاده کنین، می تونین با بیت کوین از هر خرده فروشی که به ذهن تون می رسه خرید کنین.

اگه خبره های اقتصادی رو دنبال کرده باشین حتما میدونید که بیت کوین تنها واسه تهیه ی کالا و خدمات استفاده نمی شه. بخش بزرگ اقبال عمومی از بیت کوین، به خاطر عرضه خدماتِ مبادلات ارزی به وسیله شرکتایی مثل مت گاکس (Mt. Gox) است که بخش اعظمی از تراکنشای بیت کوینی رو به انجام میرسوند. به این معنا که مردم پول نقد خود رو روی بیت کوین سرمایه گذاری می کنن به این امید که ارزش این واحد پولی روز به روز افزایش پیدا کنه. الان، بخت با سرمایه گذاران همراه بوده و ارزش بیت کوین سیر صعودی خیلی بالایی داشته.

سکهای پیچیده

بیت کوین مثل طلا نیس که بشه اونو از دل زمین درآورده کرد. پول کاغذی هم نیس که یک نهاد مرکزی اسکناسای کاغذی غیرقابل تقلب رو چاپ کنه. عوضش، بیت کوین به یک شبکه کامپیوتری غیرمتمرکز و یه سری رمزگذاریای فوق العاده پیچیده متکیه.

سیستم بیت کوین طبق شبکه مثل به مثل (peer-to-peer) موسوم به P2P کار می کنه. این معماری P2P مثل شبکه های اشتراک گذاری فایله که به افراد اجازه می ده آزادانه هر نوع دادی مثل موسیقی، فیلم و غیره رو پخش کنن. این سیستم خیلی انعطاف پذیره.

یعنی، هیچ مرکز کامپیوتری واسه اجرای فرایندهای بیت کوین وجود نداره. عوضش، کامپیوترِ هر کاربرِ بیت کوین، بخشی از یک شبکه می شه که در کل کار انجام محاسبات مربوط به تولید بیت کوین و ثبت تراکنشای اونو انجام می ده. همین طبیعت غیرمتمرکز بیت کوینه که اونو از دخالت دولتا و سازوکارهای قانونی و نظارت مصون نگه داشته.

پیش از اونکه کسی بتونه از بیت کوین استفاده کنه، این سکها باید به دلیل ی فرایندی به نام درآورده بیت کوین درآورده شن. هر کامپیوتری می تونه این عمل رو با استفاده از یک برنامه درآورده شروع کنه. واسه درآورده لازمه کل شبکه کامپیوترهای شرکت کننده یک رشته فعالیت بکننن. از پایه، این فعالیت به معنای انجام تعداد زیادی پردازشه که غنایم حاصل از اون نصیب صاحب کامپیوتری می شه که این فعالیتای پردازشی رو به اتمام رسانده باشه. بعضی افراد هزاران دلار روی کامپیوترهای قوی واسه درآورده بیت کوین سرمایه گذاری می کنن و از پایه این درآورده به یک مچ اندازی محاسباتی تبدیل شده و تنها پیشتازان از منافع حاصل از اون سود می برن.

مقدار کار لازم واسه درآورده متغیره. شبکه، حجم کاری رو به نحوی تنظیم می کنه که تعداد بیت کوینا به شکل ثابت و با یک میزان از پیش تعیین شده بالا برن. این کار تا زمانی ادامه پیدا می کنن که تعداد بیت کوینای در گردش به مقدار پایانی خود یعنی ۲۱ میلیون برسه. الان، درزمان مراحل درآورده در هر ۱۰ دقیقه ۲۵ بیت کوین تولید می شه. هر چار سال، تعداد سکهای قابل درآورده نصف میشه تا اینکه تعداد سکها در سال ۲۱۴۰ به سقف تعیین شده برسه. بعد از اون، تعداد بیت کوینای در گردش ثابت باقی خواهد موند.

