مزایای تفکر امیدوارانه

مزایای تفکر امیدوارانه

تأثیر تفکر امیدوارنه در بچه­ها بسیار مهم و معطوف به آینده است. مطالعات براین نکته توجه دارند که پیامد مهم مرتبط با امید در بچه­ها بسیاری از آنها را در ادبیات بزرگسالان منعکس می­کند برای مثال، (اشنایدر و همکاران، 1997) دریافتند که نمره امید بالا در دانش آموزان با خوشبینی بیشتر، عزت نفس بالاتر، تعامل بین فردی لذت بخش و  پایدارتر، پیشرفت تحصیلی، هدفهای والاتر در زندگی، اطمینان در حل مسائل و اشتیاق بیشتر برای دیدن خودشان در وضعییت رضایت بخش همراه است. بچه­هایی که در مسابقات ورزشی شرکت می­کنند و امید بالاتری دارند، نشان داده­اند که هدفهای خاصی در ارتباط با پیشرفت ورزشی دارند و کمتر افکار تسلیم شدن را از خود نشان می دهند (براون، کوری،  هاگستروم و ساندستدت[1]، 1999).

اشنایدر (2000) معتقد است که امید به نحو روشنی در دوره نوزادی، کودکی و نوجوانی رشد می­کند. در پایان نخستین سال زندگی، پایداری شیئی و طرح واره­های علت و معلولی به نوزادان امکان می­دهد که در مورد گذرگاههای معطوف به هدف، تفکرات پیش بینانه داشته باشند. در سال دوم یاد می­گیرند که فعالیت­های هدفمندی را برای پی گیری گذرگاهها به سوی هدفهای مطلوب به اجرا بگذارند. آنها می­توانند گذرگاههای اطراف موانع را نیز در نظر بگیرند و فعالانه آنها را دنبال کنند. در دوره پیش دبستانی از 3 تا 6سالگی، رشد سریع زبان، تفکر شهودی پیش عملیاتی، علاقه به داستان گویی، امکان رشد بیشتر طراحی گذرگاه­های امیدوار در رویارویی با موانع ومشکلات را فراهم می­آورد. در اواخر کودکی و نوجوانی مهارتهای تفکر منطقی رشد می­کند و این امکان برنامه­ریزی امیدوارانه و پیچیده و دنبال کردن گذرگاه­ها به سوی هدفهای ارزشمند و اقدام در یک بافت اجتماعی با در نظر گرفتن خواسته­ها والدین، خواهر و برادر، همسالان و آموزگاران را فراهم می­سازد. کودکانی که سرشت امیدوارانه را پرورش می­دهند معمولاً والدینی دارند که به عنوان سرمشق نقش امیدوار کننده را برعهده دارند. و درتدوین و اجرای طرح­ها برای از میان برداشتن موانع و دستیابی به هدفها ی ارزشمند، آنان را راهنمایی می­کنند.

برخی از کودکان که در محیط خانوادگی آکنده از فشار روانی بزرگ می­شوند احتمال دارد که در شرایط خاصی تاب آور و امیدوار بار آیند (ماهونی[2]، 1991). اول اینکه، این کودکان درمی­یابند که والدین شان مشکل دارند و لذا سرپرستی ناکافی والدین رابه جای اسناد شخصی، به عنوان کمبودهای والدینی اسناد دهی می­کنند. دوم اینکه، این کودکان سایر بزرگسالان را افرادی می­یابند که در شرایط معمول می­توانند نیازهای آنان را از لحاظ مراقبت، کنترل و تحریک ذهنی برآورده سازند. سوم اینکه، این کودکان یک استعداد یا موهبت خاصی را در اوایل زندگی خود شناسایی می­کنند و پالایش می­دهند که امکان دسترسی به شبکه­های اجتماعی حمایتی جدید را برایشان فراهم  می­سازد چهارم اینکه، آنان برای پرورش استعدادهای خود از انگیزه­های بالایی برخوردارند که با پایداری و سرسختی مشخص می شودو سرانجام، آنان گرفتاری و ناملایمات را به جای یک مانع به عنوان فرصت و چالش برای رشد و تحول تلقی می­کنند(کار،2004 ) که دو مفهوم آخر با تاب آوری تلقینی که در بحث تاب آوری اشاره شد همسویی دارد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   دیدگاه‏های قدیمی‏ در حوزه شخصیت

بزرگسالان امیدوار نیمرخ روانی متمایزی دارند (اشنایدر، 2000). آنان در زندگی خود به اندازه سایرین شکست­هایی[3] را تجربه می کنند، اما این باور را پرورش داده­اند که می­توانند با چالش­ها سازگار شوند و با ناملایمات کنار بیایند آنان یک گفتگوی درونی مثبت مداوم شامل جمله­هایی از این قبیل «من از عهده­اش بر می­آیم، تسلیم نخواهم شد» و مانند آن را اتخاذ می­کنند. آنان وقتی در رسیدن به اهداف ارزشمند با موانعی روبرو می­شوند، هیجانهای منفی را با شدت کمتری تجربه می­کنند. شاید به این خاطر که وقتی با موانعی روبرو می­شوند برای دستیابی به هدفهای خود مسیرهای جایگزینی ایجاد می­کنند یا با انعطاف هدفهای قابل دسترس­تر را بر می­گزینند. افرادیکه امید کمتری دارند وقتی با موانع غیرقابل رفع روبرو می­شوند، هیجانهای شان یک توالی نسبتاً قابل پیش بینی از امید به خشم، از خشم به یأس، و از یأس به بی­احساسی را دنبال می­کنند. افراد دارای سطوح امیدواری بالا وقتی در زندگی بزرگسالی با مسائلی مواجه می­شوند، تمایل پیدا می­کنند که مسایل مهم و بزرگ را به مسائل کوچک و روشن و قابل اداره تجزیه کنند(کار،2004 ) .

[1] -Brown,M .Curry,L,A.  Hagstrom,H & Sandstedt,S

[2] – Mahony,M

[3] – Set backs