همونجوریکه گفتیم، شما بیت کوینای خود رو در کیف پول دیجیتال خود ذخیره می کنین. وقتی سکه ای ارسال یا دریافت می کنین، این سکها از راه یک امضای دیجیتال به نام کلید رمزگذاری عمومی تایید می شه تا از تقلب و قابل تشخیص شدن سکها واسه شبکه جلوگیری بشه. به معنای دیگر، شبکه یک دفتر کل باز (به اسم زنجیره بلوکی) رو واسه همه بیت کوینا به اشتراک می ذاره که روشی قابل اعتماد و قوی واسه حفظ تعداد بیت کوینای در گردش فراهم میاره.

همه این کارا به لطف کدهای متن باز (قابل مشاهده) بیت کوین انجام داده می شه. نرم افزارای متن باز معمولا به وسیله برنامه نویسانی استفاده کرده می شه که مخالف کنترل و منفعت طلبی شرکتا هستن. هر برنامه نویس ماهری می تونه کدهای برنامه نویس بیت کوین رو مشاهده کنه. درسته که کدها از تراکنش محافظت نمی کنن اما عوضش، این شبکه اشتراکیه که اعتبار هر انتقال رو تأیید می کنه.

مسئله پول

وقتی مقداری بیت کوین در کیف پول خود دارین، می تونین اونو در همون جا نگه دارین به این امید که ارزش اون روز به روز بالاتر برود. یا اینکه می تونین اونو به پول نقد تبدیل کنین. اگه اونو در کامپیوتر خود ذخیره می کنین، لازمه به یاد داشته باشین که هیچ کامپیوتر مرکزی از کیف پول شما پشتیبانی نمی کنه.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   جهت‌گیری هدف و تاب‌آوری

این یعنی که شما باید یک فایل پشتیبان از حساب خود داشته باشین. بهترین کار اینه که این فایل رو در چیزی مثل فلش ذخیره کنین تا بتونین اونو در یک محل امن نگهداری کنین. وگرنه، اگه هارد دیسک شما خراب شه، تموم سرمایه بیت کوینی خود رو از دست میدید.

تراکنشای بیت کوین غیرقابل بازگشت و معمولا خیلی سریعه. با این حال، از اونجا که مراحل تأیید بیت کوین باید داده های مربوط به تراکنش رو با کل شبکه به اشتراک بزاره، بعضی وقتا باید چند دقیقه واسه تکمیل پرداخت منتظر بمونین.

به دلیل اینکه هیچ قانون ملی واسه بیت کوین وجود نداره، شما می تونین اونو به هر کشوری انتقال بدین بی اینکه مثل واحدهای پولی عادی، هزینه ای واسه انتقال متحمل شید و با توجه به اینکه این سیستم هیچ گونه نهاد دولتی نداره، حساب شما با هیچ محدودیتی روبرو نیس و هیچوقت نمیشه اونو بسته کرد.

به همین علته که خیلی از مردم نسبت به اعتبار بیت کوین دودلی دارن. چه جوری می شه یک واحد پولی یک شبه در اینترنت پیدا شه و ارزش واقعی داشته باشه؟ اقتصاددانان یک توضیح مفصل و البته فلسفی در مورد تاریخچه پول دارن، اما به طور خلاصه اینکه: همه واحدهای پولی زمانی ارزش دارن که مردم به ارزش اونا باور داشته باشن.

بیت کوین هم از این قضیه مستثنا نیس. این واحد پولی به وسیله فعالان آزادی خواه، سفته بازان و مردمی که دیگر اعتمادی به سیستم بانکی مورد حمایت دولتا ندارن، مورد استقبال قرار گرفته. این افراد به ریاضیات و سیستم رمزگذاری بیت کوین اعتماد دارن، سیستمی که روز به روز در حال گسترشه و همین باعث بیشتر شدن اعتبار این واحد پولی مجازی شده.

چیزی بیشتر از ترسناک

بیت کوین به آرامی در حال کسب اعتبار بیشتره. اما مسئله مهم تر، اعتماد مردم به این واحد پولیه؛ و همین موضوعه که اونو ترسناک می کنه. حدس و فکرای مختلف در مورد بیت کوین، باعث شده که ارزش اون دچار فراز و نشیبای شدیدی شه. در سال ۲۰۱۰، یک واحد بیت کوین برابر چند سنت بود، اما در میونه ی سال ۲۰۱۱ با رشدی ثابت به حدود ۳۰ دلار رسید. در روزای آخر همون سال، ارزش بیت کوین خیلی کم شد و به حدود ۲ دلار نزول کرد.

اما پس از اون، ارزش بیت کوین رو به یک درمان قابل توجه گذاشت و اول ۲۰۱۳ با صعودی باورنکردنی به ۲۶۰ دلار رسید. بعد یک بار دیگر، به ۱۰۰ دلار سقوط کرد. کسائی که بیت کوین رو ارزون خریدن و در زمان گرانی اونو به فروش رساندند سود خیلی بالایی گرفتن اما بقیه پول زیادی از دست دادن.

واسه خیلی از مفسران، این سقوط حبابای خونه و دات-کام رو به ذهن متبادر می کنه. بعضی از اقتصاددانان اخطار دادن که سیستم بیت کوین یک حباب رو به انفجاره. به نظر اونا این واحد پولی تنها واسه سفته بازان و دلالان ساخته شده.

این حقیقت هست که تبادلات آنلاین واحد پولی، به مرکزی واسه خیلی از نقل و انتقالات بیت کوین بدل شده. مطمئنا، این تبادلات لازمن چون کمک می کنن که بشه بیت کوین رو به واحد پولی محلی تبدیل کرد یا برعکس. با این حال، در سیستمی که قراره غیرمتمرکز باشه، این تبادلات می تونه یک هدف دندانگیر واسه قانون گذاران دولت و هکرهای کامپیوتر باشه.

مثلا، هکرها با اینکه هنوز نتوانسته ان به سیستم فوق العاده بیت کوین واسه ساخت سکه ی تقلبی و تراکنشای کلاهبردارانه نفوذ کنن، اما مطمئنا می تونن به سایتای مبادله که مثل بقیه سایتا ضعیف هستن، حمله کنن.

در یکی از همین اتفاقات، هکرها یک حمله DDoS یا (distributed denial-of-service، ایجاد مشکل در سرویس دهی یک سرور با فرستادن تقاضاهای زیاد) به مت گاکس، سایت مشهور تبادلات بیت کوینی انجام دادن که باعث شد سایت از دسترس خارج شه. این حمله اینترنتی بحران ساز شد و ارزش بیت کوین سقوط کرد.

خود تبادل هم به نحوی خطرپذیره. خیلی از آدما بیت کوین خود رو در حسابای مبادلاتی خود ذخیره می کنن با این باور که این سایتا ایمن ترین روش ذخیره سازی بیت کوین هستن. اما نزدیک به نصف مبادلات بیت کوینی بسته می شه و معمولا سرمایه کاربران از بین میره. پس اگه بیت کوین می خرید، به حساب مبادلاتی خود به عنوان محلی واسه ذخیره سازی بیت کوین نگاه نکنین.

فعالیتای غیرقانونی

از مشکلات بیت کوین اینه که تا حدودی راه و روش آنارشیستی و هرج ومرج طلبانه ای داره. بیت کوین از پارادایمای سنتی که در اون قانون گذاران دولتی تأمین پول رو کنترل می کنن، طفره میره.

با بیت کوین، مردم سراسر دنیا می تونن در قماربازیای آنلاین شرکت کنن. از بیت کوین در سایتای بدنامی که کاربران می تونن به طور ناشناس هر چیزی حتی مواد مخدر و اسلحه بخرن، استفاده می شه.

یا می تونین با بیت کوین در بعضی سایتا هر محصول یا خدمتی که به ذهن تون می رسه بخرین. اگه به یک آدم ربا نیاز دارین یا می خواید یک نیروی مسلح استخدام کنین، با مقداری بیت کوین و پرس وجو می تونین فرد مناسب کار خود رو پیدا کنین. اگه در فکر یک خرابکاری هستین، می تونین اطلاعات طبقه بندی شده رو از خبرچینای ناشناس بخرین.

در بعضی سایتا، بیت کوین تنها واحد پولی مورد قبوله. خریدار واسه خرید محصول مورد نظر خود، مقداری بیت کوین در سایت سپرده می ذاره. به محض اینکه خریدار تأیید می کنه که محصولش رو دریافت کرده، بیت کوینای سپرده شده به فروشنده منتقل می شه و معامله به انجام می رسه. هر ساله میلیونا دلار کالا و بیت کوین از راه این سایتا مبادله می شه.

ناشناس بودن در معاملات بیت کوینی در آخر باعث فرار از پرداخت مالیات شده. مخفی نگه داشتن داراییا در حسابای خارجی واقعا سخت و سخته اما با استفاده از بیت کوین، شما می تونین میلیونا دلار پول رو در کیف پول دیجیتال خود دور از دید سازمانای مالیاتی ذخیره کنین.

بعضی از دولتا و شهروندان، خیلی با این معاملات پشت پرده ی اینترنتی مخالف ان. دولتا دوست ندارن که شهروندان از پرداخت مالیات شونِه خالی کنن و ضابطان قانون هم از اینکه مردم از روشی پیشرفته واسه دور زدن قانون استفاده کنن ناراضی هستن.

با وجود این مسائل قانونی و اخلاقی و با اینکه ارزش بیت کوین غیرقابل پیش بینیه، اما بازم این واحد پولی مجازی به کار خود ادامه می ده. همین باعث شده که اقتصاددانان و مصرف کنندگان به این فکر فرو روند که آینده بیت کوین به چه سمتی خواهد رفت.

بیت کوین در اول راه

فراز و فرودهای شدید و لحظه ای ارزش بیت کوین، علامت هشداریه که نشون می ده این واحد پولی رمزگذاری شده هر چیزی هست به جز باثبات. برخلاف حدس و فکرا، تا زمانی که مردم از این سکها واسه خرید استفاده می کنن، سخته بگیم که کار بیت کوین در همین جا متوقف می شه.

الان، نوسانات ارزش بیت کوین اون قدر زیاده که به یک قرعه کشی تبدیل شده. از طرف دیگه، قماربازان بورس و سفته بازان ارزش بیت کوین رو خیلی بالا می برن تا بتونن با فروش بیت کوینای خود، سود زیادی ببرن.

بعضی از متفکران کارآفرینی چندین و چند کامپیوتر رو تنها واسه درآورده بیت کوین و در رقابت با بقیه درآورده گران کنار هم جمع کردن. بعضی از اونا پول زیادی رو صرف کامپیوتر و برق می کنن و نمی تونن به مقدار مورد انتظارشان بیت کوین درآورده کنن. این مصرف بالای انرژی باعث خشم بعضی از حامیان محیط زیست شده، اونا بر این باورند که مصرف برق درآورده کنندگان بیت کوین، برابر مصرف انرژی روزانه ی ۳۱۰۰۰ خونه در آمریکاست.

سؤالات جواب داده نشده ی بی تعدادی درباره ذات واحد پولی مجازی هست. دنیا واقعا آمادهه که از پول کاغذی و فلزیِ تحت حمایت دولت روی برگرداند و به یک نسخه آنلاین روی بیاره؟ تنها زمان می تونه جواب این سؤال رو بده.

اگه مردم آماده ی این واحد پولی دیجیتال باشن، بیت کوین تنها راه چارهه؟ بیت کوین رقبای زیادی در بازار پول دیجیتال داره. این رقبا عبارتند: از پی پی کوین (PPcoin)، لایت کوین (Litecoin)، ریپل (Ripple)، فرایکوین (Freicoin) و نیم کوین (Namecoin) و رقبای دیگر. هر یک از این سیستما ادعا می کنن که دارای نقاط قوتی هستن که بقیه واحدها از اون بی بهره ان.

اقتصاد جهانی نیاز داره که ما به یک سیستم پولی با معنی اعتماد کنیم؛ خواه بیت کوین، خواه دلار یا فرانک. شاید در سالای آینده، یک واحد پولی دیجیتال اعتماد همه رو جلب کنه و گوی رقابت رو از واحدهای پولی عادی برباید. تا اون زمان، پدیده بیت کوین ممکنه آروم آروم در فضای پهناور اینترنت محو شه.

برگرفته از: howstuffworks

دیدگاهتان را بنویسید